Mahsun Mirzaoglu

Lacan'ın meşhur etik ilkesi: "Arzundan ödün verme!". Ancak bu ilke mutluluk getirmez; aksine, toplumsal normlara karşı durmanın getirdiği büyük bir acıyı barındırır. Lacan için bu acı, sıradan bir mutsuzluktan daha "soyludur" çünkü öznenin kendi hakikatiyle ilgilidir.

“Delilik sağlıksız bir topluma verilen sağlıklı bir tepkidir” diyor Laing, bu Dostoyevski’nin Budala kitabındaki Prensin özetidir. Prens, insanlarda olmayan bir saflığa sahiptir, insanlar bu saflığı kullanır ve prense acı çektirirler, prens sonunda dayanmayıp aklını kaybeder ve tımarhaneye yatırırlar.İnsanlar prens için “delirdi” diyordu, Dostoyevski ise “hayır o acı çekti” diyor, prensin deliliği acıya ve insanların sahte dünyasına verilen sağlıklı bir tepkiydi.

Lacan, Heidegger’den ödünç aldığı "Douleur d'Exister" psikanalize taşır. İnsan, içine doğduğu dil düzeneği tarafından sürekli bir anlam bulmaya zorlanır. Ancak öznenin merkezinde hiçbir anlamın dolduramayacağı bir delik vardır. Acı işte bu deliğin yani "Hiçliğin" fark edilmesidir

@denizgulsef Antik Yunan’da “Persona” oyunlarda takılan bir maske anlamına gelir, bu modern İngilizcede “person” kişilik olarak evrilmiş. Aslında her insan bir maske takar, bu maskeleri de özümüz sanırız.

@MahsunMirzaoglu Kendim yazdım, kulaktan dolma bilgilerle elimde senaryosu bana ait olan oyunu. Başrolde kendim..Role çok çabuk girdiğimi hatırlıyorum..sahnede kendimi kaybedişimi de.. çıkışı da buldum "kestik" denildikten sonra. Bir de kamera arkası var işin.. Asıl "ben" orada duruyorum..

Lacan şöyle yazıyor: "Deli kendini kral zanneden sıradan bir insan değildir; kendini kral sanan kraldır." Kendini kendi "tasarımların" içinde tanımlamak deliliktir. Kendini çok güzel görmek, kendini çok zeki zannetmek, temelde kendini ötekinin tanımına uydurmaktır.

Tanımak tezdir, uzaklaşmak antitez, yalnızlık ise sentez. İlişkinin diyalektiği bu döngüde saklı: İnsanlara yabancı kalmak, aslında onlara değer vermektir. Çünkü birini tanıdıkça, o gizemli "Öteki" gider; yerine sıradanlaşmış bir yabancı gelir. Yakınlaşmak, o büyüyü bozmaktır.

Kederde boğulmamak için insanın iki seçeneği vardır; insanları terbiye etmek ya da duyguları terbiye etmek. insanları terbiye etmek imkansızdır, elimizde kalan tek şey duyguları terbiye etmek.

Lacan "Tam doyum, Cehennem'in kendisidir." diyor. Arzu, ancak bir engel, bir eksiklik (Lack) olduğunda var olabilir. Eğer her şey tam olsaydı, arzu öleceğinden insan da özne olarak yok olurdu. Bu yüzden biz daima "ulaşamadığımız" şeyleri arzularız.

Lacan'a göre biz asla "gerçek" kişiyle ilişki kurmayız. Biz, o kişinin üzerine giydirdiğimiz bir "ideal imge" ile ilişki kurarız. Ancak o imge gerçeklikle çatıştığında, fantezimiz bir kabusa dönüşür. İlişki, ötekinin "gerçekliğini" değil, "eksikliğini" sevme sanatıdır.

Heraklitos insanlardan kaçıp dağlara sığınmış. Ne yaptığını sorduklarında ise : ἐδιζησάμην ἐμεωυτόν. "kendimi aradım." demiş. Heraklitos'a göre "γνῶθι σεαυτόν / Kendini bilmenin" yolu kendini aramaktan/araştırmaktan geçer. Kendini bilmek bu dünyanın en kutsal görevidir.

Spinoza’nın insanın kendini "tam ve bağımsız" sanmasını bir cehalet olarak görmesi, Lacan’ın öznenin yapısal olarak bölünmüş olduğunu ve tamlık hissinin “ego”aslında bir serap olduğunun savunmasıyla benzer şeylerdir. “Ben” bir sanrıdan ibaretti çünkü daima “oluş” içindedir.

Acı genellikle kayıp/oluş korkusuyla beslenir. Spinoza'ya göre sürekli neyin eksik olduğuna veya neyin acı verdiğine odaklanmak, yaşam gücünü (Conatus) aşağı çeker. Bilge kişi, acıyı bastırmak yerine, odağını yaşamı geliştiren, neşe veren ve eyleme geçiren fikirlere çevirir.

Kahramanlara ihtiyaç duyan bir toplum sağlıklı bir toplum değildir.

Hipokrat'tan beri kadın ruh sağlığı görmezden geliniyor. Histeri kelimesi antik Yunancada "ὑστέρα" vajina demektir. Histeri ve depresyon benzeri ruh krizleri kadının doğası denilerek, yaşadığı acılar, toplum içinde maruz kaldıkları eşitsizlikler görmezden geliniyor.

πάθει μάθος (pathei-mathos) "Acıdan gelen bilgelik" Aeschylus'a göre bilgelik sadece acıdan gelir. Acı çeken biri öğrenir. Dostoyevski'de bu vardır, isa peygamberde de.

Lacan yazıyor: "Ne söylediğini biliyor olabilirsin ama diğerinin ne duyduğunu asla." İnsanlara anlamayacağı şeyleri söylemenin anlamı yok, herkes dünyayı kendine uydurur. Zengin yoksulu, güçlü zayıfı anlamaz. Nietzsche'nin ifadesi ile "herkes kendi algısına mahkumdur."

Unutmak, zihnin kendini iyileştirme biçimidir. Mide kötü bir yiyeceği öğütemediğinde acı verir; bellek de kötü bir anıyı atamadığında melankoliyi doğurur. Nietzsche’nin dediği gibi: "Unutmayı bilmeyen insan hiçbir şeyin üstesinden gelemez."

"La douleur de l'existence est liée au fait que l'homme est un être de langage, et que le langage ne peut jamais tout dire.” Varoluş acısı, insanın dilsel bir varlık olması ve dilin asla her şeyi söyleyememesi gerçeğine bağlıdır. | Lacan

Çağımızın en büyük sorunlarından birisi insanın kendisine karşı zalimliğidir. Modern kapitalizm insanı kendine karşı acımasız bir savaşçıya dönüştürür. Bu acımasızlık onu ruhsal çöküşe götürür. Antik Yunanların dediği gibi : "kendine iyilik yap/ kendine karşı merhametli ol”

" ἀνανθέω/ananthéo" “Yeniden çiçek aç” Umutsuzluğa; “Yorulmuş bir kalbin, küllenmiş bir zihnin veya duraksamış bir ömrün kendi baharını yeniden doğurmasıdır. Her şeyin bittiği sanılan noktada, hayatın gizli köklerinden gelen o kadim güçle; yeniden çiçeklenmektir."