Tuvdendorj Gantumur

Сая Олон улсын валютын сан (ОУВС) 2026 оны дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн таамгаа бууруулж 3.1% болгожээ. 1-р сард дэлхийн эдийн засаг 3.3%-иар өснө гэж тооцож байсан юм. АНУ-Ираны дайн Ойрхи дорнод, Төв азийн эдийн засагт хамгийн их сөрөг нөлөө үзүүлэхээр харагдаж байна.

Хэрэглэхгүй нэр өгнө гэж байхгүй л дээ, Арабыг эзлээд жишээ нь одон оронд ашиглаж байсан байж магад даанч баримт үлдээгүй. Баримтгүй болхоор таны зөв, одон орон асар өндөр хөгжсөн улсыг эзлэхээр эзэн Монголчууд тэр талаар хөгжсөн л байж таараа, Хятад байна тухайн үеийн hight tech, Алтан улс дараа нь өмнөд Сүн улс. Перс, Арабын ертөнц зэрэг өндөр хөгжилтэй соёл иргэншлүүдийг 13-14 зуунд нэгтгэсэн улс болхоор хэрэглэж байсан байж болох юм.

@tuvdee хэрэглэж байсан нь ч юу юмбээ? Нэр бол өгсөн байдаг, ихэнхээс төвдөөс.

Монголчууд бид 10-ын 67 зэрэгт хүртэлх тоонуудад монгол нэрээ оноон нэрэлж, хэрэглэж ирсэн их түүхтэй улс. Жишээ нь: цаглашгүй гэж 10-н хэдэн зэрэгтэд оноосон монгол нэр вэ? Их түүхээ улам ихээр танин мэдэе. Дурдвал: Дан 1 Арав 10 Зуу 100 Мянга 1,000 Түм 10,000 Бум 100,000 Сая 1000,000 Живаа 10,000,000 Дүнчүүр 100,000,000 Тэрбум 1,000,000,000 Их тэрбум /арвын 10 зэрэгт/ 10 миллиард Наяд /арвын 11 зэрэгт/ 100 миллиард Их Наяд /арвын 12 зэрэгт/ 1 триллион Маш Дэлгэмэл/арвын 13 зэрэгт/ 10 триллион Маш их Дэлгэмэл/арвын 14 зэрэгт/ 100 триллион Тунамал /арвын 15 зэрэгт/ кватриллион Их Тунамал /арвын 16 зэрэгт/ 10 кватриллион Ингүүмэл /арвын 17 зэрэгт/ 100 кватриллион Их Ингүүмэл /арвын 18 зэрэгт/ 1 квантиллион Хямралгүй /арвын 19 зэрэгт/ 10 квантиллион Их Хямралгүй /арвын 20 зэрэгт/ 100 квантиллион Ялгаруулагч /арвын 21 зэрэгт/ 1 санстиллион Их Ялгаруулагч/арвын 22 зэрэгт/ 10 санстиллион Эвэр дээр /арвын 23 зэрэгт/ 100 санстиллион Их Эвэр дээр /арвын 24 зэрэгт/ 1 септиллион Хөхин удирдаач/арвын 25 зэрэгт/ 10 септиллион Их Хөхин Удирдаач/арвын 26 зэрэгт/ 100 септиллион Хязгаар үзэгдэл /арвын 27 зэрэгт/ 1 октиллион Их Хязгаар үзэгдэл/арвын 28 зэрэгт/ 10 октиллион Шалтгааны зүйл/арвын 29 зэрэгт/ 100 октиллион Их Шалтгааны зүйл/арвын 30 зэрэгт/ 1 нониллион Үзэсгэлэн гэрэлт/арвын 31 зэрэгт/ 10 нониллион Их Үзэсгэлэн гэрэлт/арвын 32 зэрэгт/ 100 нониллион Эрхэт /арвын 33 зэрэгт/ 1 дициллион Их Эрхэт /арвын 34 зэрэгт/ 10 дициллион Сайтар хүрсэн/арвын 35 зэрэгт/ 100 дициллион Их сайтар хүрсэн/арвын 36 зэрэгт/ Онон одох Их Онон одох Чибхү тоосон Их чибхү тоосон Бэлэг тэмдэг Их бэлэг тэмдэг Хочон нөхөр Их хочон нөхөр Дохио мэдэх Их дохио мэдэх Тийн болсон Их тийн болсон Хочон нүдэн Их хочон нүдэн Асархуй Их асархуй Нигүйшил Их нигүйшил Баясал Их Баясал Тэгш Их тэгш Тоолшгүй Хэмжээлшгүй Цаглашгүй Өгүүлшгүй Нэрлэшгүй Илшгүй Илж дуусахгүй Сэтгэшгүй 10-ын 67-н зэрэгт

Израиль, Ливаны хооронд 10 хоногийн гал зогсоох хэлэлцээр хэрэгжиж эхэлсэнтэй холбогдуулан Ормузын хоолойг арилжааны усан онгоцуудад бүрэн нээлттэй болсон гэж Иран мэдэгдэв. АНУ ч мөн адилхан мэдэгдэл хийсэн хэдий ч Ирантай холбоотой хөлөг онгоцуудад чиглэсэн Америкийн хориг хэвээр гэжээ. Энэхүү мэдээний дараа ✅ Газрын тосны Brent crude үнэ 11% буурч баррель нь 88 ам.доллар боллоо. Европ дахь хийний үнэ мөн 10 орчим хувиар буужээ. ✅ Хөрөнгийн зах зээл дээр хувьцаануудын үнэ өсч эхэллээ.

10 Longest Land Borders in the World 1. 🇨🇦 Canada – 🇺🇸 USA - 8,893 KM 2. 🇷🇺 Russia – 🇰🇿 Kazakhstan - 7,644 KM 3. 🇨🇱 Chile – 🇦🇷 Argentina - 6,691 KM 4. 🇲🇳 Mongolia – 🇨🇳 China - 4,630 KM 5. 🇮🇳 India – 🇧🇩 Bangladesh - 4,142 KM 6. 🇷🇺 Russia – 🇨🇳 China - 4,133 KM 7. 🇷🇺 Russia – 🇲🇳 Mongolia - 3,452 KM 8. 🇧🇷 Brazil – 🇧🇴 Bolivia - 3,403 KM 9. 🇮🇳 India – 🇵🇰 Pakistan - 3,190 KM 10. 🇺🇸 USA – 🇲🇽 Mexico - 3,155 KM

Эрүүл мэндийн систем, эрүүл мэндийн даатгал, эм сайтай улсуудыг олон улсын байгууллагаас тодорхойлж жагсаажээ. 1. Ард иргэдээ өвдсөн хойно нь эмийн болон эмчилгээ хийхийг зорих биш, урдчилан сэргийлэх арга хэмжээнүүд маш сайн зохион байгуулдаг юм байна. Жишээ нь төрөл бүрийн урдчилан сэргийлэх үзлэгт бүх нийтийг жил бүр хамруулдаг. 2. Улсаас эрүүл мэндийн салбарт маш зөв бодлого гаргаж хэрэгжүүлдэг. 3. Эмийн ба өвчний судалгааг байнга хийж шинэ нээлтүүд гаргадаг. 4. Эмч нарынхаа цалинг өндөр байлгаж, эмнэлэгийн тоног төхөөрөмжүүдийг хамгийн шилдэг технологиор хангадаг. 5. Эмч нар ба ард иргэдийн боловсрол, мэдлэгт их хөрөнгө оруулдаг. 6.Ард иргэд нь урт насалдаг, зуурдаар нас барах тоог багасгадаг. 7. Зүрх судасны өвчин, цус өтгөрөх, хавдар гэх мэт гол салбаруудыг онцгойлон анхаардаг. 8. Эмнэлгийн үйлчилгээ бүх нийтэд хүртээмжтэй, төлбөр бага эсвэл төлбөргүй байхаар зохион байгуулсан. 9.Нярайн эндэгдэл бага байлгаж, нярай ба хүүхдийн өвчлөлийг хамгийн бага түвшинд байлгах зорилт тавьж бодитой ажлуудыг яг хийж гүйцэтгэдэг. 10. Цэвэр агаар, хөдөлгөөн ба эрүүл орчин, хүнсэнд онцгойлон анхаардаг. Эрүүл мэндийн салбар гэхээр маш олон нөхцөл тооцож, зөв бодлого боловсруулж хамгийн гол нь зөв бодлогоо өндөр хяналттай хэрэгжүүлдэгт учир байна.

That’s my goal

АНУ ба Ираны хооронд гал зогсоох хэлэлцээр үргэлжилж, Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөх тээвэр хэвийн байдалдаа орсон ч 2026 он дуустал газрын тосны үнэ баррель нь 90 ам.доллараас дээш түвшинд хадгалагдах магадлал өндөр байна. Үүний үр дагавар ч тодорхой: 📈 Бараа, үйлчилгээний үнэ дэлхий даяар өснө. 📉 Улс орнуудын эдийн засгийн өсөлт саарна. 💱 Хөгжиж буй орнуудын валют сулрах эрсдэл нэмэгдэнэ. Монгол Улс энэ нөлөөнөөс ангид үлдэхгүй нь ойлгомжтой. Ормузын хоолойг бүсэлж усан онгоц нэвтрүүлэхгүй гэсэн АНУ-н шийдвэр нь нөхцөл байдал улам дордоно.

АН-ы ахмадын хороо нь Хяналтын хороогоо бүрдүүлдэг юм уу? Залуучууд нь хаачсан бэ?

Бараг бүтэн өдөр (21 цаг) үргэлжилсэн АНУ-Ираны өндөр түвшний хэлэлцээр ямар ч тохиролцоонд хүрэлгүй өндөрлөжээ. Энэ хэлэлцээрээр Ираны цөмийн хөтөлбөр, Ормузын хоолойн хяналт, Иранд тавьсан эдийн засгийн хориг, Ираны гадаад дахь царцаагдсан хөрөнгө зэрэг асуудлууд хөндөгджээ. Хоёр долоо хоногийн гал зогсоох гэрээ 4-р сарын 8-наас хэрэгжиж эхэлсэн учраас зөвшилцөлд хүрэхэд дахиад 9 хоногийн хугацаа үлдээд байна. Энэ хугацаанд 2 тал ойлголцолд хүрэхгүй бол газрын тосны үнэ цаашид өсөх, улмаар дэлхийн эдийн засаг хямрах эрсдэл үүснэ.

Countries that were once part of the Mongol Empire: 🇲🇳 Mongolia 🇨🇳 China 🇷🇺 Russia 🇮🇷 Iran 🇹🇷 Turkey 🇺🇦 Ukraine 🇺🇿 Uzbekistan 🇰🇿 Kazakhstan 🇹🇲 Turkmenistan 🇰🇬 Kyrgyzstan 🇹🇯 Tajikistan 🇮🇳 India 🇵🇰 Pakistan 🇮🇶 Iraq 🇦🇫 Afghanistan 🇦🇿 Azerbaijan 🇦🇲 Armenia 🇬🇪 Georgia 🇸🇾 Syria 🇲🇩 Moldova 🇷🇴 Romania 🇧🇬 Bulgaria 🇭🇺 Hungary 🇷🇸 Serbia 🇵🇱 Poland 🇨🇿 Czech Republic 🇸🇰 Slovakia 🇰🇵 North Korea 🇰🇷 South Korea

АНУ-тай байгуулсан хоёр долоо хоногийн гал зогсоох тохиролцоо зөрчигдсөн гэж Ираны Парламентын дарга үзэж байна. Израилийн Ливанд хийж буй цохилтууд үргэлжилж байгаа тохиолдолд Ормузын хоолойгоор усан онгоц нэвтрүүлэхгүй гэж Иран мэдэгдээд байна. Харин АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трамп гал зогсоох хэлэлцээрт Ливан “хамрагдахгүй” гэж мэдэгдсэн байна. Хэлэлцээр нь амжилттай болчихоосой…

Гурван боть ном маань төрж буй. Хавтас өлгий, нэр ус нь иймэрхүү болох нь. Санаа оноо байвал нэмэрлэнэ үү

Сайн мэдээ… Ормузын хоолойг Ираны зэвсэгт хүчний хяналт доор нээх нөхцөлтэйгээр Иран–АНУ-ын дайн 2 долоо хоног түр зогсож байна. Энэ хугацаанд хэлэлцээр үргэлжлэх юм байна. Энэ мэдээ гарсны дараа АНУ-д – Газрын тосны үнэ 10% гаруй буурлаа. – Хөрөнгийн зах зээл дээр хувьцаануудын үнэ өсч эхэлжээ. Түр ч гэсэн сайн мэдээ. Түр биш байнгын болчихоосой…

Австрали улсаас Монгол улсад суугаа Элчин сайд Лео Зенгтэй уулзаж Австралийн Засгийн газрын тэтгэлэгт хөтөлбөр, Австралид төгсөгчдийн холбоо, Австралид ажил хөдөлмөр эрхэлж буй монголчууд, хөрөнгө оруулалтын орчин зэрэг манай хоёр орны харилцаатай холбоотой олон асуудлаар санал солилцлоо. Эрхэм Элчин сайд бид хоёр Сиднейн их сургуулийн эдийн засгийн факультетэд нэг цаг мөчид 1997 онд хамт суралцаж байжээ. Тэр үед тааралдаж байсан байх аа гээд л яриа нийлж зөндөө удаан ярилцлаа. Олон монголчуудад ээл ивээлээ өгч байгаа Австрали улсыг Монголд төлөөлөн суугаа элчин сайд танд ажлын өндөр амжилт хүсэн ерөөе.🇲🇳🇦🇺

Stand By Me

Өнөөдөр бол үнэн, худал хоёр найзалдаг ганц өдөр 😄 Илүү их инээж, багахан “итгээрэй” Инээдмийн баярын мэнд!

БНХАУ-д албан ёсны айлчлал хийж буй МАН-ын дарга, УИХ-ын дарга Н. Учрал ХКН-ын Төв хорооны ГХГ-ын дарга /сайд/ Лю Хайшинтай уулзав. 🇲🇳🇨🇳Хоёр орны улс төр, нийгэм, эдийн засгийн салбарын хамтын ажиллагаа, хөгжлийн төсөл хөтөлбөрүүд, олон улсад нүүрлэж буй сорилтуудын талаар ярилцаж, хоёр намын хамтын ажиллагааны олон асуудлаар санал солилцов. Саяхан батлагдсан БНХАУ-ын нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн 15 дугаар таван жилийн төлөвлөгөө нь хоёр улсын хамтын ажиллагаа, Монгол улсад хөгжлийн олон шинэ боломжийг авч ирж буйг онцоллоо. Айлчлал үргэлжилж байна.

Бүжигчин робот… МАН-ын дарга, УИХ-ын дарга Н.Учрал Бээжин хотын Дашин дүүргийн И-Жуан эдийн засаг, технологийн хөгжлийн бүс дэх ухаалаг роботын үйлдвэрлэлийн загвар паркын үйл ажиллагаатай танилцлаа. Энэхүү паркт хүн хэлбэрийн робот, эмнэлгийн робот, тусгай зориулалтын робот, роботын эд анги зэрэг салбарын 100 гаруй компани төвлөрөөд байгаа аж. Шинжлэх ухаан, технологи, хиймэл оюун ухаан бол хөгжлийн хөдөлгүүр бодитоор болжээ…

МАН-ын дарга, УИХ-ын дарга Н.Учрал ХКН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны Байнгын хорооны гишүүн, Төв хорооны нарийн бичгийн дарга нарын газрын нарийн бичгийн дарга Цай Чи-тай уулзлаа. МАН-ын дарга, УИХ-ын дарга Н.Учрал хэлэхдээ, 🇲🇳🇨🇳 хоёр улс тус тусын тусгаар тогтнол, бүрэн эрх, газар нутгийн бүрэн бүтэн байдал, хөгжлийн зам, язгуур эрх ашгийг хүндэтгэдэгийг цохон онцлоод, монголын тал “Нэг Хятад”-ын бодлогыг тууштай дэмждэгийг илэрхийлэв. Уулзалтаар хил дамнасан төмөр замын холболт, газрын тосны худалдаа, ХАА-н гаралтай бүтээгдэхүүний худалдаа, Монголд зохион байгуулагдах Цөлжилттэй тэмцэх НҮБ-ын конвенцийн бага хурал СОР17, Улаанбаатар хотын бүтээн байгуулалт зэрэг олон асуудлаар санал солилцлоо. МАН болон ХКН нь 105 жилийн түүхтэй улс төрийн хүчнүүд болохыг онцолж, хоёр намын харилцаа, хамтын ажиллагаа нь улс орны хөгжилд чухал түлхэц үзүүлж ирснийг тэмдэглэв.