🚨ABD-İran 14 Maddelik Mutabakat Zaptı: 1. ABD ve İran, Lübnan da dahil olmak üzere her cephedeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini ilan eder ve birbirlerine karşı güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınmayı taahhüt eder. Nihai anlaşma, tüm cephelerdeki savaşın kalıcı olarak sona erdirildiğini teyit edecek ve bu paragrafın diğer hükümlerini içerecektir. 2. İki ülke, bundan böyle birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi kabul eder. Her iki taraf da birbirlerinin iç işlerine karışmaktan kaçınmayı taahhüt eder. 3. ABD ve İran, en geç 60 gün içinde nihai bir anlaşma müzakere edip imzalamayı taahhüt eder. Bu süre, ancak tarafların karşılıklı rızasıyla uzatılabilir. 4. ABD, anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından İran’a uyguladığı deniz ablukasını ve diğer engelleri kaldırmaya başlayacak; abluka 30 gün içinde tamamen kaldırılacak ve gemi trafiği kademeli olarak savaş öncesi seviyelere geri getirilecektir. Washington ayrıca, nihai anlaşmanın imzalanmasından itibaren 30 gün içinde İran sınırları yakınındaki kuvvetlerini geri çekmeyi kabul etmektedir. 5. İran, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan 60 gün boyunca her iki yönde de ücretsiz ve engelsiz geçişini sağlamak için elinden gelen tüm çabayı gösterecek ve ticari trafik derhal yeniden başlayacaktır. Tahran, 30 gün içinde mayın temizleme ve diğer teknik ve askeri önlemleri tamamlayacak ve boğazın gelecekteki idaresi ile denizcilik hizmetleri konusunda Umman ve diğer Körfez ülkeleriyle görüşmeler yapacaktır. 6. ABD, bölgesel ortaklarıyla koordinasyon içinde, İran için en az 300 milyar dolar değerinde, kesin ve karşılıklı olarak mutabık kalınan bir yeniden yapılanma ve ekonomik kalkınma planı geliştirecektir. Planın uygulama mekanizması 60 gün içinde nihai hale getirilecek ve ABD, ilgili finansal işlemler için gerekli tüm lisansları ve muafiyetleri verecektir. 7. ABD, nihai anlaşmada belirlenecek bir takvime göre, BM Güvenlik Konseyi kararları, IAEA Yönetim Kurulu kararları ve ABD’nin tek taraflı birincil ve ikincil yaptırımları da dahil olmak üzere İran’a yönelik tüm yaptırımları kaldırmayı taahhüt etmektedir. Her iki taraf da yaptırım meselesinin kritik önemini kabul etmekte ve müzakerelerde bu konuyu derhal ele almayı planlamaktadır. 8. İran, nükleer silah tedarik etmeyeceğini veya geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder. Taraflar, İran’ın stokladığı zenginleştirilmiş malzemenin tasfiyesini, IAEA denetimi altında yerinde seyreltme işlemini temel yöntem olarak kabul eden, karşılıklı olarak mutabık kalınan bir mekanizma aracılığıyla çözüme kavuşturmayı kabul ederler ve nihai anlaşmada kararlaştırılacak bir çerçeve içinde İran’ın zenginleştirme faaliyetlerini görüşeceklerdir. 9. Nihai anlaşma imzalanana kadar, her iki taraf da statükoyu korumayı kabul eder; İran, nükleer programının mevcut durumunu koruyacaktır. ABD ise bu süre zarfında yeni yaptırımlar uygulamamayı ve bölgeye ek kuvvetler konuşlandırmamayı kabul eder. 10. ABD Hazine Bakanlığı, anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından İran’a ham petrol, petrol ürünleri ve türevlerini ihraç etme yetkisi veren muafiyetler yayınlayacaktır. Bu muafiyetler, bankacılık, sigortacılık ve ulaştırma dahil olmak üzere ilgili hizmetleri de kapsayacak ve yaptırımlar sona erene kadar yürürlükte kalacaktır. 11. ABD, dondurulmuş veya kısıtlanmış tüm İran fon ve varlıklarını tam olarak kullanıma açacak; bunların serbest bırakılması ve kullanılmasıyla ilgili prosedürler müzakereler sırasında karşılıklı olarak kararlaştırılacaktır. Bu fonlar, İran Merkez Bankası tarafından belirlenen herhangi bir nihai lehtara yapılacak ödemeler için kullanılabilecek ve ABD bu amaçla gerekli tüm lisansları verecektir. 12. Taraflar, Mutabakat Zaptı’nın uygulanmasını izlemek üzere bir yürütme mekanizması kurulması konusunda mutabık kalmıştır. Aynı mekanizma, nihai anlaşmaya gelecekte uyulup uyulmadığını da takip edecektir. 13. Ateşkes, deniz kuvvetlerinin geri çekilmesi, Hürmüz Boğazı tedbirleri, petrol muafiyetleri ve varlıkların serbest bırakılması süreci başladıktan sonra, iki ülke nihai anlaşmanın geri kalan unsurları üzerinde müzakerelere başlayacaktır. Bu aşamalandırma, özellikle 1, 4, 5, 10 ve 11. paragrafların uygulanmaya devam etmesine bağlıdır. 14. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.
