Mohammad Rad | محمد راد

راستی چه خبر از سازمان ملل و شورای امنیت و.... کسی خبری ازشون داره!؟ رئیس جمهور آمریکا بصورت رسمی داره زیرساخت یک کشور تهدید می کنه! مگر نه اینکه جنایت جنگی یک ویدیو براتون میذارم برای ابتدای شروع جنگ اوکراین خودت ببین قضاوت کن و تصور کن نگاه دنیا الان نسبت به این جنگ الان چطوری! کم کم متوجه عمق فاجعه میشی ترامپ میگه مردم از من میخوان بمب بریزم سرشون، واقعا تصور کن دنیا الان در مورد شماها چه فکر میکنه! و اصولا خاورمیانه‌ای ها رو چطور نگاه می‌کنه... واقعا فکر کردی کشور تو نابود بشه برای کسی مهمه!؟ اصلا فرقی بین ایران، سوریه و عراق افکار عمومی دنیا میذارن!؟

سیا، موساد، ارتش مدرن آمریکا و اسرائیل! دارید سال‌ها همه ابزارهای شیطانی‌تان را به کار بستید: تحریم‌های فلج‌کننده، فشار حداکثری، تهدید هسته‌ای، جنگ روانی گسترده، عملیات رسانه‌ای دروغین، دستکاری آمارها، جاسوسی، ترور، بمباران سایبری… با این همه قدرت، با این همه تکنولوژی، با این همه دلار و ماهواره و جاسوس… پس چرا هنوز پیروز نشده‌اید؟ چرا هر روز درمانده‌تر و خشمگین‌تر می‌شوید؟ چرا هر ضربه‌ای که می‌زنید، فقط آتش مقاومت را شعله‌ورتر می‌کند؟ بدانید که خدا با شما نیست! خدا با مردم ایرانست. خدا با ایران است. شما زیرساخت‌های ما را می‌زنید، کارخانه تولید داروی سرطان کودکانمان را هدف قرار می‌دهید، دانشگاه‌های ما را بمباران می‌کنید، آینده و علم و جان مردم عادی را نشانه می‌گیرید… اما نمی‌فهمید که هر بمب شما، یک ملت را بیدارتر، متحدتر، مقاوم‌تر و خشمگین‌تر می‌کند. نمی‌شکیم. نمی‌میریم. ایران زنده است، ایران پیروز است، ایران جاودان است. 🔥⚡ #ایران_مقاوم #ما_پیروزیم #خدا_با_ماست

در نوامبر ۲۰۲۵، برای یک مأموریت کاری از کانادا به امارات رفتم؛ جایی که خودمان هم در آن شرکت داریم. در همان سفر، بازدیدی از جبل‌علی داشتیم. تا پیش از آن، ما مثل بسیاری از تجار، سال‌ها بخشی از عملیات لجستیک، کراس‌استاف و فرآیندهای مرتبط را به‌صورت برون‌سپاری انجام می‌دادیم و این یک روال طبیعی و جاافتاده بود. اما همان‌جا، بعد از بازدید میدانی و به‌ویژه پس از دیدار با برخی مقامات اماراتی، یک جمع‌بندی جدی در ذهنم شکل گرفت: روزهای آخر استفاده راحت و کم‌دردسر تجار ایرانی از جبل‌علی در حال نزدیک شدن است. همان شب در هتل، این نگرانی را جدی گرفتم و فوری درباره‌اش نوشتم. مقاله را همان زمان در کانالم منتشر کردم و بعد در گروه واتس‌اپی انجمن بازرگانی ایران و کانادا که بیش از ۷۶۰ تاجر در آن حضور دارند، به اشتراک گذاشتم تا هشدار بدهم که شرایط در حال تغییر است و نباید آینده را با عادت‌های گذشته تحلیل کرد. می‌خوام بگم جنگ چیزی از ما نگرفته، که حالا رابطه بد بشه، ما تو مسیرش بودیم و شاید اگر جنگ هم نمیشد امروز هم نمی‌شد از مسیر جبل علی استفاده کرد. امروز که تازه بحث جایگزینی امارات و نگرانی درباره محدود شدن مسیرهای سنتی تجارت برای ایرانی‌ها مطرح شده، برای من این موضوع تازه نیست. من هشدارش را همان موقع، در نوامبر ۲۰۲۵، داده بودم؛ نه از روی هیجان، بلکه بر اساس مشاهده میدانی، درک فضای منطقه و خوانش دقیق سیگنال‌ها. وقتی از امارات برگشتم، بیش از ۲۰ روز در کانادا دوام نیاوردم. حوالی ۱۷ دسامبر دوباره برگشتم و همان‌جا با کمک یکی از دوستان و با سرمایه‌گذاری بیش از ۳۳۰ هزار دلار، پروژه «انیگما» را راه انداختیم؛ مسیری که بعداً به سفرهای دوره‌ای من به بیش از ۱۱ کشور منتهی شد و کل این فرآیند تا نیمه فوریه ادامه داشت تا سرانجام به کانادا بازگشتم. حرفم ساده است: مواردی که امروز بسیاری از تجار بابت آن نگران شده‌اند، برای ما موضوع تازه‌ای نیست... این هم لینک مقاله‌ای که همان زمان منتشر کردم: t.me/Mohammad_Vahid…

در سال‌های گذشته، هر بار به ایران می‌رفتم، در دانشگاه صنعتی شریف در سمینارهای کارآفرینی حرف می‌زدم. جای‌جای این دانشگاه را می‌شناسم. شریف نه پادگان است، نه نماد حکومت؛ بلکه یکی از زنده‌ترین نمادهای فکر، علم و حتی اعتراض دانشجویی در ایران بوده است. حمله به چنین جایی با هواپیماهای فوق‌پیشرفته، مقابل کشوری که سال‌ها زیر تحریم بوده، هنر نیست؛ بزدلی است. تاریخ جای شجاعان است، نه آنان که از آسمان بر دانشگاه می‌کوبند. دانشگاه شریف در سال‌های اخیر بارها کانون اعتراضات دانشجویی بوده و حتی در گزارش‌های بین‌المللی هم به نقش پیشروی دانشجویانش اشاره شده است. بزدل‌های ترسو آری دانشگاه بزنید

پسا‌جنگ ایران و آمریکا: آتش‌بس، آینده حکومت، تحریم‌ها و دلار در هر جنگی، لحظه‌ای فرا می‌رسد که صحنه نبرد دیگر فقط با موشک و هواپیما تعیین نمی‌شود؛ بلکه وزن واقعی سیاست، اقتصاد، افکار عمومی و ظرفیت فرسایش‌پذیری طرفین وارد میدان می‌شود. اکنون نیز پرسش اصلی این نیست که چه کسی بیشتر شلیک کرده، بلکه این است که کدام طرف زودتر به این جمع‌بندی می‌رسد که ادامه جنگ، هزینه‌ای بیش از فایده دارد. —- 🔺پرسش اول: سیگنال اصلی آتش‌بس کجاست؟ سیگنال اصلی آتش‌بس را باید در برخورد دو نیروی متضاد جست‌وجو کرد. از یک طرف، آمریکا هنوز نیاز دارد چیزی شبیه «موفقیت» را ثبت کند؛ موفقیت در کنترل یا بازگشایی تنگه هرمز و نیز وارد کردن ضربه مؤثر به توان نظامی ایران. از طرف دیگر، هزینه جنگ برای آمریکا، بازار جهانی نفت، افکار عمومی داخلی این کشور و حتی اروپایی‌ها به‌تدریج بالا می‌رود. وقتی این دو نیرو علیه هم کار می‌کنند، معمولاً نتیجه نه صلح کامل، بلکه یک توقف نسبی در حملات بزرگ است. بر همین اساس، محتمل‌ترین بازه برای چنین توقفی را باید میان ۷ تا ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ دید؛ دوره‌ای که ممکن است شدت حملات بزرگ کاهش یابد، کانال‌های میانجی‌گری فعال‌تر شوند و جنگ از فاز داغ وارد فاز چانه‌زنی پرتنش شود. این نکته مهم است که چنین وضعیتی را نباید با صلح اشتباه گرفت. در این سناریو، حملات بزرگ کمتر می‌شود، اما موضوعاتی مانند تنگه هرمز، تحریم‌ها و شروط سیاسی همچنان باز می‌ماند. به بیان ساده، پرونده بسته نمی‌شود؛ فقط از آتش مستقیم به فشار سیاسی و مذاکره سخت منتقل می‌شود. —- 🔺پرسش دوم: آیا بعد از جنگ ممکن است حکومت در ایران عوض شود؟ پاسخ ساده این است: خیر! بعد از جنگ، معمولاً روایت «ایستادگی» بر فضای عمومی مسلط می‌شود. در ایران نیز اگر جنگ متوقف شود، به احتمال زیاد این روایت پررنگ خواهد شد که کشور زیر فشار خارجی ایستاد، دوام آورد و از یک مرحله دشوار عبور کرد. از طرف دیگر، تغییرات واقعی در ایران اغلب نه به‌شکل انفجار ناگهانی، بلکه به‌صورت حرکت در بطن جامعه رخ می‌دهد. کسی که سه سال پیش در خیابان‌های ایران گشت ارشاد می‌دید و چند ماه پیش دوباره به ایران رفته و با فضای پوشش بسیار آزادتر مواجه شده، معنای این تحول تدریجی را بهتر درک می‌کند. بسیاری از تغییرات در ایران ابتدا در رفتار اجتماعی رخ می‌دهد، بعد در ادبیات رسمی و در نهایت شاید در ساختارها منعکس می‌شود. بنابراین اگر تغییری هم در آینده شکل بگیرد، محتمل‌تر آن است که بطئی، فرسایشی و از پایین به بالا باشد. —- 🔺پرسش سوم: از کجا بفهمیم بعد از آتش‌بس، وضعیت داخلی به سمت تثبیت می‌رود یا بحران؟ برای تشخیص این موضوع، باید چند نشانه روشن و روزانه را دنبال کرد. ۱) خیابان دست کیست؟ مهم‌ترین سؤال این است که بعد از آتش‌بس، خیابان در اختیار چه کسی است. اگر فضای عادی و کنترل‌شده باشد، این نشانه تثبیت است. ۲) ابزار کنترل دست کیست؟ باید هر روز رصد کرد که آیا بازداشت، احکام قضایی و... ادامه دارد یا نه. اگر این موارد فعال بمانند، یعنی سازوکار کنترل هنوز فعال است. ۳) اینترنت و جریان اطلاعات بازتر می‌شود یا بسته‌تر؟ اگر بعد از آتش‌بس همچنان اختلال ارتباطی، محدودیت اطلاعاتی و خاموشی مقطعی دیده شود، معنایش این است که هنوز وضعیت نرمال نیست، این وضعیت معمولاً نشان می‌دهد انسجام درونی حاکمیت کامل و بی‌هزینه نیست. ۴) روایت غالب جامعه چیست؟ در پسا‌جنگ، جنگ روایت‌ها شاید از خود جنگ مهم‌تر شود. روایت «ایستادگی، بقا و مقاومت در برابر حمله خارجی» همه را غالب می‌کند. —- 🔺پرسش چهارم: در این میان، جایگاه رضا پهلوی دقیقاً چیست؟ باید بدون اغراق و بدون تعارف گفت که رضا پهلوی در داخل ایران فعلاً بیشتر نگاه بخشی از مخالفان است تا فرمانده یک حرکت میدانی. نقطه قوت اصلی او خارج از ایران است، نه داخل ایران، آنهم نه اکثریت ایرانیان خارج از ایران و افت محبوبیت او روز به روز با طولانی شدن جنگ بیش‌تر از گذشته می‌شود! به هرحال او در بیرون از کشور چهره‌ای شناخته‌شده، رسانه‌ای و دارای امکان اثرگذاری سیاسی است؛ اما در داخل ایران، تا این لحظه نشانه‌ای وجود ندارد که او بتواند با یک فراخوان، یک حرکت میدانی گسترده و تعیین‌کننده را هدایت کند. بیش از این، باید به یک واقعیت دیگر هم توجه کرد: محبوبیت رضا پهلوی در داخل ایران، به‌ویژه به‌دلیل برخی ادعاهای نادرست، برآوردهای غیرواقعی و همراهی با فضاسازی‌هایی که برای بسیاری از خانواده‌های ایرانی فقط هزینه انسانی، جانی و اضطراب بیشتر در دی‌ماه تولید کرد، کاهش محسوسی پیدا کرده است. فاصله میان تصویر رسانه‌ای او در خارج از کشور و وزن واقعی‌اش در داخل، امروز بیشتر از گذشته دیده می‌شود و در بخش رسانه نیز عدم محکومیت زیرساخت‌ها، عدم واکنش مدرسه میناب و همزمان واکنش به سه سرباز آمریکایی چهره نه چندان مطلوبی حتی در بیرون ایران برای او ایجاد کرد. بنابراین، در تحلیل پسا‌جنگ باید جایگاه او را این‌گونه فهمید: او فعلاً بیشتر یک نماد سیاسی و رسانه‌ای است تا یک بازیگر میدانی تعیین‌کننده در داخل ایران. —- 🔺پرسش پنجم: آیا بعد از جنگ تحریم‌های ایران برداشته می‌شود؟ پاسخ واقع‌بینانه این است: خیر، نه به‌صورت گسترده و نه در کوتاه‌مدت. محتمل‌ترین سناریو این نیست که با پایان جنگ، تحریم‌ها کنار بروند. محتمل‌ترین سناریو این است که شاید بعضی معافیت‌های موقت یا کاهش محدود فشار در بازار انرژی ایجاد شود. ممکن است برخی تراکنش‌های مرتبط با انرژی، بخشی از گره‌های حمل‌ونقل یا حتی بیمه کمی آسان‌تر شود، اما این با رفع ساختاری تحریم‌ها فاصله زیادی دارد. به زبان ساده، پسا‌جنگ احتمالاً به معنی تنفس محدود اقتصادی است، نه گشایش کامل. تا وقتی توافقی جامع، معتبر و پایدار بر سر پرونده‌های اصلی شکل نگیرد، تحریم‌ها ستون اصلی فشار باقی خواهند ماند. —- 🔺پرسش ششم: آیا دلار بعد از پایان جنگ پایین می‌آید؟ بله، در گام اول احتمالاً بله. اما نه به این معنا که کشور وارد یک دوره ارزانی پایدار می‌شود. دلار به یک دلیل روشن ممکن است کاهش پیدا کند: ریسک فوری جنگ کم می‌شود. وقتی ریسک فوری کم شود، بخشی از فشار روانی بازار ارز تخلیه می‌شود و طبیعی است که در ۲۴ ساعت اول یا چند روز نخست، نرخ دلار کمی پایین بیاید. برآورد واقع‌بینانه این است که در ۲۴ ساعت اول، ۵ تا ۱۲ درصد ریزش می‌تواند رخ دهد. یعنی اگر مبنا را حدود ۱,۵۰۰,۰۰۰ ریال بگیریم: افت ۵٪ یعنی حدود ۱,۴۲۵,۰۰۰ ریال افت ۱۲٪ یعنی حدود ۱,۳۲۰,۰۰۰ ریال اما این تمام ماجرا نیست. در بیشتر سناریوهای محتمل، بعد از این افت اولیه، دلار دوباره میل به گرانی پیدا می‌کند. چرا؟ چون ریشه مشکل فقط جنگ نیست؛ تحریم، تورم، بی‌اعتمادی و ساختار فرسوده اقتصاد همچنان سر جای خود می‌ماند. 🔺ارزانی دلار چقدر دوام خواهد داشت؟ در سناریوی محتمل، افت اولیه دلار دوام زیادی نخواهد داشت. اگر حداکثر خوش‌بینانه نگاه کنیم، این دوره ارزانی ممکن است حدود چند روز تا حداکثر ده روز دوام بیاورد. بعد از آن، اگر توافق جامع و پایدار در کار نباشد، بازار دوباره به سمت عوامل بنیادی بازمی‌گردد. بر همین اساس، می‌توان انتظار داشت که در یک بازه زمانی حدود شش هفته‌ای، روند صعودی دوباره بر دلار حاکم شود و با توجه به نرخ تورم سال ۱۴۰۴ به ۱۴۰۵، این بازگشت حتی بتواند در محدوده‌ای حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد خود را نشان دهد. —- 🔺پرسش هفتم: اگر توافق جامع شکل بگیرد، دلار چقدر می‌ریزد؟ اگر یک توافق جامع و کامل شکل بگیرد، ظرفیت افت دلار بیشتر می‌شود و حتی می‌تواند تا ۳۵ درصد هم پایین بیاید. یعنی افت ۳۵٪ معادل حدود ۹۷۵,۰۰۰ ریال خواهد بود. اما باید خیلی صریح گفت که احتمال چنین توافق جامعی در شرایط فعلی بسیار پایین است؛ در حدی که می‌توان آن را زیر ۵ درصد دانست. بنابراین از نظر تحلیلی، این سناریو را باید به‌عنوان یک امکان دور در نظر گرفت، نه سناریوی مبنا. —- 🔺پرسش نهایی: آیا اثر پایان جنگ روی دلار می‌تواند مثل برجام باشد؟ پاسخ روشن است: در حالت عادی نه. برجام برای بازار ایران حامل این پیام بود که شاید بخشی از تحریم‌ها به‌صورت ساختاری عقب بنشیند و افق اقتصادی جدیدی باز شود. اما پایان جنگ، دست‌کم در سناریوی محتمل، فقط پیام کاهش ریسک فوری را دارد، نه گشایش عمیق و پایدار. بنابراین، اثر پایان جنگ روی دلار فقط در صورتی می‌تواند کمی به برجام نزدیک شود که به یک توافق جامع و معتبر درباره تحریم‌ها متصل باشد؛ و همان‌طور که گفته شد، این سناریو در شرایط فعلی خیلی بعید است. ✍️محمد وحیدی راد چهارم اپریل ۲۰۲۶

این جدول یک چیز را فریاد می‌زند: افکار عمومی آمریکا با این جنگ همراه نیست در مقایسه با جنگ های پیشین. وقتی می‌گوییم استیصال، فقط منظور میدان نبرد نیست؛ منظور مجموعه‌ی بن‌بست سیاسی، روانی، رسانه‌ای و راهبردی است. طرف برنده زیر ساخت مرکز تولید داروی سرطان پل نمیزنه!

Iran is not a file. Not a headline. Not a predictable equation. That is exactly why so many still misunderstand it. #Iran

معتقدم به سکانس‌ها و روزهای پایانی جنگ بسیار نزدیک شده‌ایم. طرفِ برنده پل را نمی‌زند، دانشگاه را نمی‌زند، انستیتو پاستور را نمی‌زند، تولید داروی سرطان را نمی‌زند، فولاد، آلومینیوم و پتروشیمی را بمباران نمی‌کند. این‌ها نشانه پیروزی نیست؛ نشانه استیصال است

تازه سکانس‌های اول ایران فیلم‌های هالیوودی را شاید دیده باشی شاید حتی ایران را هم روی نقشه دیده باشید اما فقط اگر ایران را فهمیده باشید می‌دانید دارم از چی میگم وضعیت ایران برای شما حتی سورئال هم نیست؛ چیزی فراتر از فهم محاسباتی شماست تا دیرتر نشده از ایران فاصله بگیرید

فولاد مبارکه: نابودی سی هزار شغل مستقیم و میلیون‌ها شغل غیرمستقیم حمله به انستیتو پاستور؛ جنایت جنگی مستقیم حمله به سازه‌های مهندسی مثل پل بی-یک از سر ضعف جنایت جنگی مستقیم آمریکا و اسرائیل است، اما یک چیزی بگم به خاطر این هاست که ایران شکست نمیخوره! هنوز خیلی زوده بفهمی!

ترامپ نوشته: «بزرگ‌ترین پل ایران فرو ریخت... چیزهای خیلی بیشتری در راه است.» و پایین متن امضاء کرده. این لحن، لحن قدرت نیست؛ لحن استیصال است. حمله به پل «بی‌یک» کرج، نماد شاهکار مهندسی ایران، فقط حمله به یک سازه نیست؛ نمایش آشکار ضعف اخلاقی و سیاسی یک رئیس‌جمهور است.

ترامپ: «ایران را به عصر حجر برمی‌گردانیم» این لحن، بیشتر از آنکه نشانه قدرت باشد، بوی استیصال می‌دهد؛ بیشتر از آنکه اعتماد به نفس باشد، نشانه آشفتگی در مدیریت جنگ است. جنگ عملاً تمام شده و ترامپ حالا دنبال حتی یک توافق حداقلی است تا برای خودش یک راه خروج آبرومندانه بسازد.

فراموش نکردنِ زخم‌های گذشته، مجوزِ سکوت در برابر ویرانیِ امروز نیست. نه به جنگ. نه به اشغال. کنار مردم. کنار ایران.

نمیدونم… شاید دارم خواب می‌بینم. ای کاش خواب باشه. باورم نمیشه. اینجا تهرانه… ایران… خونه ما. همون شهری که توش بزرگ شدیم، همون کوچه‌هایی که توش خندیدیم. کاش فردا صبح بیدار شم ببینم همه‌اش خواب بوده.

بعد از مدت‌ها فرصتی شد سری به توییتر بزنم.چیزی که دوباره یادم آمد این است: صدای بلند در شبکه‌های اجتماعی همیشه نماینده اکثریت نیست. گاهی چند حساب بسیار فعال فضای بحث را پر می‌کنند اما بخش بزرگی از جامعه اصلا در اینجا نظرش را بیان نمی‌کند.دیدن صدا با دیدن واقعیت جامعه فرق دارد.

Today, Canada recognises the State of Palestine.

امیدوارم این آتش زیر خاکستر، واقعاً خاموش شده باشد؛ چراکه اگر بار دیگر شعله‌ور شود، این‌بار آتشی طولانی، فراگیر و مهارناپذیر خواهد بود.

به ایران از قبل اطلاع داده شده بود که هر چیز باارزشی را از محل‌هایی که قرار است بمباران شود خارج کند، تا این بمباران فقط برای «نمایش» باشد. ۵/۵

منابع من می‌گویند که بمباران تأسیسات مرتبط با غنی‌سازی استراتژیک هسته‌ای ایران (که البته چون به رسانه‌ها اعتماد ندارم، می‌گویم «به‌ظاهر») با هدف از بین بردن هرگونه توجیهی برای ادامه اقدامات اسرائیل انجام شده است. /۴

یک دوست کانادایی در مونترال دارم که در دولت فدرال مقام بالایی دارد خیلی ضد جنگ و همچنین معتقد کل اینها بازی رسانه‌ای و تصویر سازی رسانه‌ها را قبول نداره. امروز به من چندتا مسیج داد که فارسی شده در ادامه میذارم نوع دیدگاهش برام جالب توجه بود با اینکه نگاهش صد درصد تایید نمیکنم /۱