Cryptonightly retweetet
De geest is uit de fles
Er is een wapenstilstand in Gaza. Het geweld is tot stilstand gekomen, althans tijdelijk. Maar wie dacht dat daarmee ook de woede op straat zou bedaren, vergist zich. Integendeel. Het protest is niet afgezwakt, het is verhard. De toon is scherper, de beelden agressiever, de woorden absoluter. Wat begon als verontwaardiging over menselijk leed, is verworden tot iets anders. De geest is uit de fles.
Wie de afgelopen maanden demonstraties, universiteiten en sociale media heeft gevolgd, ziet een patroon dat zich nauwelijks nog laat ontkennen. Het gaat al lang niet meer over beleid, grenzen of diplomatie. Het gaat niet eens meer over Gaza. Het gaat over Israël als zodanig. Over alles wat daarmee verbonden is. Over instellingen, symbolen, vlaggen, wetenschappers, studenten en uiteindelijk over Joden zelf.
Dat wordt steevast ontkend. Het zou gaan om mensenrechten. Om solidariteit met onderdrukten. Om morele verontwaardiging. Maar wie die redenering serieus neemt, moet ook bereid zijn de vraag te beantwoorden waarom diezelfde morele verontwaardiging zo selectief is. Waar zijn de massale protesten voor minderheden in Syrië. Waar blijven de boycots tegen Soedan. Waarom geen permanente demonstraties tegen Iran, waar vrouwen, homo’s en religieuze minderheden systematisch worden onderdrukt en vermoord. Waarom blijft het daar opvallend stil.
Die selectiviteit is geen toeval. Ze is de kern van het probleem. Want wie werkelijk wordt gedreven door universele mensenrechten, kan zich niet zo eenzijdig vastbijten. Wat we zien is geen consistent moreel kompas, maar een obsessie. Israël fungeert als morele projectie. Als het kwaad bij uitstek. En wie Israël tot absolute boosdoener verklaart, heeft geen ruimte meer voor nuance, context of tegenargumenten.
Taal speelt daarin een cruciale rol. Begrippen als genocide en etnische zuivering worden niet langer gebruikt als zware juridische termen, maar als politieke wapens. Door ze eindeloos te herhalen, verliezen ze hun precisie en winnen ze emotionele kracht. Zodra die morele stempel is geplakt, is debat onmogelijk. Wie nuance vraagt, is verdacht. Wie context biedt, wordt medeplichtig. Zo wordt morele verontwaardiging een middel tot uitsluiting.
Wat deze beweging extra zorgwekkend maakt, is dat zij zich presenteert als moreel verheven en tegelijk steeds minder schroom kent. Intimidatie, boycot, sociale uitsluiting en openlijke bedreiging worden genormaliseerd. Universiteiten verbreken banden. Individuele wetenschappers worden geweerd. Joodse studenten voelen zich onveilig. En telkens klinkt dezelfde rechtvaardiging. Dit is nodig. Dit is gerechtvaardigd. Dit is de juiste kant van de geschiedenis.
Daarmee zijn we op een gevaarlijk punt beland. Want dit is geen randverschijnsel meer. Het wordt gedragen, gelegitimeerd en soms zelfs gefaciliteerd door een deel van de zelfverklaard mensenlievende linkerzijde van onze samenleving. Juist daar waar men zegt op te komen voor tolerantie en inclusiviteit, zien we nu een harde, dogmatische intolerantie ontstaan. Wie niet meedoet, ligt eruit. Wie vragen stelt, is fout. Loyaliteit wordt afgedwongen.
De tragiek is dat dit alles gebeurt onder het vaandel van vrede en rechtvaardigheid. Maar vrede vergt erkenning van complexiteit. Rechtvaardigheid vraagt consistentie. En begrip kan niet bestaan zonder wederkerigheid. Wat resteert, is een beweging die haar eigen morele gelijk verwart met morele superioriteit.
Waarom de geest niet meer terug in de fles lijkt te gaan, is omdat hij wordt gevoed door identiteit, niet door feiten. Door groepsgevoel, niet door analyse. Door emotie, niet door verantwoordelijkheid. Voor een generatie die zoekt naar zingeving en morele helderheid, biedt dit conflict een eenvoudig script. Goed versus kwaad. Dader versus slachtoffer. Wie daarin meegaat, krijgt status, erkenning en een gevoel ergens bij te horen.
Maar die helderheid is schijn. De prijs is hoog. Want als alles wat Joods is verdacht wordt. Als Israël wordt behandeld als het ultieme kwaad. Als geweld wordt gerelativeerd zolang het in het juiste narratief past. Dan is er iets ouds en duisters teruggekeerd. Iets waarvan we dachten dat het nooit echt weg was geweest, maar nu weer openlijk de ruimte krijgt.
Peace, love and understanding zijn holle slogans geworden. De hippies van de jaren zestig, die geloofden in dialoog, wederzijds respect en menselijke waardigheid, zouden zich omdraaien in hun graf. Wat resteert is geen bevrijdingsbeweging, maar een moreel absolutisme dat zichzelf niet meer corrigeert.
De geest is uit de fles. En zolang we blijven doen alsof dit slechts gaat om mensenrechten, zullen we niet begrijpen wat er werkelijk op straat en in onze instituties gebeurt.
#DeGeestIsUitDeFles
#Jodenhaat
Nederlands
