Trần Nhật | Ben

Khái niệm khởi nghiệp ở VN khác với thế giới. Ở thế giới, chữ khởi nghiệp (start-up hay startup) là nói về công nghệ, tức triển khai một cái phát minh nào đó mới mẻ hoàn toàn. Em mở một quán bún bò thì ở VN gọi là "em khởi nghiệp", nhưng ở các nước thì không gọi vậy. Tui hỏi các bạn TQ, họ nói nếu triển khai cái mà người ta đã làm y chang rồi, ví dụ mở quán bún bò như anh nói, thì gọi là lập nghiệp, tức tự tạo dựng 1 cơ nghiệp để kiếm tiền. Startup là làm app như Uber Grab, hay chế tạo flycam, còn nếu mở quán bún bò mà khởi nghiệp thì anh phải mở chuỗi, có ứng dụng khoa học công nghệ vào. Mở 1 quán lẩu Tứ Xuyên thì là lập nghiệp, nhưng mở 1 chuỗi Haidilao toàn cầu như anh Trương Dũng thì là khởi nghiệp. Startup thường là sân chơi của thanh niên có học thức cao, vì phải sáng tạo ra, làm đề tài, thuyết trình gọi vốn, rồi triển khai, rồi bán cổ phần IPO... Giờ tui chỉ tập trung nói phần lập nghiệp thôi, tức triển khai sản xuất hoặc kinh doanh sản phẩm dịch vụ gì đó để kiếm tiền. Yếu tố đầu tiên là phải ĐI. Nhưng phải có óc quan sát tốt, có óc logic và nhạy bén để nhận ra khoảng trống thị trường. Cái này không chỉ dạy được, mỗi người hoặc là được thượng đế "mặc khải" khả năng đặc biệt, hoặc tự rèn luyện rất khốc liệt. Ví dụ như cao nguyên Lang Biang, đâu phải ông Yersin là người đầu tiên đặt chân đến vùng đất này. Nhiều người Việt đã đến trước ông, nhưng chỉ nhìn thấy một vùng đất lạnh teo chim nên nói với nhau, "lạnh quá lạnh quá mày", chặt thông đốt sưởi ấm 1 chút rồi về. Chỉ có ông Yersin mới nghĩ thành lập 1 thành phố và đặt tên Đà Lạt. Nước Úc cũng ko phải do Willem Janszoon hay ông James Cook lần đầu tiên đặt chân đến, trước đó hàng vạn người Indonesia đã sang đây đánh cá rồi thấy vùng đất gì toàn con chuột túi nhảy qua nhảy lại, chán òm nên đi về, sau người phương Tây họ sang thành lập nước Úc tươi đẹp giàu có thì lại vượt biển phi pháp qua xin tị nạn. Xưa tui nói điều này bên FB, ví dụ tui nói nên đi hội chợ quốc tế để tìm kiếm cơ hội kinh doanh. Nghe xong thì nhiều bé hăm hở lên đường, nhưng khi về thì 9/10 bé chửi tui không ra gì. Bài bốc phốt nào cũng có 1 chủ đề "Tony xúi ăn cứt gà". Nội dung na ná nhau vầy: "Đến triển lãm thấy có hàng ngàn gian hàng, không biết ghé gian hàng nào - Tony không nói cụ thể đến gian hàng số mấy - gặp ai -nói vấn đề gì". "Tôi 1 lúc thì mỏi chân - Tony không hề nói là phải đi bộ trong hội chợ triển lãm". "Buổi trưa không biết ăn gì - Tony bảo là ăn sáng thật no để làm việc nguyên ngày, ban đầu tôi tin như thế nhưng cỡ 13h thì đói quá, lại không biết tiếng nên không biết ăn gì, dẫn đến đói lả". "Đi ngang thấy Sp trưng bày hay quá nhưng ngại vô vì không biết nói gì với họ - do Tony không kêu gọi phải học ngoại ngữ trước khi lên đường". Túm lại là sau 1 chuyến đi triển lãm quốc tế như thế, thấy không có thu hoạch được gì, tổ chức nửa đêm họp báo, xoã tóc khóc lóc. Tiếng ai oán khắp các phòng khách sạn, "trả tiền tour lại cho em, trả tiền tour lại cho em..." (coi hình). *Các bé tự thấy mình có óc quan sát không? Rút ra điều gì từ bài trên?