Alpay Azap

Türk Tabipleri Birliği Başkanı Prof. Alpay Azap’tan tutuklu gazeteciler için mesaj var “Basın özgürlüğü ve toplumun haber alma hakkı çok önemlidir. Toplum sağlığı için gazeteciler özgürlüğüne kavuşmalıdır” Tutuklu gazeteciler serbest bırakılmalıdır. #GazetecilikSuçDeğildir @AlpayAzap @ttborgtr

COVİD-19 benzeri bir pandemi beklenmiyor. Ancak Kongo ve Sahra-altı Afrika ülkeleri için önemli bir tehdit. Hızla kontrol altına alabilmek amacıyla Dünya Sağlık Örgütü “Uluslararası Öneme Sahip Halk Sağlığı Acil Durumu:PHEIC” ilan etti. Teşekkürler @TtbUdek @ttborgtr

“Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hekimler İçin Yeni Bir Dönem: 1 Haziran Sonrasında Hekimleri Neler Bekliyor?” Toplantısı İstanbul’da Yapıldı 👇 ttb.org.tr/875yl74

Hantavirüs Enfeksiyonu Güncel Durum-14 Mayıs 2026 Son güncel verilere göre, MV Hondiusadlı kruvaziyer gemisiyle ilişkili Andes virüsü salgınında 13 Mayıs 2026 itibarıyla toplam 11 olgu ve 3 ölüm bildirilmiştir. Olguların 8’i laboratuvar olarak doğrulanmış Andes virüsü enfeksiyonu, 2’si olası olgu, 1’i ise halen değerlendirme aşamasındadır. Mevcut epidemiyolojik ve genetik dizileme verileri, ilk olgunun enfeksiyonu gemiye binmeden önce kemirgen temasıyla aldığını, ardından gemi ortamında sınırlı insandan insana bulaş gelişmiş olabileceğini düşündürmektedir. Viral sekansların birbirine çok yakın olması, ortak bir kaynak veya çok sınırlı sayıda zoonotik bulaş sonrası sekonder insan bulaşını desteklemektedir. Andes virüsü, hantavirüsler içinde insandan insana bulaşı gösterilmiş nadir türlerden biridir. Ancak bulaşın genellikle yakın, uzun süreli ve korunmasız temas gerektirdiği düşünülmektedir. DSÖ, gemide bulunan kişiler için riski “orta”, genel toplum için ise “düşük” olarak değerlendirmektedir. Yüksek riskli temaslılar, doğrulanmış Andes virüsü olgusuyla yakın, uzun süreli ve korunmasız temas eden kişilerdir. Bu gruba aynı evde, aynı kabinde veya aynı kapalı ortamda uzun süre kalan kişiler; yakın fiziksel/partner teması olanlar; uygun kişisel koruyucu ekipman kullanmadan bakım veren sağlık çalışanları; vücut sıvıları, solunum sekresyonları veya kontamine materyalle korunmasız temas eden kişiler dahildir. Ancak “uzun süreli temas” için dakikalar ya da saatlerle tanımlanmış kesin bir eşik süre bulunmamaktadır. Bu nedenle temasın risk düzeyi; temasın yakınlığı, kapalı ortamda gerçekleşip gerçekleşmediği, korunma önlemlerinin kullanılıp kullanılmadığı, vücut sıvısı/sekresyon teması olup olmadığı ve temasın tekrarlayıcı ya da uzun süreli olup olmadığı birlikte değerlendirilerek belirlenmektedir. Bu kişiler için son maruziyetten itibaren 42 gün aktif izlem ve gerekli durumlarda ev ya da kurum karantinası önerilmektedir. Düşük riskli temaslılar ise olguyla kısa süreli, mesafeli, sınırlı veya uygun korunma önlemleri altında temas eden; uzun süreli kapalı ortam maruziyeti, doğrudan vücut sıvısı teması veya korunmasız bakım öyküsü bulunmayan kişilerdir. Bu grupta rutin laboratuvar testi veya karantina önerilmez; semptom gelişimi açısından kişinin kendini izlemesi yeterlidir. Andes virüsünde bulaştırıcılığın en çok hastalığın ilk belirtilerinin ortaya çıktığı erken dönemde olabileceği düşünülmektedir. Ancak kişinin henüz ateş, kas ağrısı, halsizlik veya solunum yakınması başlamadan önce virüsü bulaştırıp bulaştıramayacağı kesin olarak bilinmemektedir; bu olasılık tamamen dışlanamamaktadır. Hastalık klinik olarak ateş, kas ağrısı ve ardından ani gelişebilen solunum yetmezliği ile seyreden hantavirüs pulmoner sendromuna yol açabilir. Ağır olgularda mortalite yüksek olup %40–50’ye ulaşabilmektedir. Şu an için onaylı spesifik antiviral tedavi veya yaygın kullanıma girmiş aşı bulunmamaktadır. Yönetim temel olarak erken tanı, izolasyon, temaslı takibi ve yoğun destek tedavisine dayanmaktadır. Genel toplum açısından panik gerektiren bir durum bulunmamakla birlikte, olay Andes virüsünün uygun koşullarda sınırlı insandan insana bulaş potansiyelini ve zoonotik enfeksiyonlarda “Tek Sağlık” yaklaşımının önemini yeniden gündeme taşımıştır. 👇 ttb.org.tr/udek/haber_gos… @ttborgtr

📸 #BasınAçıklaması 📢 HALKIN MALI SATILIK DEĞİLDİR! 📢 Sağlıkta Özelleştirmeye HAYIR! 📅 16 Mayıs 2026 Cumartesi ⏰ 12.30 📍 Öncebeci Mahallesi Umut Sokak No: 19

📢 Sağlık Çalışanlarının Sağlığı 8. Ulusal Kongresi 🗓️ 6–7 Haziran 2026 📍 İbni Sina Hastanesi Hasan Ali Yücel Konferans Salonu

Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hekimler İçin Yeni Bir Dönem: 1 Haziran Sonrasında Hekimleri Neler Bekliyor? Konulu Toplantı Yapıldı 👇 istabip.org.tr/8853-ozel-sagl…

CANLI | 1 Haziran Sonrasında Hekimleri Neler Bekliyor? twitter.com/i/broadcasts/1…

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Cumhurbaşkanı Kararı ile özelleştirme kapsamına alınan taşınmazlarla ilgili sorularıma yanıt veremedi…

Hantavirus Bilgi Notu Ne oldu? Mayıs 2026’nın ilk günlerinde, Güney Amerika’dan Avrupa’ya doğru seyreden MV Hondius adlı yolcu gemisinde; ateş, gastrointestinal yakınmalar ve hızla ilerleyen solunum yetmezliği ile karakterize bir hastalık kümesi bildirildi. İlk değerlendirmelerde bazı olgularda hantavirüs enfeksiyonu saptandı ve olayın özellikle Andes virüsü ile ilişkili olabileceği belirtildi. Bu durum, hantavirüslerin çoğunlukla kemirgen kaynaklı bulaşan zoonotik etkenler olmasına karşın, Andes virüsü için sınırlı kişiden kişiye bulaşın tanımlanmış olması nedeniyle uluslararası halk sağlığı açısından dikkat çekti. Bu olay, kamuoyunda “Yeni bir salgın mı söz konusu?”, “Hantavirüs kişiden kişiye bulaşır mı?”, “Türkiye için risk var mı?” gibi soruları gündeme getirdi. Mevcut bilimsel bilgiler, hantavirüs enfeksiyonlarının dünya genelinde nadir görüldüğünü ve bulaşın çoğunlukla enfekte kemirgenlerin idrar, dışkı veya tükürüğüyle kontamine materyallerin solunması yoluyla gerçekleştiğini göstermektedir. Bununla birlikte, Hantavirüs ailesinden Güney Amerika kökenli Andes virüsünün, yakın ve uzun süreli temasla insandan insana bulaştığı belgelenmiştir. Bu nedenle MV Hondius olayı, geniş toplum için yüksek riskli bir pandemi tehdidi olarak değil; seyahat öyküsü, kemirgen maruziyeti, yakın temaslı izlemi ve erken klinik tanı açısından dikkatle yönetilmesi gereken sınırlı bir halk sağlığı olayı olarak değerlendirilmelidir. Hantavirüsler küresel ölçekte nadir, ancak ağır seyirli olabilen zoonotik enfeksiyonlardır. Türkiye’de de özellikle Karadeniz bölgesiyle ilişkili daha önce bildirilmiş olgular nedeniyle, ateş, trombositopeni, akut böbrek hasarı veya solunum yetmezliği ile başvuran ve uygun epidemiyolojik öyküsü bulunan hastalarda ayırıcı tanıda akılda tutulmalıdır. Mayıs 2026’daki MV Hondius olayı, hantavirüslerin temel olarak kemirgen kaynaklı bulaştığını; ancak Andes virüsü gibi özel türlerde sınırlı kişiden kişiye bulaş olasılığının halk sağlığı açısından dikkatle ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu çerçevede, hantavirüs enfeksiyonuna ilişkin temel bilgiler ve güncel gelişmeler, bilimsel, kısa ve güncel bir soru-cevap formatında özetlenmiştir. SORULAR ve YANITLAR 1. Hantavirüsler hangi virüs grubudur ve temel rezervuarı nedir? Hantavirüsler, Hantaviridaeailesinde yer alan, doğal rezervuarı çoğunlukla kemirgenler olan zoonotik RNA virüsleridir. İnsan enfeksiyonu çoğunlukla enfekte kemirgenlerin idrar, dışkı veya tükürüğü ile kontamine materyalin aerosolize olup solunmasıyla gelişir. Korunmanın temelinde insan-kemirgen temasının azaltılması yer alır. Andes virüsü — ANDV, hantavirüsler içinde özel öneme sahip bir türdür. Güney Amerika’da, özellikle Arjantin ve Şili’de görülen bu virüs, hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna — HCPS/HPS neden olabilir. Andes virüsünün temel rezervuarı da kemirgenlerdir; ancak diğer hantavirüslerden farklı olarak, yakın ve uzun süreli temasla sınırlı kişiden kişiye bulaşın kanıtlanmış olduğu başlıca hantavirüs türüdür. 2. Hantavirüs enfeksiyonu dünyada hangi klinik sendromlarla seyreder? Coğrafi dağılıma göre iki ana klinik tablo vardır. Amerika kıtasında daha çok hantavirüs kardiyopulmoner sendromu — HCPS/HPS görülür; bu tablo akciğer ve kardiyovasküler sistemi etkiler. Avrupa ve Asya’da ise daha çok böbrek sendromlu hemorajik ateş — HFRS görülür; bu tabloda ateş, trombositopeni, kanama eğilimi ve akut böbrek hasarı ön plandadır. 3. Dünya genelinde hastalık yükü ve fatalite nasıldır? Hantavirüs enfeksiyonları küresel olarak nadir kabul edilmekle birlikte ağır seyredebilir. DSÖ’ye göre dünyada yılda yaklaşık 10.000 ile 100.000’den fazla enfeksiyon geliştiği tahmin edilmektedir. Fatalite, Asya ve Avrupa’daki HFRS tablolarında genellikle %1–15, Amerika kıtasındaki HCPS tablolarında ise %20–40düzeylerine, bazı ağır serilerde %50’yekadar çıkabilir. 4. Hantavirüs kişiden kişiye bulaşır mı? Genel kural olarak hantavirüsler kişiden kişiye kolay bulaşmaz; insan çoğu zaman “son konak”tır. Ancak Andes virüsü önemli istisnadır. Güney Amerika’da, özellikle Arjantin ve Şili ile ilişkili Andes virüsü enfeksiyonlarında, yakın ve uzun süreli temasla sınırlı kişiden kişiye bulaş gösterilmiştir. Avrupa ve Asya’da görülen Puumala ve Dobrava gibi hantavirüslerde insandan insana bulaş gösterilmemiştir. 5. Klinik olarak hangi hastalarda hantavirüs düşünülmelidir? Ateş, miyalji, baş ağrısı, gastrointestinal semptomlar, trombositopeni, akut böbrek hasarı veya hızla gelişen dispne/ARDS tablosu olan hastalarda; özellikle kemirgen teması, kırsal alan, depo/ahır/yazlık temizliği, orman-tarla maruziyeti veya endemik bölge seyahati varsa hantavirüs enfeksiyonu ayırıcı tanıda düşünülmelidir. Erken dönem bulguları influenza, COVID-19, leptospiroz, viral pnömoni, sepsis ve diğer viral hemorajik ateşlerle karışabilir. 6. Tanı ve tedavi yaklaşımı nasıldır? Tanıda seroloji ve moleküler yöntemler kullanılır. Akut enfeksiyonda hantavirüse özgü IgM, serokonversiyon veya artan IgG titreleri gösterilebilir; erken dönemde RT-PCR ile viral RNA saptanabilir. Spesifik ruhsatlı antiviral tedavi veya yaygın kullanıma girmiş aşı yoktur. Tedavinin temelini erken tanı, destek tedavisi, solunum-kardiyak-böbrek komplikasyonlarının izlenmesi ve gerekli olgularda yoğun bakım desteği oluşturur. 7. Türkiye’de hantavirüs enfeksiyonu açısından bilinen durum nedir? Türkiye’de ilk klinik ve serolojik olarak doğrulanmış hantavirüs salgını 2009’da Zonguldak–Bartın bölgesinde görülmüş; 12 laboratuvar doğrulanmış olgu bildirilmiştir. 2010’da aynı bölgede 8 doğrulanmış olgu ve 1 ölüm daha raporlanmıştır. Türkiye’de 2009–2025 yılları arasında toplam 336 hantavirüs enfeksiyonu olgusu ve 15 ölüm bildirilmiştir. 8. Mayıs 2026’daki MV Hondius gemi olayı nedir? DSÖ’ye 2 Mayıs 2026’da, MV Hondius adlı yolcu gemisinde ağır solunum yolu hastalığı kümesi bildirilmiştir. DSÖ’nün 4 Mayıs 2026 güncellemesine göre gemide 7 olgu saptanmış; bunların 2’si laboratuvar doğrulanmış, 5’i şüpheli olarak değerlendirilmiş ve 3 ölümbildirilmiştir. Klinik tablo ateş, gastrointestinal semptomlar, pnömoniye hızlı ilerleme, ARDS ve şok ile karakterizedir. 9. Gemi olayında neden Andes virüsü özellikle önemlidir? ECDC’nin (Avrupa Enfeksiyon Hastalıkları Kontrolü Merkezi) 6 Mayıs 2026 değerlendirmesine göre gemideki bazı örneklerde hantavirüs PCR pozitifliği saptanmış ve en az bir örnekte Andes virüsü — ANDV doğrulanmıştır. Andes virüsü Güney Amerika’da endemiktir ve kişiden kişiye bulaşın nadiren de olsa belgelenmiş olduğu hantavirüs türüdür. ECDC’nin hipotezine göre bazı yolcuların Arjantin’de maruz kalmış olması ve gemi ortamında yakın temas nedeniyle sınırlı bulaş olasılığı araştırılmaktadır. 10. Bu gemi olayı genel toplum için büyük bir salgın riski anlamına gelir mi? Mevcut değerlendirmeye göre hayır. DSÖ olayla ilişkili küresel riski düşük, ECDC ise Avrupa genel nüfusu için riski çok düşük olarak değerlendirmiştir. Bunun nedeni, Andes virüsünün kişiden kişiye kolay bulaşmaması, bulaşın genellikle yakın ve uzun süreli temas gerektirmesi ve Andes virüsünün doğal kemirgen rezervuarının Avrupa’da bulunmamasıdır. Bununla birlikte gemideki yolcular/personel yakın temaslı kabul edilmekte; izolasyon, temaslı izlemi, test, tıbbi takip ve uygun enfeksiyon kontrol önlemleri uygulanmaktadır. 👇 ttb.org.tr/udek/haber_gos… @ttborgtr

Bülent Ecevit’in Başbakan olduğu 1974’te yayınlanan “Tababet UzmanlıkYönetmeliği” bir uzman hekimin bir günde poliklinikte bakabileceği hasta sayısını 20 olarak sınırlıyordu. Niteliğin nicelik kadar önemsendiği günlerden, niteliğin geri plana bırakıldığı günlere. Nereden nereye…

1 Mayıs’ta Yüz Binler Buluştu: “Emeğin Hakkı, Adalet, Barış ve Demokrasi İçin; Birleşelim, Değiştirelim!” 📢 #BirleşelimDeğiştirelim 👇 ttb.org.tr/605yl6z

Türkiye, küresel basın özgürlüğü endeksinde 180 ülke arasında 163. sırada; 2005 yılında 98. sıradaydı (rsf.org/en/index). Gerçeğin peşinden koşan ve duyulmayacak sesleri toplumla buluşturan iyi gazetecilerin cesaretini selamlıyoruz. #DünyaBasınÖzgürlüğüGünü

Charlie Chaplin, Modern Zamanlar ve Yaşasın 1 Mayıs… BirGün Gazetesi @BirGun_Gazetesi Metafor köşesinde “Şarlo ve 1 Mayıs” var… #1mayıs #charliechaplin #birgün #metafor #karikatür

1 Mayıslarda Yitirdiklerimizi Unutmadık 📢 #BirleşelimDeğiştirelim 👇 ttb.org.tr/985yl6x

Emeğin Hakkı İçin, Adalet, Barış ve Demokrasi İçin, Birleşelim, Değiştirelim! 📢 #Yaşasın1Mayıs 📢 #BirleşelimDeğiştirelim

GETAT Uygulamaları Yönetmeliği, Kamu Kaynaklarının İsrafı ve Bilim Dışılığın Kurumsallaştırılmasıdır Sağlık Bakanlığı tarafından son olarak yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) Uygulamaları Yönetmeliği, sağlık hizmetlerinde bilimsel tıp yerine kanıta dayalı olmayan uygulamaları yaygınlaştırma anlamına gelmekte ve halk sağlığı, meslek etiği ve sağlık hizmetinin niteliği açısından ciddi riskler barındırmaktadır. Sağlık Bakanlığı uzun süredir yaptığı çalışmalarla desteklediği ve yaygınlaştırmaya çalıştığı GETAT uygulamalarını geçtiğimiz yıl aile hekimliği hizmetleri içine yerleştirdi. Daha sonra Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü kurarak etkinliği ve güvenliği kanıtlanmamış bu uygulamalara daha çok kamu kaynağı aktarılmasının önünü açtı. Bu alanda sertifika yöntemi ile emek gücü oluşturma gayreti içine girdi. Bu politikalarında ısrar eden Sağlık Bakanlığı, bu son yönetmelik ile GETAT uygulamalarını daha geniş alanlarda kamusal sağlık hizmetinin bir parçası haline getirmektedir. Bu uygulamaların hayata geçmesi ile hastaların doğru, etkili ve güvenli tedaviye erişim hakkı zedelenecektir. Tıbbın temel ilkesi, bilimsel kanıta dayalı olmasıdır. GETAT uygulamalarının önemli bir bölümünün bilimsel bir temeli olmadığı bilinmektedir. Bu konuda Türk Tabipleri Birliği Sağlık Bakanlığı’ndan bilgi edinme hakkı kapsamında aşağıdaki sorulara yanıt istemiştir: 📌 Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne kaç araştırma başvurusu yapılmıştır? 📌 Başvurulardan kaç tanesine araştırma izni verilmiştir? 📌 Klinik araştırma izni verilen GETAT uygulamalarının, GETAT Uygulamaları Yönetmeliği’nde sayılan uygulama türlerine göre dağılımı nedir? 📌 Yapılan klinik araştırma sonuçları ne olmuştur? 📌 Etkili ve/veya güvenli bulunmayan uygulamalar hangileridir? 📌 Etkili ve/veya güvenli bulunmayan GETAT yöntemlerinin uygulanmaması için Sağlık Bakanlığı tarafından tedbir alınmış mıdır? Hekimlik mesleği, bilimsel ve etik sorumluluk temelinde yürütülür. Kanıta dayalı olmayan uygulamaların teşvik edilmesi, hastalara zarar verme riski taşıdığı gibi etik ilkeler aşındırılmaktadır. Yeni yönetmelikte eskisinden farklı olarak uygulamanın yapılacağı sağlık kuruluşu tanımı genişletilmiştir. Uygulama üniteleri arasında tıp hekimi olmayan diş sağlığı merkezleri, hekim bulundurma mecburiyeti olmayan evde sağlık hizmet birimi sıralanmış; ayrıca GETAT uygulayıcısı sorumluluğunda yapılabileceği ifade edilerek yine hekim dışı kişilerin uygulama yapabileceği pekiştirilmiştir. Diğer sağlık meslek mensuplarının mesleklerini serbest icra edebileceğine dair 2025 yılında getirilen düzenleme de düşünüldüğünde GETAT uygulamalarının hekim olmayan kişiler tarafından sağlık kuruluşları dışında yapılmasının önünde bir engel kalmadığı görülebilir. Halihazırda etkili ve güvenli olduklarına dair yeterli bilimsel veri bulunmayan, olası zararları ortaya konulmamış bu uygulamaların kamusal alanda hekim dışı sağlık personeli tarafından uygulanmasına yol açacak bu yönetmelik halk sağlığı açısından tehdit olacaktır. Yönetmelikte yer alan eğitim, sertifikasyon ve uygulama süreçleri; modern tıp eğitimine kıyasla oldukça sınırlı ve yüzeyseldir. Bu durum, sağlık hizmetinde kaliteyi düşürmekte ve hasta güvenliğini riske atmaktadır. Türkiye’de sağlık sistemi zaten ağır bir yük altındadır. Sağlık Bakanlığı’nın kamu kaynaklarını ve sağlık emek gücünü kullanırken koruyucu sağlık hizmetlerini öncelemesi, birinci basamak sağlık hizmetlerini güçlendirmesi, nitelikli tanı ve tedavi hizmetlerini yeterli bir şekilde vermeye harcaması beklenir. GETAT uygulamalarını kamusal sağlık sistemi içine yerleştirme gayreti sağlıkta öncelikleri tersine çevirmekte, zaten yetersiz olan sağlık emek gücünü bölmekte, hastaları bilimsel tedavilerden uzaklaştırmakta, sağlık hizmetini daha da piyasalaştırmaktadır. Bu süreçte kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığına ilişkin şeffaflık da bulunmamaktadır. Bu uygulamaların yaygınlaştırılmasının; sağlık emek gücünün dengeli dağılımında da bozulma yaratacağı aşikârdır. Sağlık sistemi planlaması; nüfusun ihtiyacına göre hekim ve sağlık çalışanı dağılımını gerektirir. Bu yönetmelik ile hekimlerin ve sağlık çalışanlarının bir kısmı bu alanlara kaydırılacak, zaten emek gücü eksiği olan alanlarda (acil, aile hekimliği, temel branşlar) açık daha da büyüyecek, sağlık hizmetinde dengesizlikler artacaktır. Kamu sağlık hizmetine erişimdeki zorluklar derinleşecektir. GETAT uygulamaları ek ücretli ve piyasaya açık alanlar olarak gelişmektedir. Sağlık hizmetine erişimdeki zorluklar, 5 dakikada muayene zorunluluğu gibi sağlık hizmetinin niteliğini bozan uygulamalar ile hastalar ne kadar etkili oldukları belli olmayan GETAT yöntemlerine mecbur bırakılmaktadır. Türk Tabipleri Birliği olarak; 📌 Sağlık politikalarının bilimsel kanıta dayalı olarak yeniden düzenlenmesini, 📌 GETAT uygulamalarının kamusal sağlık hizmeti alanlarından uzaklaştırılmasını, 📌 Sağlık emek gücünün etkin ve rasyonel kullanımını sağlayacak planlamaların yapılmasını, 📌 Hekim dışı sağlık personelinin mesleki yetkilerini aşan uygulamalar yapmasını sağlayan düzenlemelerin kaldırılmasını, 📌 Sağlık Bakanlığı’nın bugüne kadar GETAT kapsamında yürüttüğü çalışmaların, harcamaların ve elde edilen sonuçların kamuoyu ile şeffaf biçimde paylaşılmasını talep ediyoruz. Halkın sağlığının korunması ve geliştirilmesi için, “önce zarar verme” ilkesine uygun, etik sorumlulukları yerine getiren, şeffaf bilimsel araştırmalarla etkili ve güvenli olduğu kanıtlanmış uygulamaların, bizzat kamu otoritesi tarafından kamusal sorumluluk bilinci ile hayata geçirilmesi gerekmektedir. Kamunun sağlığa ayırabildiği sınırlı ve kıymetli kaynakların bilimsel, doğru ve etkin kullanımı, sağlık hizmetlerinin doğru planlanması halk sağlığı açısından vazgeçilmezdir. Bu hassasiyetleri dikkate almayan hiçbir düzenleme toplum sağlığı açısından kabul edilemez. Bu nedenle söz konusu düzenlemeyi kabul etmiyor ve sürecin halk sağlığı adına takipçisi olacağımızı belirtiyoruz. Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu 👇 ttb.org.tr/udek/haber_gos… @ttborgtr

CHP Sağlık Politika Kurulu olarak, iller bazında sağlık durumunu ve sağlıkta eşitsizlikleri ortaya koyabilmek amacıyla her bir il için oluşturduğumuz “İl Sağlık Kartı” kitapçığına chp.org.tr/yayin/turkiye-… bağlantısından erişilebilir. İl sağlık kartlarının hazırlanmasına emek veren bilim insanlarına ve tasarım ekibine teşekkür ediyoruz.

GETAT Uygulamaları Yönetmeliği, Kamu Kaynaklarının İsrafı ve Bilim Dışılığın Kurumsallaştırılmasıdır Sağlık Bakanlığı tarafından son olarak yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) Uygulamaları Yönetmeliği, sağlık hizmetlerinde bilimsel tıp yerine kanıta dayalı olmayan uygulamaları yaygınlaştırma anlamına gelmekte ve halk sağlığı, meslek etiği ve sağlık hizmetinin niteliği açısından ciddi riskler barındırmaktadır. Sağlık Bakanlığı uzun süredir yaptığı çalışmalarla desteklediği ve yaygınlaştırmaya çalıştığı GETAT uygulamalarını geçtiğimiz yıl aile hekimliği hizmetleri içine yerleştirdi. Daha sonra Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü kurarak etkinliği ve güvenliği kanıtlanmamış bu uygulamalara daha çok kamu kaynağı aktarılmasının önünü açtı. Bu alanda sertifika yöntemi ile emek gücü oluşturma gayreti içine girdi. Bu politikalarında ısrar eden Sağlık Bakanlığı, bu son yönetmelik ile GETAT uygulamalarını daha geniş alanlarda kamusal sağlık hizmetinin bir parçası haline getirmektedir. Bu uygulamaların hayata geçmesi ile hastaların doğru, etkili ve güvenli tedaviye erişim hakkı zedelenecektir. Tıbbın temel ilkesi, bilimsel kanıta dayalı olmasıdır. GETAT uygulamalarının önemli bir bölümünün bilimsel bir temeli olmadığı bilinmektedir. Bu konuda Türk Tabipleri Birliği Sağlık Bakanlığı’ndan bilgi edinme hakkı kapsamında aşağıdaki sorulara yanıt istemiştir: 📌 Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne kaç araştırma başvurusu yapılmıştır? 📌 Başvurulardan kaç tanesine araştırma izni verilmiştir? 📌 Klinik araştırma izni verilen GETAT uygulamalarının, GETAT Uygulamaları Yönetmeliği’nde sayılan uygulama türlerine göre dağılımı nedir? 📌 Yapılan klinik araştırma sonuçları ne olmuştur? 📌 Etkili ve/veya güvenli bulunmayan uygulamalar hangileridir? 📌 Etkili ve/veya güvenli bulunmayan GETAT yöntemlerinin uygulanmaması için Sağlık Bakanlığı tarafından tedbir alınmış mıdır? Hekimlik mesleği, bilimsel ve etik sorumluluk temelinde yürütülür. Kanıta dayalı olmayan uygulamaların teşvik edilmesi, hastalara zarar verme riski taşıdığı gibi etik ilkeler aşındırılmaktadır. Yeni yönetmelikte eskisinden farklı olarak uygulamanın yapılacağı sağlık kuruluşu tanımı genişletilmiştir. Uygulama üniteleri arasında tıp hekimi olmayan diş sağlığı merkezleri, hekim bulundurma mecburiyeti olmayan evde sağlık hizmet birimi sıralanmış; ayrıca GETAT uygulayıcısı sorumluluğunda yapılabileceği ifade edilerek yine hekim dışı kişilerin uygulama yapabileceği pekiştirilmiştir. Diğer sağlık meslek mensuplarının mesleklerini serbest icra edebileceğine dair 2025 yılında getirilen düzenleme de düşünüldüğünde GETAT uygulamalarının hekim olmayan kişiler tarafından sağlık kuruluşları dışında yapılmasının önünde bir engel kalmadığı görülebilir. Halihazırda etkili ve güvenli olduklarına dair yeterli bilimsel veri bulunmayan, olası zararları ortaya konulmamış bu uygulamaların kamusal alanda hekim dışı sağlık personeli tarafından uygulanmasına yol açacak bu yönetmelik halk sağlığı açısından tehdit olacaktır. Yönetmelikte yer alan eğitim, sertifikasyon ve uygulama süreçleri; modern tıp eğitimine kıyasla oldukça sınırlı ve yüzeyseldir. Bu durum, sağlık hizmetinde kaliteyi düşürmekte ve hasta güvenliğini riske atmaktadır. Türkiye’de sağlık sistemi zaten ağır bir yük altındadır. Sağlık Bakanlığı’nın kamu kaynaklarını ve sağlık emek gücünü kullanırken koruyucu sağlık hizmetlerini öncelemesi, birinci basamak sağlık hizmetlerini güçlendirmesi, nitelikli tanı ve tedavi hizmetlerini yeterli bir şekilde vermeye harcaması beklenir. GETAT uygulamalarını kamusal sağlık sistemi içine yerleştirme gayreti sağlıkta öncelikleri tersine çevirmekte, zaten yetersiz olan sağlık emek gücünü bölmekte, hastaları bilimsel tedavilerden uzaklaştırmakta, sağlık hizmetini daha da piyasalaştırmaktadır. Bu süreçte kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığına ilişkin şeffaflık da bulunmamaktadır. Bu uygulamaların yaygınlaştırılmasının; sağlık emek gücünün dengeli dağılımında da bozulma yaratacağı aşikârdır. Sağlık sistemi planlaması; nüfusun ihtiyacına göre hekim ve sağlık çalışanı dağılımını gerektirir. Bu yönetmelik ile hekimlerin ve sağlık çalışanlarının bir kısmı bu alanlara kaydırılacak, zaten emek gücü eksiği olan alanlarda (acil, aile hekimliği, temel branşlar) açık daha da büyüyecek, sağlık hizmetinde dengesizlikler artacaktır. Kamu sağlık hizmetine erişimdeki zorluklar derinleşecektir. GETAT uygulamaları ek ücretli ve piyasaya açık alanlar olarak gelişmektedir. Sağlık hizmetine erişimdeki zorluklar, 5 dakikada muayene zorunluluğu gibi sağlık hizmetinin niteliğini bozan uygulamalar ile hastalar ne kadar etkili oldukları belli olmayan GETAT yöntemlerine mecbur bırakılmaktadır. Türk Tabipleri Birliği olarak; 📌 Sağlık politikalarının bilimsel kanıta dayalı olarak yeniden düzenlenmesini, 📌 GETAT uygulamalarının kamusal sağlık hizmeti alanlarından uzaklaştırılmasını, 📌 Sağlık emek gücünün etkin ve rasyonel kullanımını sağlayacak planlamaların yapılmasını, 📌 Hekim dışı sağlık personelinin mesleki yetkilerini aşan uygulamalar yapmasını sağlayan düzenlemelerin kaldırılmasını, 📌 Sağlık Bakanlığı’nın bugüne kadar GETAT kapsamında yürüttüğü çalışmaların, harcamaların ve elde edilen sonuçların kamuoyu ile şeffaf biçimde paylaşılmasını talep ediyoruz. Halkın sağlığının korunması ve geliştirilmesi için, “önce zarar verme” ilkesine uygun, etik sorumlulukları yerine getiren, şeffaf bilimsel araştırmalarla etkili ve güvenli olduğu kanıtlanmış uygulamaların, bizzat kamu otoritesi tarafından kamusal sorumluluk bilinci ile hayata geçirilmesi gerekmektedir. Kamunun sağlığa ayırabildiği sınırlı ve kıymetli kaynakların bilimsel, doğru ve etkin kullanımı, sağlık hizmetlerinin doğru planlanması halk sağlığı açısından vazgeçilmezdir. Bu hassasiyetleri dikkate almayan hiçbir düzenleme toplum sağlığı açısından kabul edilemez. Bu nedenle söz konusu düzenlemeyi kabul etmiyor ve sürecin halk sağlığı adına takipçisi olacağımızı belirtiyoruz. Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu 👇 ttb.org.tr/665yl6y