Sabitlenmiş Tweet
Neden Selef-i Sâlihîn akîdesi?
İslam, insanların heva ve heveslerine göre şekillendirebileceği bir din değildir. O, Allah tarafından indirildiği haliyle korunması gereken ilahî bir hakikattir. Bu hakikatin en saf, en doğru hali ise Selef-i Sâlihîn akîdesinde bulunur. Çünkü bu yol, dini doğrudan vahyin muhatabı olan nesilden öğrenenlerin yoludur.
Selef-i Sâlihîn; dini bizzat Allah Resulü’nden (sav) alan Sahabe, onları takip eden Tâbiîn ve onların peşinden gelen Tebe-i Tâbiîn’dir. Onlar için din, üzerinde tartışma yürütülecek bir teori değil; kayıtsız şartsız teslim olunan bir hakikatti. Bu teslimiyetin neticesinde Rabbimiz onların yolunu açıkça övmüştür:
“Muhacirlerden ve Ensardan İslam’a ilk önce girenlerin başta gelenleri ve onlara güzellikle tabi olanlar var ya; Allah onlardan razı olmuştur, onlar da Allah’tan razı olmuştur. Allah onlara, içinde ebedî kalacakları, zemininden ırmaklar akan cennetler hazırlamıştır. İşte büyük kurtuluş budur.” (Tevbe, 100)
Kur’an, indirildiği günden bu yana tek harfi bile değişmeden korunmuş ilahî kelamdır. O, eksiksizdir, apaçıktır ve kendi içinde tutarlıdır. İnsanların yorumlarına muhtaç değildir. Allah’ın kelamı, insan aklının onayına sunulacak bir metin değil; teslim olunacak bir hakikattir.
Bu inanç, vahyedildiği haliyle tamdı. İnsan aklının müdahalesine, felsefi yorumlara veya sonradan üretilmiş açıklamalara ihtiyaç duymuyordu.
Ancak süreç değişti. Sınırlı olan insan aklı, mutlak olan vahyin üzerine çıkarılmaya çalışıldı. Anlamak için verilen akıl, hüküm koyan bir otoriteye dönüştürüldü.
Bunun sonucu olarak din, ilk günkü berraklığını kaybetti. Kur’an’ın apaçık hitabı, karmaşık açıklamalarla boğuldu.
Bu sürecin en belirgin tezahürlerinden biri, sonradan ortaya çıkan Eşarilik ve Maturidilik gibi kelâm ekolleridir. Bu yapılar, aklı merkeze alarak nasları yorumlama iddiasıyla ortaya çıkmış; birçok meselede ayet ve hadisleri zahirinden uzaklaştırarak farklı anlamlara çekmiştir. Bu yaklaşım, insanın haddini aşmasıdır. Çünkü sınırlı olan akıl, kusursuz olan vahyi ölçmeye kalkmıştır.
Oysa ilk nesil böyle bir yöntemi benimsememiştir. Onlar, vahyi akla uydurmaya çalışmamış; aklı vahyin önüne geçirmemiştir.
İslam dünyasının hürmet ettiği Ebu Hanife, Malik bin Enes, İmam Şafii ve Ahmed bin Hanbel gibi dört büyük imamın ortak noktası, akîdede Selef çizgisinde olmalarıdır. Onlar inancı felsefi tartışmalarla şekillendirmediler; ayetlere ve sahabenin anlayışına bağlı kaldılar. Kelâm tartışmalarına şiddetle karşı çıktılar.
Bu noktada açık bir tutarsızlık ortaya çıkıyor:
Fıkıhta bu imamlara bağlanan bir insan, akîde söz konusu olduğunda neden onları terk edip sonradan ortaya çıkan kelâm ekollerine yönelir? Eğer bu imamların yolu haktıysa, neden onların akîdesi bırakılır?
İslam’a sızdırılmış en büyük tahriflerden biri de tasavvuf adı altında ortaya çıkan dindir. Şunu açıkça söylemek gerekir: Tasavvuf, İslam’dan ayrı bir inanç haline gelmiştir. Vahdet-i vücud, hulûl ve rabıta gibi anlayışlar; şeyhlere atfedilen kutsallıklar ve rüyaların vahyin önüne geçirilmesi, tevhid inancını doğrudan hedef alır. Şeriatın zahirini küçümseyip batın adı altında üretilen anlatılar, insanları açık bir sapmaya sürükler.
Allah Resulü (sav), kurtuluşa erecek yolu açıkça tarif etmiştir:
“Ümmetim yetmiş üç fırkaya ayrılacak, biri hariç hepsi ateşte olacaktır. Kurtulan o bir fırka ise; benim ve ashabımın yolu üzere olanlardır.” (Tirmizi)
Sonuç olarak mesele bir tercih meselesi değildir. Selef-i Sâlihîn akîdesi, sonradan ortaya çıkmış bir yorum değil; dinin bozulmamış halidir. Soru nettir: İnsan dinini, Allah’ın razı olduğu o ilk nesilden mi öğrenecek, yoksa asırlar sonra ortaya çıkan yorumlardan mı?
Allah bizleri Selef yolundan ayırmasın...
Türkçe
