Tweet Disematkan
TÜRK TOPLUMU VE ZİHİNSEL SÖMÜRGELEŞME (HİNDİFİKASYON) TRAJEDİSİ
Türk toplumu tarihi boyunca hiçbir küresel gücün doğrudan sömürgesi (kolonisi) olmamıştır. Batılı devletlerin elinde dili, dini ve kimliği ezilen Hindistan veya Afrika ülkeleri gibi klasik bir sömürge geçmişimiz yoktur. Ancak madalyonun diğer yüzü bize çok daha sarsıcı bir gerçeği söyler: Türk toplumu, özellikle 19. yüzyılın ortalarından itibaren finansal, hukuki ve ticari olarak Batı’nın eline düşmüş, "yarı-kolonize" bir süreç yaşamıştır.
Bu ekonomik ve siyasi prangalar Kurtuluş Savaşı’yla askeri olarak parçalanmış olsa da, cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte bu kez çok daha derin bir krizin kapısı aralanmıştır: Zihinsel Sömürgeleşme (Hindifikasyon).
1. Kültürel Hafıza Kırımı ve Şekilsel Taklitçilik
Cumhuriyet'in kurucu iradesi, yok olmanın eşiğindeki bir toplumu kurtarmak adına yüzünü tamamen Batı’ya dönmüştür. Bu bir hayatta kalma stratejisi olarak başlasa da, uygulanan tepeden inme, radikal toplum mühendisliği hamleleri Türk insanının ruhunda kalıcı yaralar açmıştır. Osmanlı; sadece bir yönetim biçimi değil; muazzam bir mimari estetik, musiki, şehir kültürü ve asırlık bir nezaket medeniyetiydi. Bu köklü birikimin bir gecede "eski ve geri" ilan edilerek çöpe atılması, toplumda devasa bir kültürel boşluk yaratmıştır.
Radyolarda Türk musikisinin yasaklanıp zorla Batı klasik müziği dinletilmesi, geleneksel sivil mimarinin reddedilip Ankara'nın göbeğine Avusturyalı, Alman mimarların soğuk beton bloklarının dikilmesi bu zihinsel yarılmanın en net belirtileridir. Özü (yani Batı'nın endüstrisini, laboratuvarını, disiplinini) alamayan cumhuriyet elitleri; kurtuluşu sadece Batılı gibi giyinmekte, vals yapmakta ve şampanya kadehi tokuşturmakta bulmuştur. Kendi kültüründen utanan, kendi halkını küçümseyen ama Batı'nın sadece şekilsel yaşam tarzını kopyalayan bu zihniyet, tam anlamıyla sömürge aydını psikolojisidir.
2. Bugün Türkiye Ne Durumda?
100 yıl önce atılan o sert kültürel makas, Türk insanının kafasında bugün bile kanayan kalıcı bir yara bırakmıştır. Türk toplumu bugün hâlâ çok ciddi bir "Hindifikasyon" sarmalının içerisindedir ve bu sarmal iki yapay uçta gönüllü bir kölelik olarak devam etmektedir:
Seküler/Batıcı Hindifikasyon: Kendini modern ve ilerici tanımlayan bir kitle, kendi halkından, köylüsünden, insanının inancından ve şivesinden tiksinmektedir. Batı’dan gelen her türlü ideolojik ve kültürel akımı sorgulamadan kutsayan, ülkesine adeta bir sömürgeci gözüyle bakan ve tek hayali Batı’ya kaçıp orada garson bile olsa yaşamak olan bu kitle, zihinsel sömürgeleşmenin zirvesidir.
Muhafazakar Hindifikasyon: Bu taklitçi elitizme reaksiyon olarak doğan ve kültürel özgüven vaat eden muhafazakar kitle ise, kendi köklü Osmanlı-Türk estetiğini ihya etmek yerine, son yıllarda vizyonsuz bir Arap/Körfez taklitçiliğine teslim olmuştur. Osmanlı’nın o naif mimarisi, musiki estetiği ve tasavvuf ahlakı gitmiş; yerine estetikten yoksun beton kuleler, zenginlik gösterişi ve şekilci bir dindarlık gelmiştir.
Sonuç
Türkiye bugün bu iki yapay uç arasında büyük bir zihinsel ve kültürel tıkanma yaşamaktadır. Bir tarafta kendi ülkesine yabancılaşmış Batı kuyrukçuları, diğer tarafta ise Batı'ya düşmanlık edeceğim diye bilime, rasyonalizme ve hukuka gözünü kapatarak ülkeyi liyakatsizlikle çürütenler vardır.
Hukuk sistemindeki bozulma, eğitimdeki nitelik kaybı ve sokaktaki insanların birbirine duyduğu devasa öfke; zamanında kendi kökleriyle barışık, doğal bir modernleşme süreci yürütememiş olmamızın bugünkü cerahatidir. Türk toplumu askeri olarak sömürge olmamıştır ama kültürel olarak kendi kendini sömürgeleştirmiştir. Bugün Türkiye; aşağılık kompleksleri ile sahte büyüklük iddiaları arasında savrulan, kendi ruhunu ve kimliğini arayan yorgun bir toplum görünümündedir.
Türkçe
