Hamdullah Mohib

Space governance isn’t a theoretical debate — it’s central to how critical orbital infrastructure stays secure, reliable and cooperative in a crowded orbital ecosystem. Modern society depends on satellites for navigation, communications, weather, food and crisis response. Good governance — especially diplomacy — matters as much as engineering. Future of space governance: How space diplomacy secures critical orbital infrastructure weforum.org/stories/2026/0…

Ramadan Mubarak. Wishing everyone a month of reflection, patience, and renewed intention.

Companies are built by people. @Akshay_MehtaAM was the first person I hired when Marlan was just an idea. We built the early days together. Now he is starting his own company. Proud of him. I know he will build something meaningful.

Satellite data is not just imagery. It is time series. Patterns emerge when observation is consistent. That is what makes it useful for institutions managing complex systems.

One of the most overlooked values of satellite data is continuity. Independent, consistent observation allows institutions to track progress over time — regardless of geography, politics, or headlines.

Applying satellite imagery to monitor development projects at a global scale represents a new operational use of Earth observation. Dedicated satellite capacity allows institutions to track progress, manage risk, and make evidence-based decisions across geographies — moving beyond traditional, episodic monitoring. zawya.com/en/press-relea…

As satellite constellations scale, coordination around collision avoidance, spectrum use, and debris mitigation stops being optional. Governance becomes an operational requirement.

د ګیله من وزیر شهادت زموږ ټولو افغانانو ګډ غم دی. د هغه ژوند او مبارزه د ځوان نسل لپاره د لارې یو مشال دی او دا باور راکوي چې تیارې تېرېدونکې او روڼ سهار را روان دی. د شهید وزیر یاد دې تلپاته وي، کورنۍ او فکري ملګرو ته یې تسلیت وایم. إنا لله وإنا إليه راجعون

پر افغان شاعر او سیاسي فعال ګیله من وزیر برید ډېر خواشینی کړم، هغه د محکوم ولس یو پیاوړی غږ دی چې له امله یې د ټولو افغانانو په زړونو کې ځانګړی ځای لري. زه خدای پاک ته د ښاغلي ګیله من وزیر د صحت دعا کوم او په دې سخت وخت کې یې د کورنۍ او ملګرو تر څنګ ولاړ یم.

بسم الله الرحمن الرحیم.   تبریکات صمیمانه خود را به مناسبت فرارسیدن عید سعید اضحی به هموطنان گرامی و مسلمانان جهان تقدیم میدارم. قربان هاییت بیرمنگیز  مبارک.   د خپلو نورو هېوادوالو او د نړۍ د مسلمانانو ترڅنګ، هغو خویندو او وروڼو ته د لوی اختر ځانګړې مبارکۍ رسوم چې د بیت الله شریف د زیارت الهی نعمت یې نصیب شوی دی. هیله لرم چې د یوه باثباته، مشروع نظام لرونکي، مرفه او متحد افغانستان له پاره د هغوی دوعاګانې په الهي دربار منظور شوې وي. مطمئن یم چې د غزې کړېدلی ولس به یې هم په خپلو دوعاګانو کې نه وي هېر کړی. پاک الله (ج) دې د دوی او زموږ ټولو عبادتونه او زارۍ قبولې کړي.     همه ما در حالیکه با مسرت تمام، ایام خجسته عید را تجلیل می کنیم، در عین حال درد و رنج هموطنان عزیز خود را که در زلزله های ویرانگر و سیلاب های مدهش اخیر جانهای خود را از دست داده یا متضرر و بی جا شده اند، نیز فراموش نه می کنیم. من شخصاً از تمام آنهاییکه در لحظات دشوار به امداد این هموطنان مصیبت زده ما رسیدند، اظهار امتنان می کنم.   زموږ د مصیبت ځپلو هېوادوالو وضعیت پټ نه شي پاتې کېدلی. لکه پخوا چې مې ویلي دي طبیعت په تلاطم کې دی، طبیعي حوادث ډېرېږي او د وچکالیو او سېلابو دا خبیثه حلقه به بیا بیا تکرارېږي. ددې مشکلاتو چاره استبداد نه ده، د ولس ګډون غواړي. د افغانستان د ولس لوی ترینه پانګهجمعي عقل او ملي وحدت دی؛ جمعي عقل په مشورو او جرګو کې راښکاره کېږي او د ژوند لارې د جمعي عقل په ټولېدو او استعمال کې روښانېږي. عملي اقدامات بیا هم د ولس په ګډون او د ولس په مشورو پورې تړلي دي. استبداد ځان ته پخپله مشروعیت نه شي بښلی. تُوره او توپک، انفجار او انتحار مشروعیت ته لار نه باسي. دا حُکم د ولس په لاس کې دی او د هغه له حُکم او ګډون پرته مشروعیت نه راځي.   همه میدانند که افغانها به طور واضح و آشکار مشروعیت نظام و حکومت قابل قبول برای همه می خواهند، اما ترجیح می دهند این کار از راه صلح آمیز صورت گیرد، طرفدار جنگ و خونریزی نیستند، زیرا ضرب المثلی دارند که می گوید: «گِرهی که با انگشت باز می شود نیاز به دندان و مشت ندارد.» اما این صبر و شکیبایی مردم نامحدود نیست و نه شود که این گِره را کور بیابند و برای باز کردن آن خدای نخواسته به دندان و مُشت متوسل شوند که این، راه ویرانی و تباهی کشور است که در نیم قرن گذشته با درد و رنج بارها تجربه شده است.   حکم دیگر عقل جمعی ما اینست که «آزموده را آزمودن خطاست». ازین جهت ایجاد و تحکیم مشروعیت هرگز نباید به معنی رویکار کردن مجدد افراد آزموده شده و منفور قبلی تلقی شود. آینده کشور را باید اکثریت قاطع مردم افغانستان که عبارت از جوانان، زنان و افراد بی بضاعت اند، تعیین و مسیر آینده کشور را مشخص سازند.   د اسلام د مبین دین اساس په فردي مسوولیت درېدلی او الله (ج) بیا بیا په مجید قرآن کې یادونه کړې چې د قیامت په ورځ د هر چا حساب جدا دی. اُخروي مجازات او مکافات یوازې د لوی خدای (ج) په لاس کې دي. د اسلام ستر پیغمبر اکرم (ص) ته زموږ د خالق صریح هدایت دادی چې ته لارښوونې ته استول شوی یې نه د خشونت له پاره. له عشره مبشره پرته نور هیچا ته دا معلومه نه ده چې په قیامت کې یې مکافات یا مجازات څه دي او څومره دي. نو ځکه هیڅوک حق نه لري چې په دې دونیا له انسانانو سره د هغوی د اعمالو محاسبې ته لاس واچوي. دلته حساب واضح دی او زموږ اعمال زموږ په عقل او ارادې پورې تړلي دي او هر یو به خپل حساب ورکوي.   په اوسنیو شرایطو کې زموږ ددې متل روح چې «لمر په دوو ګوتو نه پټېږي» تر پخوا ډېر واضح معلومېږي او هغه دا چې خلک په پټه خوله، په پټه حکومتدارۍ او پټو معلوماتو نه غولېږي. خلک هرڅه ویني او د هغو له مخې قضاوت کوي. بناءً ضرور ده چې په دې بختورو شپو ورځو کې موږ ټول د آزادۍ له پاره د اسلام د مبارک دین د پنځو اصولو، مشروع حکومتدارۍ او د بیت المال د شفاف استعمال هدایاتو ته په پام سره د آخرت تر څنګ په دې دونیا کې هم ځانونه د خپلو اعمالو مسوول وبولو، په تېره بیا هغوی چې په انفجار او انتحار کې یې لاس درلود، ځکه صریح قرآني حکم دی چې «د یوه بیګناه انسان قتل د ټول بشریت قتل دی».   دلته غواړم یو ځل بیا خپلو ټولو وطنوالو ته روښانه کړم چې زما فکر د جوړولو او ودانولو فکر دی. په داسې حال کې چې خپلو خلکو ته د هر څه او هرې نېکمرغۍ غوښتونکی یم، ځان ته هیڅ نه غواړم. هڅه مې داده چېد وطن د ودانۍ او د ولس د سوکالۍ له پاره خپل فکرونه او طرحې شریکې کړم او له دې لارې خپله ونډه ادا کړم تر څو چې د مشروعیت امانت چې ماسره دی، یو مشروع نظام ته وسپارم.   زنده باد افغانستان یشه سن افغانستان ژوندې دې وي افغانستان

په ډېرې خواشینۍ سره چې د خپل ګران وطن د یو بل قدرمن مشر عبدالقیوم خان کرزي له مړینې خبر شوم. قیوم خان د وطندوستو او خیرخواه مشرانو له ډلې و، چې همیش یې افغانستان د ټولو افغانانو لپاره غوښت. زه ارواښاد قیوم خان ته د جنت فردوس دعا کوم، کورنۍ، دوستانو او ملګرو ته یې تسلیت وایم.

د دوحې سند چې نن یې د لاسلیک څلورم کال پوره شو، د ګندمک، پنجده، سیستان او ډیورنډ سندونو او تړونو په کتار کې بدنام ځای لري چې ټول د لویو قدرتونو په اشاره له افغانستان نه د څه شکولو او د افغان ملت د کمزوري کولو په تکل شوي دي. همدا سبب و چې له طالب سره د سند تر لاسلیک یو کال وړاندې ما په هماغه تاریخي قرینه کې، د واشنګتن د سولې ځانګړی استازی "وایسرای” وباله چې د یوه ملت د قربانولو تر پولې وړاندې تګ ته چمتو دی. زما دغه دریځ په واشنګټن او د کابل په یو شمېر سیاسی او جبهیی کړیو کې څه غبرګونونه وټوکول او زه یې له یوه لوی قدرت سره د روابطو په خرابولو تورن کړم. خو همدې لنډ څلور کلن تاریخ وښوده چې زموږ اندېښنې سمې وې او «وایسرای» زموږ هېواد او نظام د ړنګولو خواته رهي کړی و. آن پخپله امریکاییان هم د خپل پخواني ځانګړي استازي تړون او کړنې اوس نا سمې ارزوي. د دوحې «انجنیر» په کابل او واشنګټن کې له خپلو هم فکرو کړیو سره د لاسلیک له لومړۍ ورځې تر دې دمه هڅه کړې چې د نظام د ړنګېدو او د وطن د کړېدو پړه په بېلابېلو پلمو او مصنوعي روایتونو له ځانه لرې او پر حکومتي مشرانو واچوي، خو چې څومره د دوحې اصلي بڼه بربنډېږي هومره د دوی سترګې ټیټېږي. طالب هم چې د پردې تر شا معاملو ډاډه کړی و، له حکومت سره خبرې، سره له دې چې د جمهوریت مشرتابه یې له هر ډول شرط او قید پرته کولو ته چمتو و، تر پایه ونه منلې او اوس غواړي د ولس په ذهن کې خپل کاذب روایت وټومبي او جمهوري مشران د سولې مخالفین وښیي. په دې برخه کې بله مهمه مساله چې باید هېره نه شي د یو شمېر سیاسي مشرانو ونډه ده چې د خپلو شخصي غوښتنو او ګټو له پاره یې قانوني واک بې سیکه او تر پوښتنې لاندې راوست او د حکومت له مخالفت سره سره، لکه بدمعاشان تاوېدل او له طالبانو سره غونډو ته ورځغستل. دې کار د طالب دا دریځ چې له حکومت سره خبرې ونه کړي، نور پیاوړی کړ. خو د طالب، ټیکه دارانو او سیاسیونو دغه مثلث چې په پټو معاملو یې حکومت څنګ ته پورې وهلی و، نن د خپلو ناسنجېدلو اقداماتو د عواقبو پړه په سپین سترګۍ پر ولسمشر غني او د هغه پر نژدې ملګرو اچوي. د دوحې تړون په نتیجه کې واک ته رسول شوي طالب په نژدې دریو کلو کې په ډاګه خپل ماهیت وښود چې نه بدل شوی او نه یې له تېر نه زده کړه کړې او د واک جنون او قرون وسطایي تفکر یې هماغومره پیاوړی دی چې په ۱۹۹۰ یمو کلونو کې و . خو موږ پوهېږو او ددې الهي حکم مصداقونه مو بیا بیا لیدلي چې استبداد ټینګېدلی نه شي او دا اوسنی استبداد هم له دې قاعدې مستثنی نه دی. خو افغانانو ته په کار ده چې د تجربو د تکرار پرځای، له هغو لوست جوړ کړي او د یوه واحد ملت په توګه یوازې د ملي ارزښتونو په چاپېر راټول شي. تل دې وي افغانستان

It is time for the security agencies to be held accountable for their role in fostering terrorism, fix the misguided policies and to leave politics to the civilian system.

Those responsible for these abuses were given safe havens then, and remain untouched today, while defenseless displaced Afghans and even some Pakistani citizens have borne the brunt of decades of misguided security policies.

I strongly condemn the expulsion of Afghans from Pakistan. Many of these expulsions have been accompanied by inhumane treatment. These expulsions, carried out under the pretext of security threats, violate international law and fundamental human rights.

د نړیوال جام سیالیو کې د افغان اتلانو درېیمه بریا دې ټولو هېوادوالو ته مبارک وي. افغان لوبډلې نننۍ بریا سره یو ځل بیا خپله ځواکمنتیا ثابته کړه. هیله مند یم، چې د نړیوال جام پاتې لوبو کې هم غوره ځلېدو سره افغانانو ته خوښي ور په برخه کړي.

په نړیوال جام کې د پاکستان پر وړاندې د هېواد کرکټ ملي لوبډلې ستره بریا دې ټولو افغانانو ته ډېر - ډېر مبارک وي. هیله مند یم، چې ملي اتلان راتلونکې لوبې هم وګټي او لکه د نن په څېر د افغانانو د خوښۍ سبب وګرځي. #ICCCricketWorldCup

په تیارو کې افغانانو ته هیله ورکوونکی ټیم. اتلانو همداسې هڅاند او مخکښ اوسئ. نننی بریا مو ټول ولس ته مبارک شه!

د زلزلو له امله د هرات او شاوخوا ولایتونو درنو او متدینو خلکو ته په اوښتو تلفاتو خواشينی او په ویر کې يې ځان شریک ګڼم؛ د دې غمیزې شهیدانو ته د ستر رب له درباره د فردوس جنت او ټپیانو ته د عاجلې شفا دعا کوم. إنا لله وإنا إليه راجعون