Wojciech Stisz

Do wszystkich anonimowych ekspertów od rzetelności dziennikarskiej, botów i internetowych no-name’ów, którzy od wczoraj atakują mnie po oświadczeniu ZEN.COM, uspokajam: W ub. tygodniu opublikowałem śledztwo o ZEN - litewskiej “instytucji pieniądza elektronicznego” (EMI - Electronic Money Institution), do której rady nadzorczej dołączył w zeszłym roku Andrzej Duda. Firma działa m.in. jako operator płatności dla rynku lootboxów - wirtualnych skrzynek z losowanymi “skórkami" do gier, które w Polsce są klasyfikowane (w przypadku pięciu serwisów, które opisuję) jako nielegalny hazard.  Skórki, dla niewtajemniczonych, to pikselowe stroje, złote karabiny AK-47 i kolekcjonerskie artefakty z gier, np. strzelanki Counter-Strike 2, które można sprzedać za realne pieniądze (albo kryptowaluty). Niektóre warte są tyle co szwajcarskie zegarki. W praktyce działają jak żetony w kasynie - z tą różnicą, że kasyno musi mieć zazwyczaj coś takiego jak licencję. ZEN od lat obsługuje między innymi Key-Drop, serwis zablokowany przez Ministerstwo Finansów w listopadzie 2023 roku. Przed blokadą platforma przyciągała, według doniesień brytyjskiego “Guardiana", kilkanaście milionów użytkowników miesięcznie.  A jej kluczowym rynkiem była Polska. Skalę tego toksycznego zjawiska pokazał youtuber Konopskyy w materiale “Mafia hazardowa polskiego internetu" - co samo w sobie jest komentarzem do stanu regulacji i kontroli nad rynkiem cyfrowym w Polsce. Jeśli dwudziestolatek musi odrabiać pracę domową za urzędników, inspektorów i redakcje tradycyjnych mediów, to wspaniała wizytówka “silnego” państwa, w którym przyszło nam żyć. Obecność ZEN.COM w tym świecie nie wydaje się całkowicie przypadkowa. Firma wykluła się z rzeszowskiej platformy G2A, a jej poprzedniczka - bramka płatnicza G2A Pay - stawiała pierwsze kroki w szarej strefie obrotu wirtualnymi przedmiotami i hazardu powiązanego z grami. Kiedy zacząłem pytać ZEN o związki firmy z nielegalnymi (w Polsce) serwisami, odpowiedź była imponująca. Dowiedziałem się, że moje pytania są nielogiczne, próbowano mnie wyśmiać, rozwodnić temat, podzielić włos na dziesięcioro i zagiąć na definicjach z litewskiej ustawy o płatnościach internetowych. A później poinformowano mnie, że ZEN nie jest podmiotem polskim, więc polska ustawa hazardowa i tak nie ma do niego zastosowania. Przecież w Unii każdy kraj interpretuje hazard po swojemu! No i najważniejsze: “skin gambling” to żadne tam kasyno. To nie hazard, skoro zamiast pieniędzy używa się cyfrowych “skórek” z gier (szkoda tylko że Krajowa Administracja Skarbowa miała inne zdanie).  Przecież to zwykła, niewinna zabawa, a ja śmiem pytać innowacyjny, międzynarodowy fintech (z prezydentem RP w radzie nadzorczej) o jakieś anachroniczne, lokalne paragrafy z Polski. Czego ja się właściwie czepiam? A gdy dany proceder - jak choćby na platformie Key-drop - jest w jakimś kraju wprost nielegalny? Spokojnie, bez nerwów. ZEN uspokaja, że stosuje przecież geoblokowanie (czyli cyfrową “zaporę”, która ogranicza, w teorii, dostęp do usługi na podstawie lokalizacji użytkownika). To ostatnie twierdzenie postanowiłem osobiście zweryfikować - metodą dziennikarskiego zakupu kontrolowanego. Tę praktykę śledczą stosuje się właśnie w takich sytuacjach - gdy oficjalnych deklaracji nie można sprawdzić w inny sposób, a wymaga tego interes publiczny. Bo ZEN twierdził też, że z nielegalnymi serwisami współpracował tylko w PRZESZŁOŚCI. Dlatego trzykrotnie - w styczniu, marcu i kwietniu - przeprowadziłem kontrolowane testy płatności na platformach figurujących na liście zakazanych domen Ministerstwa Finansów. Każdorazowo korzystałem z aplikacji ZEN z polskim dokumentem tożsamości, z sieci zlokalizowanej w Polsce, bez użycia VPN (usługi maskującej lokalizację użytkownika).

Gościem @KonradPiasecki w #RozmowaPiaseckiego będzie @marcin_przydacz. Oglądaj jutro od 7:30 w @tvn24 i @tvn24plus | ZAPRASZAMY! 🟠 tvn24.pl/plus/na-zywo/t… 🟡 tvn24.pl/plus/programy/…