Prakit Vathesatogkit

รายงานองค์การอนามัยโลก ภาคพื้นยุโรป “การสร้างเสริมสุขภาพและการป้องกันโรคที่ดีขึ้น จะสามารถป้องกันการเสียชีวิตที่หลีกเลี่ยงได้60% ของคนที่เสียชีวิตจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง( NCDs) ปีละ 1.8 ล้านคน หรือ 1.08 ล้านคนในองค์การอนามัยโลกภาคพื้นยุโรป” bit.ly/40wURnV

ภาษียาสูบสะท้อนนโยบายสาธารณะที่ดี ทางจักรยาน (การสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ) โรงเรียนสุขภาวะ การสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน กฎบัตรออตตาวา อีก 2 ข้อคือ ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และการปรับเปลี่ยนระบบบริการที่เน้นสร้างเสริมสุขภาพ หันมาดูจุดอ่อนการสร้างเสริมสุขภาพ/ป้องกันโรคของไทย

ปีนี้ครบรอบ 40 ปี การประกาศ #กฎบัตรออตตาวา เพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ ที่ได้เปลี่ยนกรอบคิดของโลกเกี่ยวกับสุขภาพจากการรักษาโรค มาเป็นการสร้างเสริมสุขภาวะ ที่น่าสนใจคือ โปสเตอร์ประชาสัมพันธ์การสัมมนา ซึ่งเป็นตัวอย่างที่สะท้อน 3 ใน 5 ข้อของกฎบัตรออตตาวาเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ

ผู้ออกกฎหมายและรัฐบาล ยังไม่มี “ดวงตาที่เห็นธรรม” ว่าการป้องกันดีกว่า และถูกกว่าการรักษา (มาก) เฉพาะหน้า ผมได้แต่หวังว่ารัฐบาลจะให้ความสำคัญกับงานควบคุมยาสูบ รวมทั้งเรื่องอื่น ๆ ที่บทบรรณาธิการหนังสือพิมพ์เขียนไว้

ร่างกฎหมายนี้ทำให้มีหวังที่คนไข้โรคมะเร็งเข้าถึงการรักษาได้ดีขึ้น มีการป้องกันมะเร็งที่เข้มแข็งขึ้น มีความเสมอภาคของทรัพยากรด้านการแพทย์ แต่นโยบายโรคมะเร็งที่เข้มแข็ง สุดท้ายแล้วคือการป้องกัน ในการจัดการปัจจัยที่ทำให้เกิดมะเร็ง เช่น สิ่งแวดล้อมที่เป็นพิษ #google_vignette" target="_blank" rel="nofollow noopener">bangkokpost.com/opinion/opinio…

อ่านบทบรรณาธิการ นสพ.บางกอกโพสต์ “ร่าง #กฎหมายโรคมะเร็ง ทำให้เกิดความหวัง” Cancer Bill raises hopes” ในฐานะคนทำงานควบคุมยาสูบ ที่เป็นสาเหตุของการเกิดมะเร็ง 30% ของมะเร็งทั้งหมด ต้องบอกว่า รัฐบาลที่ผ่าน ๆ มาขาดความมุ่งมั่นทางการเมืองที่จะลดจำนวนคนไทยที่จะเป็นมะเร็งจากการสูบบุหรี่

ลดจำนวนคนสูบบุหรี่ สิ่งที่ต้องทำนอกเหนือจากการ “รณรงค์” การขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องของ สส.ในเรื่องเกี่ยวกับการลดจำนวนคนสูบบุหรี่ ทำให้ 40 ปีที่ผ่านมา ไม่เคยมี สส./กรรมาธิการ ที่มาช่วยแก้ไขจุดอ่อนที่มีในการลดคนสูบบุหรี่ facebook.com/share/p/1D9eMc…

วัยรุ่นหญิงสูบ #บุหรี่ไฟฟ้า เพิ่มขึ้นมาก (2568) - อายุ 15-19 ปีสูบ 5.2% - อายุ 20-24 ปี สูบ 5.0% ซึ่งจะเป็นปัญหาใหญ่เมื่อตั้งครรภ์และมีลูก ที่จะเลิกสูบบุหรี่ไฟฟ้าไม่ได้ ทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนในการตั้งครรภ์ การป้องกันวัยรุ่นหญิงจากการสูบบุหรี่ทุกชนิด จึงสำคัญมาก ๆ

เท่จริงคือ สูดหายใจได้เต็มปอด ไม่ใช่พ่นควันได้เต็มปาก! #เท่หรือทรมาน #บุหรี่ไฟฟ้า

“การป้องกันเด็ก เยาวชนจากการเสพติดบุหรี่ เป็นค.รับผิดชอบร่วมกันของทุกฝ่ายในสังคม” หวังว่า บทความนี้จะทำให้ผู้ปกครอง ครู ผู้ใหญ่ ผู้นำในสังคมไทย ได้ร่วมกันทำหน้าที่ ที่ต้องทำ ต้องรับผิดชอบ เพื่อป้องกันเยาวชนไม่ให้ตกเป็นทาสการเสพติดบุหรี่ ที่ 70% จะติดไปตลอดชีวิต

เมื่อวานเขียนถึงการทำให้คนเลิกสูบ เพื่อลดจำนวนคนสูบบุหรี่ วันนี้จะเขียนถึง การสกัดไม่ให้เกิดนักสูบหน้าใหม่ ซึ่งเป็นอีกขาหนึ่งที่จะลดคนสูบ วิธีที่ 1 จัดการที่ตัวเด็ก/วัยรุ่น วิธีที่ 2 การจัดการปัจจัย/สิ่งแวดล้อม รอบตัวเด็ก และสังคม ซึ่งทั้ง 2 วิธีต้องทำร่วมกัน

ความเข้าใจที่ถูกต้อง จะทำให้ สส. นักการเมือง หยุดชี้นิ้วมาที่เครือข่ายรณรงค์แต่เพียงฝ่ายเดียว ว่าคนสูบบุหรี่ไม่ลด การรณรงค์ล้มเหลว ท่านต้องช่วยผลักดันกระทรวง หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทำสภาพแวดล้อมด้านนโยบาย การบังคับใช้กฎหมายที่เอื้อต่อการทำให้คนสูบบุหรี่เลิกสูบง่ายขึ้นด้วย

การทำให้คนสูบบุหรี่เลิกสูบ มี 2 วิธี คือ 1. ช่วย/รักษาคนสูบบุหรี่ในการเลิกสูบ 2. ทำสภาพแวดล้อม ที่จะเอื้อ/ส่งเสริมให้คนเลิกสูบ - สภาพแวดล้อมทางกายภาพ - สภาพแวดล้อมด้านค่านิยมของสังคม - สภาพแวดล้อมอื่นคือด้านนโยบาย เช่น การขึ้นภาษีที่ทำให้บุหรี่แพงขึ้น การลดจำนวนร้านขายบุหรี่

8 ใน 11 ประเทศอาเซียนห้ามขายบุหรี่ไฟฟ้า (มาเลเซีย จะผ่านสภากลางปีนี้) ซึ่งจะมี 9 จาก 11 ประเทศในอาเซียนที่ห้ามขายบุหรี่ไฟฟ้า เหลือเพียงฟิลิปปินส์ กับ อินโดนีเซีย สิ่งที่ท่านนายกอนุทิน ต้องทำคือสั่งการ/ติดตามให้ปราบปรามผู้ลักลอบขายบุหรี่ไฟฟ้าตามช่องทางต่างๆอย่างจริงจังต่อเนื่อง

เทียบกับการเลือกตั้งปี 2566 มีพรรคการเมืองหลายพรรคมาก ที่ตอบ “ Yes” ยกเลิกการแบนบุหรี่ไฟฟ้า แต่ค.จริงผลโพลล์เมื่อ 2566 ประชาชนส่วนใหญ่ 63.7% ก็ไม่เห็นด้วยกับยกเลิกแบนบุหรี่ไฟฟ้า ที่น่าสนใจคือ ประชาชนจะเลือกพรรคที่ไม่เห็นด้วยกับการยกเลิกการแบน 24.3%

ล๊อบบี้ยิสต์บุหรี่ไฟฟ้าเจ้าเดิม เรียกร้องรัฐบาลใหม่ทบทวนนโยบายห้ามขายบุหรี่ไฟฟ้า แต่ครั้งนี้น่าจะยิ่งยากกว่าทุกครั้ง นายกอนุทิน ชาญวีรกูล ประกาศชัดเจนหลายครั้ง ทั้งขณะเป็น รมว.สาธารณสุขและมหาดไทย ว่า จะไม่มีวันสนับสนุนให้ยกเลิกการห้ามขาย #บุหรี่ไฟฟ้า ล็อบบี้ยิสต์คงได้แต่ฝันค้าง

ผมพูดทุกครั้ง ที่มีโอกาสลงพื้นที่ไปจังหวัดต่างๆว่า “จำนวนคนสูบบุหรี่ในจังหวัดจะลดลงเท่าไร อยู่ที่ทุกภาคส่วนในจังหวัด ที่จะร่วมมือกันทำงานตามแผนควบคุมยาสูบ 4 แผน” อย่างที่นราธิวาสทำแล้ว และมีอีกหลายจังหวัด ที่ภาคส่วนต่างๆ ร่วมกันทำงาน ทำให้อัตราและจำนวนคนสูบบุหรี่ลดลง

ขอบคุณจังหวัดนราธิวาส ที่ส่ง“ทหารราบ”เข้ายึดพื้นที่ควบคุมยาสูบ เมื่อวานผมได้เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบแห่งชาติ เรื่องสำคัญเรื่องหนึ่งคือ ที่ประชุมเห็นชอบให้ #นราธิวาส เป็นจังหวัดต้นแบบในการดำเนินงานควบคุมยาสูบจังหวัด

Lynne Wallis ได้สรุปบทเรียนที่ได้จากการเข้าคอร์สเลิกบุหรี่ เธอทิ้งท้ายว่า ถ้าคุณต้องการเลิกสูบบุหรี่ มันง่ายกว่าที่คุณคิด “การเสพติดทำให้ฉันเป็นทาสอยู่ 30 ปี มันจบลงเมื่อฉันลงมือเลิก ฉันคิดว่ามันคงช่วยชีวิตฉันไว้” อ้างอิง telegraph.co.uk/health-fitness…

#ปอดบวม ทำให้ฉันเลิกสูบบุหรี่ได้ หญิงอังกฤษ Lynne Wallis อายุ 48 ปี สูบบุหรี่มา 30 ปี เข้า รพ.เพราะปอดบวม (ปอดอักเสบจากการติดเชื้อโรค) ต้องใส่สายยางระบายนำ้ในช่องปอด ถูกตรึงบนเตียงผู้ป่วย 9 วัน และอยู่ รพ.อีกหลายวัน เธอกลัวตายมาก จึงตัดสินใจจะเลิกบุหรี่ให้ได้จากที่เสพติดหนักมาก