aziz çelik@Emegin_Halleri
30 YIL SONRA: 1 MAYIS 1996 KADIKÖY PROVOKASYONU!
Türkiye tarihinde 1977'de 41 kişinin öldüğü kanlı 1 Mayıs ve 1989'da 18 yaşındaki işçi Mehmet Akif Dalcı'nın polis kurşunuyla hayatını kaybettiği 1 Mayıs'tan sonra bir diğer "Kanlı 1 Mayıs", 1 Mayıs 1996'da Kadıköy'de yaşandı. Kadıköy’de dört genç katledildi.
DİSK tarafından hazırlanan Sabahın Sahibi Var adlı 1 Mayıs’lara ilişkin kitapta 1 Mayıs 1996 provokasyonuna ilişkin detaylı bilgiler var.
1 Mayıs 1996'da Kadıköy'de gerçekleştirilen provokasyon, 1 Mayıs'ta katledilenlerin arasına dört genci daha kattı. Sabah saatlerinde Söğütlüçeşme'de, Kadıköy Evlendirme Dairesi karşısındaki arama noktasında biriken kalabalığa ateş açılmasıyla başlayan provokasyon, yürüyüş boyunca devam etti. Açılan ateşte Hasan Albayrak (18), Dursun Odabaşı (18) ve Levent Yalçın (29) hayatını kaybetti. Ölümlerin tümü kurşun yarası sonucunda gerçekleşmişti.
Aynı gün Kadıköy'de gözaltına alınan Akın Reçber (18), maruz kaldığı işkence nedeniyle ciğerleri parçalandı. Reçber, 20 Mayıs 1996'da hayatını kaybetti.
Ateş açanlar resmî olarak tespit edilemedi; ancak 30 Nisan 2010 tarihinde Yeni Şafak gazetesinde yer alan bir haberde, gazeteci Melik Duvaklı'nın yayımlanmak üzere olan JİTEM'in Kürt Tetikçileri adlı kitabında 1996'da Kadıköy'ü savaş alanına çeviren kanlı 1 Mayıs'ın faillerine ait itirafların da yer aldığı bildirildi. Kitapta aktarılan itirafçı ifadelerine göre, 1996 1 Mayıs provokasyonunu JİTEM tertiplemiş.
O dönemde JİTEM için çalışan PKK itirafçısı Murat Demir, 1 Mayıs'a katılacak sol örgütlerin içine sızma göreviyle olaylardan yaklaşık 7-8 ay önce İstanbul'a gönderildiklerini belirtti. Habere konu olan kitaba göre Demir'in yanı sıra diğer JİTEM elemanlarından Kenan Esatoğlu ve Şahittin Güvercin de bu provokasyonda görevlendirilmişti. İtirafçı Murat Demir, 1996 kanlı 1 Mayıs olayları için JİTEM tarafından nasıl görevlendirildiğini şöyle anlatıyordu:
"Bölgeden ayrıldığımızda Diyarbakır'dan tanıdığımız bir istihbaratçı bize yeni görev verdi. Grup amiri görevin 1 Mayıs'la ilgili olduğunu anlattı: 'Benim görevim örgütlerin içine sızıp halkı galeyana getirmekti.'"
İpek ise itiraflarında, Kadıköy'e gelenler arasından kendilerine gösterilen hedefleri vurmakla görevli olduğunu anlattı. 1 Mayıs sabahı olaylar başlayana kadar kahvaltı yaparak beklediklerini söyleyen İpek, vurulacak hedeflerin telsizle bildirildiğini belirtti. Meydanı dolduran kalabalık arasında kendi arkadaşlarının da bulunduğunu bildikleri için belirlenen hedefi vurma görevini son derece dikkatli biçimde yerine getirdiklerini ifade eden İpek, vurulacak hedeflerin nasıl belirlendiğini şöyle anlattı:
"Meydanda bizden arkadaşlar vardı. Yanlarındaki göstericileri vurması için uzakta dürbünlü silahlarıyla bekleyen suikastçılara işaret ediyorlardı."
Kaos planının amacına ulaştığını ifade eden Demir ise "Olayları biz başlattık, insanlar da bize uydu. Olaylar çıkınca polis müdahale etti." dedi.
1996'dan sonra Taksim gibi 1 Mayıs kutlamalarına kapatılan Kadıköy'de 1 Mayıs kutlaması, ancak 2005'te yeniden yapılabildi.
Kaynak: DİSK. (2011). Sabahın sahibi var (s. 15, 59). DİSK Yayınları.