Andreo Peperdajno

Ekde nun mi mencios nur naskiĝdatrevenojn ĉi tie. Ĉiuj aliaj diraĵoj aperos nur ĉe mia konto ĉe Mastodono: @sciamiko@esperanto.masto.host Bonvolu viziti por pli da informo.

Mi decidis viziti nur mastodon estontece, ĉar la informdenseco estas pli granda tie, kaj troviĝas malmultaj tempomalŝparantaj mesaĝoj. Trovu min ĉe @sciamiko@esperanto.masto.host

Je ĉi dato en 1887 naskiĝis James Sumner, kemiisto, kiu malkovris ke enzimoj estas proteinoj kaj ke ili kristaligeblas, kiam li ekzamenis la enzimo ureazo. en.wikipedia.org/wiki/James_B._… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Urea…

Je ĉi dato en 1945 naskiĝis Wilma Mankiller, aktivisto, kiu kontribuis multe al la evoluigo de la Ĉerokaj nacio ebligante ĝin stiri sian propran financon kaj solvi siajn proprajn defiojn. en.wikipedia.org/wiki/Wilma_Man… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Wilm…

Je ĉi dato en 1902 naskiĝis Eugene Wigner, fizikisto, kiu enkondukis koncepton pri simetrio en kvantumterion, kaj, timante evoluigon de Germanio, helpis konvinki Roosevelton konstrui nuklea reaktorojn kaj bombon. eo.wikipedia.org/wiki/Eugene_Pa… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Wign…

Je ĉi dato 1922 naskiĝis José Saramago, verkisto, kiu gajnis premion Nobel por literaturo per siaj bildigaj ironiaj kompataj rakontoj, kaj kiu restis duba pri iom da oficialaj diraĵoj, ne timante diri tiel. eo.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:JSJo…

Je ĉi dato en 1849 naskiĝis Mary Byrd, edukisto aparte pri astronomio, kiu ankaŭ kontribuis al la determino de kometaj pozicioj per mezuraĵoj sur fotografoj. en.wikipedia.org/wiki/Mary_E._B… Ne estas bona bildo pri ŝi, do jen la observatorio kie ŝi laboris: commons.wikimedia.org/wiki/File:Good…

Je ĉi dato en 1797 naskiĝis Charles Lyell, geologo, kiu klarigis geologiajn procezojn kaj komprenis ke ili bezonas tre longan tempon por formi la Teron, kaj do sugestis la ideon ke la Tero estis multe pli maljuna ol tiama opinio. eo.wikipedia.org/wiki/Charles_L… commons.wikimedia.org/wiki/File:Sir_…

Je ĉi dato en 1856 naskiĝis Louis Brandeis, juĝisto, kiu atingis postenon en la Supera Kortuma de Usono, kaj kiu skribis la plej bonajn opiniojn pri libereco. Li malamis reklamojn ĉar ĝi manipulas komunajn aĉetantojn. eo.wikipedia.org/wiki/Louis_Bra… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Bran…

Je ĉi dato en 1927 naskiĝis Yutaka Taniyama, matematikisto, kies konjektoj donis la ĉefan ideon por pruvo de la lasta teoremo de Fermat, sed la konjekto eĉ nun ne estas tute pruvita. en.wikipedia.org/wiki/Yutaka_Ta… Bildo: en.wikipedia.org/wiki/File:Yuta…

Je ĉi dato en 1922 naskiĝis Kurt Vonnegut, unu el la plej konataj verkistoj de sciencfikcio, kies libroj temas pri seriozaj aferoj kaj estis ofte kontraŭmilitaj. "Donu al mi scion, aŭ donu al mi morton." "Tiel iras." eo.wikipedia.org/wiki/Kurt_Vonn… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Kurt…

Je ĉi dato en 1483 naskiĝis Marteno Lutero, monaĥo, kiu estis la plej grava homo por evoluigi la protestantan Reformacion, kaj kies traduko de la Biblio en popularan germanan faris multon fiksi la lingvon. eo.wikipedia.org/wiki/Marteno_L… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Luca…

Je ĉi dato en 1731 naskiĝis Benjamin Banneker, usona farmisto de afrika deveno, kiu instruis sin pri matematiko kaj astronomo, publikigante precizajn almanakojn dum kelkaj jaroj, helpis termezuri limojn de Distrikto Kolumbio. eo.wikipedia.org/wiki/Benjamin_… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Benj…

Je ĉi dato en 1656 naskiĝis Edmund Halley, astronomo, kiu antaŭdiris la daton je kiu kometo reaperos, kaj kiam ĝi faris, oni nomis ĝin laŭ li, kvankam li ne vivis vidi ĝin. Li ankaŭ faris la unuan stelmapon pri la suda ĉielo. eo.wikipedia.org/wiki/Edmond_Ha… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Edmu…

Je ĉi dato en 1878 naskiĝis Lise Meitner, fizikisto, kiu provizis la ĉefan ideon kiu ebligis la malkovron kaj klarigon de nuklea fisio, sed ne ricevis premion Nobel, kvankam oni antaŭenmetis ŝian nomon multfoje. eo.wikipedia.org/wiki/Lise_Meit… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Lise…

Je ĉi dato en 1854 naskiĝis John Philip Sousa, komponisto kaj bandestro, konata kiel la Usona marŝreĝo, kiu incitis la kreon de la suzafono por ĵeti sonon antaŭen kaj super la ludantoj en marŝanta bando. eo.wikipedia.org/wiki/John_Phil… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Sous…

Je ĉi dato en 1892 naskiĝis J B S Haldane, polimato, kiu popularigis sciencon, malkovris la genetikan kialon por kelkajn kondicôjn, sugestis ke serpoĉela anemio malhelpis malarion, antaŭdiris klonadon, ktp. en.wikipedia.org/wiki/J._B._S._… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:J._B…

@matheusperan Saluton kaj bonvenon!

mi estas komencanto. Saluton al ĉiuj!

Je ĉi dato en 1592 naskiĝis Gerrit van Honthorst, pentristo, kiu koniĝis kiel "Gerrit de la Noktoj" pro sia realisma bildigo de artefarita lumo. Poste li iĝis grava portretpentristo. eo.wikipedia.org/wiki/Gerrit_va… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Gera…

Je ĉi dato en 1928 naskiĝis Osamu Tezuka, artisto, kiu faris multe al la difino de la modernaj artoj de mangao kaj animeo, kaj influis preskaŭ ĉiujn kiu sekvis. Nun estas muzeo pri li kaj liaj verkoj. en.wikipedia.org/wiki/Osamu_Tez… Bildo: commons.wikimedia.org/wiki/File:Tezu…