Barış Ertem

ABD-İran mutabakat metni… 1. ABD ve İran, Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan eder ve birbirlerine karşı güç kullanma veya güç kullanma tehdidinden kaçınmayı taahhüt eder. Nihai anlaşma, tüm cephelerde savaşın kalıcı olarak sona ermesini teyit edecek ve bu maddenin diğer hükümlerini içerecektir. 2. İki ülke bundan sonra birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi kabul eder. Taraflar ayrıca birbirlerinin iç işlerine müdahale etmekten kaçınmayı taahhüt eder. 3. ABD ve İran, en fazla 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder. Bu süre yalnızca tarafların karşılıklı mutabakatıyla uzatılabilir. 4. ABD, imza ile birlikte İran’a yönelik deniz ablukasını ve diğer engelleri kaldırmaya başlayacak; bu süreç en geç 30 gün içinde tamamlanacak ve gemi trafiği savaş öncesi seviyelere kademeli olarak döndürülecektir. Washington ayrıca nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde İran yakınındaki güçlerini geri çekmeyi kabul eder. 5. İran, Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin her iki yönde de 60 gün boyunca serbest geçişini sağlamak için azami çaba gösterecek ve herhangi bir ücret talep edilmeyecektir. Ticari trafiğin derhal yeniden başlaması öngörülmektedir. Tahran, mayın temizleme ve diğer teknik/askeri tedbirleri 30 gün içinde tamamlayacak; ayrıca boğazın gelecekteki yönetimi ve deniz hizmetleri konusunda Umman ve diğer Körfez ülkeleriyle görüşmeler yürütecektir. 6. ABD, bölgesel ortaklarla koordinasyon içinde İran için en az 300 milyar dolar değerinde bağlayıcı bir yeniden inşa ve ekonomik kalkınma planı hazırlayacaktır. Bu planın uygulama mekanizması 60 gün içinde netleştirilecek; ABD gerekli tüm lisans ve muafiyetleri sağlayacaktır. 7. ABD, İran’a yönelik tüm yaptırımları — buna BM Güvenlik Konseyi kararları, UAEA Yönetim Kurulu kararları ve ABD’nin birincil/ikincil tek taraflı yaptırımları da dahil — nihai anlaşmada belirlenecek takvime göre kaldırmayı taahhüt eder. Taraflar yaptırım meselesinin kritik önemini kabul eder ve müzakerelerde buna öncelik vermeyi amaçlar. 8. İran, nükleer silah edinmeyecek veya geliştirmeyecek olduğunu yeniden teyit eder. Taraflar, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbetini karşılıklı mutabakatla belirleyecek; temel yöntem olarak UAEA gözetiminde yerinde zenginlik düşürme (down-blending) uygulanacaktır. İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri de nihai anlaşmada belirlenecek çerçevede ele alınacaktır. 9. Nihai anlaşmaya kadar taraflar mevcut durumu korumayı kabul eder; İran nükleer programının mevcut seviyesini muhafaza edecektir. ABD ise bu süreçte yeni yaptırım uygulamamayı ve bölgeye ilave güç konuşlandırmamayı kabul eder. 10. ABD Hazine Bakanlığı, imza ile birlikte İran’ın ham petrol, petrol ürünleri ve türevlerini ihraç etmesine izin veren muafiyetleri çıkaracaktır. Bu muafiyetler bankacılık, sigorta ve taşımacılık gibi ilgili hizmetleri de kapsayacak ve yaptırımlar tamamen kaldırılana kadar yürürlükte kalacaktır. 11. ABD, dondurulmuş veya erişimi kısıtlanmış tüm İran fonları ve varlıklarının kullanılabilir hale getirilmesini sağlayacaktır. Serbest bırakma ve kullanım usulleri müzakerelerde belirlenecektir. Bu fonlar, İran Merkez Bankası’nın belirlediği nihai yararlanıcılara ödeme için kullanılabilecek; ABD gerekli tüm izinleri verecektir. 12. Taraflar, mutabakatın uygulanmasını denetlemek üzere bir yürütme mekanizması kurmayı kabul eder. Aynı mekanizma nihai anlaşmanın uygulanmasını da izleyecektir. 13. Ateşkes, deniz kuvvetlerinin çekilmesi, Hürmüz Boğazı düzenlemeleri, petrol muafiyetleri ve varlıkların serbest bırakılması başladıktan sonra taraflar nihai anlaşmanın geri kalan unsurlarını müzakere etmeye başlayacaktır. Bu sıralama özellikle 1, 4, 5, 10 ve 11. maddelerin uygulanmasına bağlıdır. 14. Nihai anlaşma, bağlayıcı bir BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.

Maçta herkesin resmî dili Fransızca...

Hitler'in tribünlerden izlediği 1936 Berlin Olimpiyatları, ABD'nin 2026 Dünya Kupası'ndan çok daha "insanca" idi...

İranlı futbolcu Mohammed Mohebi, Yeni Zelanda ile oynanan maçtaki gol sevincinde "ateş etme" hareketini taklit ettiği gerekçesiyle Amerika’dan deport edildi.