Atlas Dergisi

Atlas, Nisan sayısında Kırgızistan’da göçebe yaşamı sayfalarına taşıyor. 🇰🇬 Orta Asya’nın hayvancılıkla geçinen toplulukları için göçebelik tarihten beri temel bir zorunluluk. Sürülerle birlikte yer değiştiren aileler için de yaşamın merkezi kısa sürede kurulup sökülebilen, dağların sert iklimine dayanıklı geleneksel çadırlar: Yurtlar… Ahşap iskelet ve keçeden yapılan yurtlar Tanrı Dağları’nın eteklerinde, yaylalarda ve geniş bozkırlarda varlığını koruyor; göçebe hayatın sabrını ve doğada olmanın sade bilgeliğini yansıtıyor. Bozkır yaşamının izlerini keşfedeceğiniz Atlas Nisan 2026 sayısı tüm bayilerde, @bmagcomtr ’de ve dijital satış noktalarında! 👀 🖊️📸 Umut Can Karahasanoğlu

İsveçli doğa koruma kurumları, ülkenin kuzeyinin simge türlerinden kar baykuşunu, uzun süredir üreme kaydına rastlanmaması nedeniyle ”bölgesel olarak tükenmiş” kabul etti. 🦉 Kutup kuşağının açık arazilerinde yaşayan bu beyaz tüylü yırtıcı kuş, geçmişte İsveç Laponyası’nda zaman zaman yuvalasa da son yıllarda ne yuva ne de yavru gözlemi yapılabildi. Uzmanlar, Arktik bölgede hızla değişen iklim koşulları ve baykuşların temel besin kaynağı olan küçük kemirgenlerin sayısındaki dalgalanmaların türün üreme başarısını ciddi biçimde etkilediğini belirtiyor. 🖊️ Ayşe Ece Aktürk

İş ve ekonomi dünyasının buluşma noktası UEZ 2026 (Uluslararası Ekonomi Zirvesi) için geri sayım başladı! Son 10 gün! Şimdi biletinizi almak için linke tıklayın: bit.ly/40kkeZO 9–12 Nisan 2026 | Sapanca #uez2026

Ekvator çizgisinde yaşam: Uganda. Geniş ormanlardan volkanik dağlara büyük bir coğrafi çeşitlilik barındıran Doğu Afrika ülkesi Uganda bu özelliğiyle yaban hayat açısından da çok zengin. 🔻Adını ülkenin batısındaki tarihi bir bölgeden alan Ankole sığırları uzun ve kalın boynuzlarıyla tanınıyor. Bazen iki metreye yaklaşabilen bu boynuzlarda geniş kan damarları bulunuyor ve hayvanın vücut sıcaklığının düzenlenmesinde rol oynuyor. Bu sığırlar Banyankole topluluğu için başlıca geçim kaynağı ve bir statü simgesi olarak sosyal yaşamın önemli bir parçası. 🔻Kasese bölgesindeki küçük köyde gündelik hayatın en renkli, hareketli aktörleri yine çocuklar. 🖊️📸 Şeref Bayram

Anadolu’nun buzul hafızası: Hakkâri’nin buzulları. 🏔️ Türkiye’nin güneydoğusunda, Hakkâri’nin Yüksekova ile Şemdinli ilçelerinde yükselen Sat Dağları, 3 bin metrenin üzerindeki zirvelerine tutunan buzullarla da dikkat çeker. Buzullardan gelen su yaz ortasında bile soğuk ve berrak kalan Sat Gölleri’ni de besliyor ama bölgenin bu hassas su dengesi iklim değişikliği nedeniyle giderek bozuluyor, buzullar geri çekiliyor. Türkiye’nin buzullarıyla ilgili daha fazlası, Mart sayısında Atlas okurlarını bekliyor. 👀 🖊️📸 Tolga İldun

Ankara Haymana’nın Dereköy mahallesi yakınlarında meşe ve ahlat ağaçlarının eşlik ettiği tarlaların geometrisi de Mart ayında başka bir öykü anlatıyor. Baharı müjdeleyen renklerin üzerine yeni yağmış kar ve rüzgârın dokunuşu, sıra dışı bir renk paleti sergiliyor. Bozkırların değişken dünyasında sürprizli bir gün daha, bir “karbahar” yaşanıyor... 📸 Turgut Tarhan

Finlandiya’yı çevreleyen sular kış aylarında donunca deniz trafiğinin sürekliliğini sağlamak için geriye tek çözüm kalıyor: Buzkıranlar… Baltık Denizi’nin Botni Körfezi’ndeki buzkıran yolculuğu bu suların sert doğasını tanıma olanağı verirken burada kışın şakasının olmadığını da gösteriyor. Güçlü motorları ve ağır gövdeleriyle diğer gemilere güvenli rotalar açan buzkıranlar, Botni Körfezi’nde de kış aylarında deniz taşımacılığının belkemiği. Düz, geniş buz tabakası buzkıranın geçişiyle düzensiz parçalara ayrılıyor. Bu parçalar pervanelerin yarattığı su hareketiyle geçiş rotasının kenarında toplanarak pamuğa benzer bir görüntü oluşturuyor. Daha fazlası Atlas Mart sayısında. 👀 🖊️📸 Melih Daşgın

21 Mart, baharın müjdecisi; doğa yeniden uyanıyor, umutlar yeşeriyor. 🌱 Nevruz Bayramı, yeni başlangıçların ve yenilenmenin simgesi olarak, her yıl doğayla birlikte tazelenmeyi hatırlatıyor. Doğanın yeniden canlandığı bugün, Anadolu’nun zarif simgelerinden ters lale (Fritillaria imperialis), nisan sonlarında açan kırmızı ve sarı çiçekleriyle dikkat çeken, boyu bir metreye ulaşabilen nadir bir tür. Özellikle Van, Bitlis ve Hakkâri’de görülüyor. Baharın her çiçeği dünyada barışa olan umudu çoğaltsın. #Nevruz kutlu olsun. 🌸 📸 Turgut Tarhan

Atlas Mart sayısında özel rapor: Bozkırın kayıp suyu Akkaya Göleti ⚠️ Niğde’deki Akkaya Barajı’nın göleti, farklı ekosistemlerin birleştiği bir biyolojik kavşak özelliği taşıyor. Ama bozkırın bu mavi aynası çevresini saran yapılaşmadan kirliliğe, su kaynaklarının kesilmesinden yanlış ağaçlandırmaya birçok sorunla karşı karşıya. Sularına İtulumaz Dağı’nın görüntüsü yansıyan Akkaya Göleti, günümüzde yöredeki tek su kütlesi. 1900’lerin başlarındaki bölge haritalarında görülen göller ne yazık ki artık kurumuş durumda. Prof. Dr. Ahmet Karataş, 30 yıldır takip ettiği Akkaya’nın yaban hayat zenginliğini ve onu korumak için yapılması gerekenleri Atlas için yazdı. 👀 🖊️📸 Prof. Dr. Ahmet Karataş

Çobanın bulduğu mağara: Mersin, Gilindire Mağarası. Aydıncık ilçe merkezinin 7,5 kilometre güneydoğusunda, Sancak Burnu ile Kurtini Deresi arasında keçilerini otlatan bir çoban, kirpinin birinin güneşten korunmak için bir oyuktan içeri girdiğini gördü ve onu takip ederek devasa bir mağaraya ulaştı. MTA’nın Mağara Araştırma Birimi (MAB) de Kasım 1999’da mağarayı ziyaret ederek ilk araştırmayı yaptı. İlk çalışma sonrasında burasının gerek oluşumu gerekse sahip olduğu sarkıt ve dikitlerin çeşitliliğiyle çok özel bir mağara olduğu ortaya çıktı. Dalgıçlar, yıllar boyunca yaptıkları çalışmaların her birinde Gilindire Mağarası’nın farklı bir özelliğini ortaya çıkardı. 2013 yılında güçlü ışık sistemlerine sahip dalgıçlar, mağaradaki gölle deniz arasında olası bir bağlantıyı bulmak için kapsamlı araştırma dalışları yaptı. Gilindire Mağarası hakkında daha fazlası Atlas mart sayısında. 👀 🖊️📸 Ali Ethem Keskin

Atlas’ın Mart sayısında, Uganda: Ekvator çizgisinde. 🇺🇬 Ekvator çizgisinin kestiği Uganda, Nil Nehri’ne ilk sularıını veren Victoria Gölü’nün, geniş milli parkların, geleneksel teknelerin dolaştığı doğal su yollarının ülkesi… Eski Afrika krallıklarının hatıralarının ve kadim geleneklerin hâlâ yaşadığı ülkede hayat, sabah sisinin içinde beliren sığır sürülerinin, kıyıda ağlarını onaran balıkçıların sessiz sadeliğiyle akıyor. 📍Mbarara bölgesindeki geniş açık savanları, akasya ağaçlarını ve dalgalı tepeleri sabah sisi sarmış. Bölgenin sahipleri olan antilop türleri, yaban tavşanları, çakallar, ve diğer canlılar yeni bir güne hazırlanıyor. Uganda hakkında daha fazlası Atlas’ta okurlarını bekliyor. 👀 🖊️ 📸 Şeref Bayram

Atlas’ın mart sayısında, dağların hafızasını saklayan Türkiye’nin buzullarını keşfedin. 🏔️ Türkiye’de dağların yükseklerine sığınmış son buzullar toplamda yaklaşık 13 kilometrekarelik büyüklüğe sahip. Dar bir alana sıkışmış buzullar geçmiş iklimlerden geleceğin su güvenliğine uzanan hayati bir belleği saklarken vadilere, tarıma, hayvancılığa da ihtiyaç duyduğu suyu sağlıyor. 🔻Ağrı’nın sulak alanları arasında konumlanan Gölyüzü köyü, Ağrı Dağı’na tırmanış rotası üzerinde yer alıyor. Meralardan kıvrılarak geçen dere, hem hayvan sürülerini besliyor hem köyün gündelik ritmine yön veriyor. 🔻Hakkâri’nin kuzeydoğusunda, Cilo Dağları’nın zirvelerindeki buzullar yaz ortasında bile kalıcı buz kütlelerini koruyor. Ancak son yıllarda yükselen sıcaklıklar ve iklim değişikliği erime sürecini hızlandırıyor; buzulların küçülmesi doğal dengeyi ve göçerlerin mevsimsel yaşam döngüsünü de etkiliyor. Türkiye’nin sessiz buzulları hakkında daha fazlası Atlas’ın mart sayısında. 👀 🖊️📸 Tolga İldun

Atlas, Mart sayısında Mersin’in Gilindire Mağarası’nda suyun altındaki derin düşü keşfe çıkıyor. Mersin’in Gilindire Mağarası, benzersiz kireçtaşı oluşumlarıyla Orta Toroslar’ın saklı hazinesi. Ali Ethem Keskin, derinlerinde yer alan gölde dalgıçları düşsel sualtı manzaralarıyla karşılayan Gilindere’nin sırlarına açığa çıkarmak için yapılan keşif gezilerini ilk yıldan günümüze kadar anlatıyor. 2013’te “Tabiat Anıtı”, 2021’de “Tabiat Parkı” ilan edilen etkileyici Gilindire Mağarası hakkında daha fazlası
Atlas’ın Mart sayısında sizi bekliyor. 👀 🖊️📸 Ali Ethem Keskin

Gidengelmez Dağları’nın isminin kökeni birbirinden farklı şekillerde anlatılsa da hepsi özünde bir trajediye işaret ediyor. En yaygın öyküye göre, yıllar önce kış günü köyden avcılar dağ keçilerinin peşinden araziye girmiş. Duruma göre günler sürebilen ve gecelerin dağda geçirildiği av sırasında ekip ısınmak için topladıkları dallarla kar üzerinde ateş yakmış. Fakat düzlük sandıkları yer aslında bir obruğun üstününü kapatıp donmuş kar yığınıymış. Ateşin sıcaklığıyla kar yumuşayıp üzerindekilerle birlikte aniden çökmüş. Derin çukura düşenlerden kurtulan olmamış. Yanlarındaki av köpeğinin günler sonra köye dönmesiyle olay açığa çıkmış ve yerleri tespit edilebilmiş… 🔻Tınaztepe Mağarası üzerindeki platoda çok sayıda obruk bulunuyor. Bazıları görkemli boyutlara ulaşabilirken zemindeki bitki örtüsü de dikkat çekiyor. 🔻Balıkçılık yapılan, sularına Gidengelmez’in zirveleri yansıyan Suğla Gölü’nün dingin atmosferiyle dağların haşin manzarası tezat oluşturuyor. Daha fazlası Atlas Şubat sayısında. 👀 🖊️📸 Turgut Tarhan

2000 yılında, Ağrı Dağı’nda sonsuzluğa uğurladığımız Atlas’ın ilk kartografya editörü İskender Iğdır’ı sevgi ve özlemle anıyoruz. İskender Iğdır, Türkiye’de kartografya alanında emek vermiş, haritacılığı yalnızca teknik bir disiplin değil, aynı zamanda kültürel bir anlatı biçimi olarak gören bir editördü. 1999 depreminde arama kurtarma çalışmalarına katılarak birçok insanın hayata tutunmasına katkı sağladı. Tutkuyla bağlı olduğu Ağrı Dağı’na 29 Şubat 2000’de gerçekleştirdiği tırmanışın dönüşünde yaşanan bir kaza sonucu hayatını kaybetti.

Beklenen buluşma bir kez daha gerçekleşti; Yaren Leylek 15’inci yılında da Adem Amca ile buluştu. Bursa’daki Uluabat Gölü, nam-ı diğer Apolyont’ta bir insan ile bir leylek arasında iyiliğe olan inancımızı tazeleyen eşsiz bir dostluk yaşanıyor. Yaren Leylek ile Adem Yılmaz’ın başrolünde olduğu bu çağdaş masal, Anadolu’da yüzyıllardır anlatılan insan ve doğa dostluğunun yaşayan bir örneği aslında. İnsanla doğanın umut dolu dostluğunu her yıl yeniden hatırlatan bu buluşma, Anadolu’nun kadim hikâyelerine modern bir sayfa daha ekliyor. Hoş geldin Yaren Leylek. 🤍 📸 Alper Tüydeş

Lav sanatı: Boyabat, Sinop. Sinop’un Boyabat ilçesinin yaklaşık 10 kilometre doğusunda Kurusaray köyü yakınlarında, gürgen ve meşe ağırlıklı ormanların derinliklerinde nadir rastlanan bir jeolojik miras yer alıyor: Bazalt sütunları… Boyabat bazalt sütunları milyonlarca yıl önce akan lavların hızlı soğuma sonucu petek şeklini almasıyla oluştu. 2011’den beri tabiat anıtı statüsü taşıyan sütunlar yüzyıllar boyunca suyun aşındırmasıyla da şimdiki görünümünü aldı. Liken ve yosunların renklendirdiği bu doğa anıtı, kış soğuğunda üzerinden akan suyun kısmen donmasıyla daha da çarpıcı bir görsellik sunuyor. 📸 Turgut Tarhan

Atlas’ın Şubat sayısında özel dosya: Samsun’un Roman mahallesi 200 Evler. 1990’larda kurulan 200 Evler konut bölgesi, tek katlı yerleşim dokusu ve mahalle kültürüyle Samsun’un en dikkat çekici köşelerinden biriydi. 2008’de bölgenin yıkımına karar verildi ve yeni apartmanlar yapıldı, mahalle yaşamı tamamen değişti.     🔻Artık geride kalmış bir 200 Evler manzarası; sokağı boydan boya kesen çamaşır ipi, yan yana dizilmiş at arabaları ve çocuklar...  🔻Mahalle, artık yeni apartmanlara ev sahipliği yapıyor, yine de fayton geleneğini yaşatan son kalelerden biri olmayı sürdürüyor. Engin Güneysu’nun uzun soluklu fotoğraf projesi, 200 Evler’in eski hatıralarını yaşatırken yeni evlere geçiş sürecindeki uyum sorunlarını ve mahallenin yeni çehresini de belgeliyor. Dosyanın devamı Atlas’ın Şubat sayısında. 👀 📸 🖊️ Engin Güneysu

Sovyetler Birliği’nden günümüze uzanan teleferikte zaman yolculuğu, Atlas'ın Şubat sayısında. Gürcistan’ın Çiatura şehrinde yerleşim bölgeleri ve madenler arasındaki ulaşımı sağlamak için 1950'lerde kurulan ve zamanla büyüyen teleferik sistemi, şehrin manzarasının ve kimliğinin de ayrılmaz parçası oldu. Yıllar boyunca üretimle günlük yaşam arasındaki mesafeyi kapatarak vadiler, madenler ve insan arasında gerçek bir bağ kurdu. Serkant Hekimci, ilk halini yıllarca koruyan ve yolcularını geçmişe de taşıyan teleferik sisteminin, yenilenmeden önceki orijinal halini ve bugününü sayfalarımıza taşıdı. 🖊️ Serkant Hekimci