Forozan Amiri

سه سال پیش در چنین روزی این کتابم از چاپ بیرون آمد. "سرمه و سیاهی"روایت دختران و زنانی است که در دانشگاه کابل تکه‌تکه شدند؛ در زایشگاه دشت برچی انتحاری آن‌ها را پارچه پارچه کرد؛ در زیر بار ظلم و ستم همیشگی جامعه‌ی سنتی شانه‌های شان خم شد و دوباره ایستادند تا به جنگ زندگی بروند.

آخرین لحظات زندگی، صدایش آرام‌آرام به خاموشی می‌رفت. بیماری، بی‌صدا و پیوسته، عضلات بدنش را از فرمان خارج می‌کرد؛ زنی که دهه‌ها زبانِ زنان خاموش افغانستان بود، اکنون برای ادا کردن کوتاه‌ترین جمله‌ها با تنِ خویش می‌جنگید. در مراسمی که برای سخنرانی و جلب حمایت بازیگران هالیوود به وضعیت زنان افغانستان شرکت کرده بود، یک بازیگر هالیوود به نام سَلی کیرک‌لند به او گفته بود: «سوایِ آن تراژدی و پایانِ غم انگیز به نظرم تو ژاندارک ( Jeanne d’Arc) افغانستانی.» اما متأسفانه، تراژدی شخصی او هم مانند ژاندارک، قهرمان فرانسوی‌ها در حال نزدیک شدن بود. به نقل از اعضای خانواده‌اش؛ در آخرین سفرش به افغانستان در سال ۲۰۰۵، هدف نیروهای طالبان و القاعده قرار گرفت و به‌سختی از یک حمله‌ی خشونت‌بار جان سالم به در برد. در منابع عمومی و گزارش‌های زندگی‌نامه‌ای، جزئیات این رویداد به‌صورت کاملاً دقیق ثبت نشده، برخی روایت‌ها از حضور یا سایه‌ی تهدید گروه‌های افراطی هم‌پیمان و نزدیک به القاعده، یاد می‌کنند؛ اما این بخش‌ها بیشتر در سطح گزارش‌های کلی از فضای امنیتی آن سال‌هاست. به بیان دقیق‌تر؛ آنچه مستندتر و‌ به واقعیت زیسته‌ی نسل ما نزدیک‌تر است، این که او در افغانستانِ پساطالبان همچنان در معرض تهدید مستقیم نیروهای طالبان، مجاهدان و در کل محیط امنیتی بسیار بی‌ثبات و پُرخشونت‌ِ جنگ سالارانه و مسلحانه قرار داشت؛ فضایی که برای فعالان حقوق بشر، عملاً مرز روشنی میان «تهدید بالقوه» و «خطر بالفعل» باقی نمی‌گذاشت. درست یک سال بعد، «صفیه عمه‌جان» از فعالان برجسته‌ی حقوق زن و رئیس اداره امور زنانِ قندهار که نقش مهمی در دفاع از حقوق زنان و ارتقای سطح دانش دختران در آن شهر محقق ساخته بود، در سپتامبر ۲۰۰۶ (سنبله ۱۳۸۵) هنگامی که با خودرو از منزل به سوی محل کار خود در حرکت بود، توسط طالبان در شهر قندهار ترور شد و جان باخت. صفیه عمه‌جان یکی از اولین قربانیان دفاع از حقوق زنان پس از روی کار آمدن جمهوریت بود. او پس از رستن از حمله به آمریکا بازگشت، اما بازگشت به آرامش نبود؛ بدنش گویی صحنه‌ی نبردی دیگر شده بود، نبردی خاموش که این‌بار از بیرون آغاز نمی‌شد، بلکه از درون ادامه می‌یافت. تو‌ گویی همان لحظه‌ای که آشوب جهان بیرونی، به درون بدن لانه می‌کند. او به بیماری نادر و پیش‌رونده‌ی عصبی «آتروفی سیستم‌های چندگانه» (MSA) مبتلا شد؛ بیماری‌ای که آرام اما بی‌امان، بدن را از امکان‌هایش تهی می‌کند: نخست حرکت، سپس بلع، و سرانجام خودِ زبان. زنی که همواره از «صدا دادن به بی‌صداها» دریغ نکرد، خود دیگر قادر به سخن گفتن نبود. سیما وَلی را می‌توان، با خوانشی آرنتی، نه صرفاً یک فعال حقوق زنان، بلکه یکی از اولین و شاید واپسین مدافعان «جهانِ مشترک» در افغانستان دانست؛ زنی که در برابر فرایند حذفِ سیاسیِ زنان ایستاد و کوشید آنان را دوباره به عرصه‌ی ظهور، کنش و گفتار بازگرداند. زندگی او فشرده‌ای از تاریخ معاصر افغانستان بود. مدرنیزاسیون، کودتا، جنگ سرد، مهاجرت، بنیادگرایی دینی، جنگ‌های داخلی و خانه‌به‌خانه و مداخله‌ی نظامی خارجی؛ همان وضعیتی که انسان را از «حقِ داشتنِ حق» محروم می‌کند و او را به موجودی فاقد حضور سیاسی فرو می‌کاهد. برای فهم اهمیت سیما ولی باید نخست افغانستانی را به یاد آورد که پیش از جنگ‌های طولانی وجود داشت. برخلاف تصویری که بعدها رسانه‌های جهانی از افغانستان ساختند، زنان افغانستان ــ به‌ویژه در شهرهای بزرگ ــ در دهه‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ در دانشگاه‌ها، ادارات دولتی، رسانه‌ها و حتی پارلمان حضور داشتند. دختران به مدرسه می‌رفتند، زنان بدون حجاب اجباری در کابل رفت‌وآمد می‌کردند و بخشی از طبقه‌ی متوسط شهری در حال شکل‌گیری بود. در دورانی که کابل هنوز شهری بود با دانشگاه معیاری، سینما، کنسرت‌های خوانندگانِ محبوبی چون احمدظاهر، ظاهر‌هویدا و استادساربان، کافه‌های دنج و زنانی که بی‌هراس در خیابان راه می‌رفتند. نسل او به افغانستانی تعلق داشت که هنوز زیر سایه‌ی جنگ دفن نشده بود. در عکس‌های قدیمی به جا مانده، دختران افغانستان با دامن‌های کوتاه و لباس‌های مد روز در دانشگاه کابل دیده می‌شوند؛ تصویری که بعدها برای جهان غرب تقریباً غیرقابل‌باور و اتکا شد. هم‌نسلان او باور داشتند، افغانستان می‌تواند کشوری مدرن، مستقل و متعادل میانِ سنت و پیشرفت باشد. اما این چشم‌انداز با کودتای کمونیستی ۱۹۷۸ و سپس اشغال شوروی فروپاشید. پس از آن، افغانستان وارد چرخه‌ای از خشونت‌های پی‌در‌پی شد که زنان نخستین و بیشترین قربانیانش بودند. سیما، زاده‌ی خانواده‌ای فرهیخته در قندهارِ جنوب افغانستان ــ همان زادگاه تاریخی ملا عمر و سایر رهبران طالبان ــ نخستین سال‌های زندگی‌اش را در هند و‌ کابل گذراند؛ جایی که پدرش، محمدولی، بانکداری مأمور به خدمت بود. مادرش، شفیقه شریفی(ولی)، برای مدتی کوتاه مدیریت کارخانه‌‌ی پوشاک در کابل را بر عهده داشت؛ حضوری گذرا اما معنادار در جهانی که همواره بدن و حیات زنان را به میدان منازعه بدل کرده است. کوشش برای بهبود زندگی زنان افغانستان و عبور از سنت و خرافات برای این خانواده صرفاً یک دغدغه‌ی اخلاقی نبود، بلکه چیزی شبیه به میراثی تاریخی و تعهدی ناگزیر بود. پسرعموی پدرش، امان‌الله خان، همان پادشاه روشن‌رأی و تجدد‌گرایِ دهه‌ی ۱۹۲۰ افغانستان بود؛ مردی که بسیار پیش‌تر از آنکه «آموزش دختران» به زبانِ سیاست جهانی راه یابد، آن را به منزله‌ی امکان رهایی و نشانه‌ی ورود به جهان مدرن پی‌گرفته بود. ravizan.com/20510/

@ForozanAmiri a women’s rights activist, says in the program “Resistance and Solidarity Against Online Repression and Violence” that at a time when public space has been closed off to #Afghanistan #women, online spaces have become one of the few important platforms for advocacy and seeking justice although women there also continue to face repression.

در دو هفته‌ی اخیر هشت مورد قتل زنان در چند ولایت افغانستان گزارش شده است که ممکن است آمار واقعی این حوادث که به دلایل مختلف رسانه‌ای نمی‌شوند، بالاتر از این‌ها نیز باشد. یکی از این موارد، قتل فرزانه، زن جوان هجده‌ساله‌ای در غور است که نزدیک به دو سال پس از زندگی مشترک با مردی هم‌سن پدرش، توسط اعضای خانواده شوهرش به قتل می‌رسد. غور از گذشته تا اکنون یکی از ناامن‌ترین ولایت‌ها برای زنان بوده و آمار قتل‌ها و خودکشی‌های زنان در این ولایت بسیار بالا است؛ از سنگ‌سار رخشانه در برابر چشم مردم گرفته تا خودسوزی عابده به دلیل ازدواج اجباری با برادر یکی از افراد طالبان و اکنون، قتل فرزانه به دلیل خشونت‌های خانوادگی. نخستین روزهای تسلط طالبان در این ولایت مصادف بود با تیرباران چند زنی که در صفوف پولیس کار می‌کردند. بحران خشونت علیه زنان و زن‌کشی پس از حضور طالبان، در این ولایت عمیق‌تر و بزرگ‌تر شده است. ravizan.com/20411/

هر بار که از خانه بیرون می‌شود، چادرش را عوض می‌کند، عینک می‌زند و گوشی هم‌راهش را در جایی پنهان می‌کند که کسی نتواند به آن دست‌رسی پیدا کند. در خیابان‌های کابل، قدم‌هایش همیشه با ترس هم‌راه است؛ ترس از شناسایی، بازداشت و ناپدیدشدن. نگین کوهستانی، فعال مدنی و معترض، می‌گوید که چهار سال گذشته برای او «بیش‌تر از چهل سال» بوده است. با وجود تهدیدها، فشارهای خانوادگی و محدودیت‌های شدید، او هنوز به فعالیت‌های مدنی و اعتراضی خود به‌ گونه‌ی مخفیانه ادامه داده است؛ فعالیت‌هایی که هدفش رساندن صدای زنان خاموش‌شده‌ی افغانستان به جامعه‌ی جهانی به امید تغییر وضعیت در این کشور است. ravizan.com/20376/

خشونت آنلاین یکی از ده‌ها مورد خشونت جدی و آسیب‌زایی است که زنان در فضای آن را تجربه می‌کنند و از تبعات آن متأثر می‌شوند‌. در گفتمان آنلاین "ایستادگی و همبستگی در برابر سرکوب و خشونت آنلاين؛ راه‌کارهایی برای زنان کنشگر" که با حضور کارشناسان و فعالان حقوق زن برگزار می‌شود، به بررسی ابعاد گوناگون این پدیده و ارائه‌ی راه‌حل‌های مناسب برای ایستادگی در برابر آن پرداخته خواهد شد. در این برنامه که امروز( جمعه، ۸ می) ساعت ۱ چاشت به وقت واشنگتن دی سی، برابر با ۷ شام به وقت اروپا و ۹:۳۰ دقیقه به کابل برگزار می‌شود، با ما همراه باشید. لینک برنامه: x.com/i/spaces/1vkpp…

نوری: در فعالیت‌های دادخواهانه‌ی حقوق بشری و زنان بیش‌تر بر چه تمرکز دارید؟ فروغ محمدی: اگر بخواهم در یک جمله پاسخ دهم: عدالت. عدالت در همه زمینه‌ها؛ چه در حوزه‌ی زنان و چه در سایر عرصه‌ها مانند ساختار سیاسی، نظام قضایی، امکانات رفاهی و آموزشی. تا زمانی که افراد یک جامعه به ‌طور عادلانه به فرصت‌ها دست‌رسی نداشته باشند، دادخواهی باید ادامه داشته باشد. بدون عدالت، نه دست‌یافتن به توسعه ممکن است و نه ثبات سیاسی. جامعه‌ای که در آن تبعیض و بی‌عدالتی وجود داشته باشد، بی‌ثبات و بحران‌زده خواهد بود؛ همان ‌گونه که در افغانستان شاهد آن استیم. از آن جا که عدالت امری نسبی و تدریجی است، دادخواهی نیز باید مستمر و متناسب با شرایط ادامه یابد. ravizan.com/20243/

زیبا -مستعار- ۲۵ساله، یکی از خبرنگاران در حوزه‌ی غرب افغانستان است که با وجود شرایط دشوار اطلاع‌رسانی و محدودیت‌های روزافزون در برابر خبرنگاران زن، به فعالیت‌های خبرنگاری خود ادامه داده و در سنگر اطلاع‌رسانی کار می‌کند. او که از نوجوانی رؤیای تحصیل در رشته‌ی خبرنگاری و گرفتن مایک را در سر داشت و با زحمات فراوانی وارد دانشکده‌ی ژورنالیزم شده بود، پس از سومین سال تحصیل در این رشته در دسمبر ۲۰۲۲ با بسته‌شدن دروازه‌های دانشگاه به روی دختران، خانه‌نشین شد و موفق نشد تا دوره‌ی تحصیلی‌اش را به پایان برساند. پس از یک سال خانه‌نشینی و گذار از یک دوره‌ی افسردگی،  زیبا با آغاز مجدد تحصیل در یک دانشگاه آنلاین موفق شد تا از رشته‌ی خبرنگاری سند فراغت بگیرد. او، از دو سال به این سو در یک رادیو کار می‌کند و در این مدت، به عنوان یک خبرنگار زن، تجربه‌های دشواری را از سر گذرانده و چندین بار تا مرحله‌ی ترک فعالیت در حرفه‌ی دل‌خواهش پیش رفته است. فعالیت رسانه‌ای برای زیبا به دلیل فضای حاکم و اوضاع نابه‌سامان کاری برای خبرنگاران زن، بیش‌ از ‌این ‌که منبع درآمد و شغل اصلی باشد، دنبال‌کردن علاقه‌ی شخصی است. می‌افزاید: «امیدوار بودم که روزی به عنوان یک خبرنگار موفق در رشته خود کار کنم و از این طریق هم به خود و خانواده‌ی خود کمک شوم و هم به جامعه خدمت کنم؛ اما متأسفانه فضا رقمی است که هیچ آینده‌ی روشنی به کار خود نمی‌بینم و فقط به خاطر علاقه‌مندی خود کار خبرنگاری را ادامه می‌دهم.» زیبا می‌گوید با این که وقت زیادی را برای کار خبرنگاری هزینه می‌کنند و در این راه زحمت‌ زیادی به جان می‌خرد، اما درآمد ناچیزی دارد. او، مدیران رسانه‌ها را به بهره‌کشی و سوءاستفاده از مجبوریت خبرنگاران زن متهم می‌کند. زیبا به رسانه‌ی راوی می‌گوید: «یک سال کامل بدون یک افغانی معاش کار کردم و حتا کرایه رفت‌وآمد خود را از مادرم می‌گرفتم؛ در حالی بعد از یک سال ماهانه فقط دو هزار و پنجصد افغانی معاش می‌گیرم که حتا پول کرایه و کردیت مبایل مرا هم نمی‌شود؛ اما چون دوست دارم که کار کنم و به خانه بی‌کار نشینم، کار خود را ادامه می‌دهم.» زیبا می‌افزاید که مدیران رسانه در پرداخت معاش برای کارمندان مرد و زن تبعیض قایل می‌شوند و معاش مردان حداقل دوبرابر معاش زنان است. این در حالی است که تعداد برنامه‌های برخی از زنان بیش‌تر از مردان است. ravizan.com/20137/

یکی از مباحث مهم در مطالعات زنان و جنسیت، بحث زن‌کشی(Femicide) است. زن‌کشی اصطلاحی است که به طور کلی به معنای قتل عمدی زنان و دختران صرفا به دلیل جنسیت آنان به کار می‌رود. این مفهوم نخستین بار توسط اوبرتین اوکلر، یکی از پیش‌گامان جنبش فمینیسم مورد استفاده قرار گرفت. اوکلر اما مشخصا از Femicide مفهوم امروزی آن را ارایه نکرده بود. هدف او از بیان استفاده این اصطلاح، نشان دادن وضعیت زنان زیر ساختار مردسالارانه بود. حدودا هفتاد سال بعد در جریان موج دوم فمینیسم این اصطلاح دوباره مورد استفاده قرار گرفت. اما به مفهوم امروزی آن برای اولین بار توسط دایانا ای ایچ راسل در سال ۱۹۷۶ در دادگاه جهانی جرایم علیه زنان در بروکسل به‌کار برده شد. راسل با این نام‌گذاری، مجموعه‌ای از جرایمی که علیه زنان صورت می‌گرفت را به معرفی گرفت و باعث شد که این جرایم به عنوان خشونت علیه زنان شناسایی و ثبت گردند. او در سال ۱۹۹۲ در مقدمه‌ی کتابش «سیاست کشتار زن» که کار مشترک او با جرم‌شناس بریتانیای جیل ردفورد بود، این اصطلاح را به صورت واضح تعریف و وارد ادبیات فمینیستی ساخت. او در این کتاب و همچنان در سخنرانی‌هایش تمام رفتارهایی را که منجر به مرگ زنان می‌شود، زیر نام «زن‌کشی» به معرفی گرفت و این موضوع را از چارچوب خشونت‌های خانگی محض که باعث مرگ زودرس زنان می‌شد، بیرون کشید. زن‌کشی اشکال و قالب‌های متفاوتی دارد که بسته به بافت فرهنگی و اجتماعی جوامع، می‌تواند تفاوت‌هایی اساسی داشته باشد. برای مثال، در افغانستان زن‌کشی اغلب در قالب قتل‌های ناموسی، خشونت‌های خانوادگی، منازعات مرتبط با میراث، ازدواج‌های اجباری یا درون‌خانوادگی، و نیز در نتیجه نافرمانی از قواعد و هنجارهای مسلط اجتماعی و فرهنگی رخ می‌دهد. هدف اصلی در این‌جا اعمال قدرت بر زنان و سرکوب‌شان به منظور تداوم کنترول بر آنان و ایجاد ارعاب است. در حالی‌که در جوامع غربی هم عمل زن‌کشی و هم اهداف آن می‌تواند کاملا متفاوت باشد. در کنار عوامل ذکر شده مربوط به افغانستان، در وضعیت کنونی، زنان به شکل گسترده‌ای از امنیت فیزیکی، روانی و اجتماعی محروم هستند و در معرض انواع خشونت‌ها، آسیب و حتی قتل قرار دارند. زن‌کشی نوعی رفتاری پرخاشگرانه اجتماعی است که هیچ زنی در هیچ کشور و فرهنگی کاملا از آن در امان نیست. هر زنی با هر موقعیت اجتماعی، نژاد، طبقه و… می‌تواند به سادگی مورد تهاجم و قتل قرار بگیرد. به طور مثال در افغانستان ما به همان اندازه که از قتل زنان در خانواده‌های سنتی آگاه می‌شویم، به همان میزان زنان تحصیل‌کرده و شاغل نیز مورد تهاجم قرار میگیرند. البته جای یاد آوری است که ما فقط از قتل‌های آگاه میشویم که رسانه‌ای می‌شوند اما در جامعه افعانستان زن‌کشی خصوصا اگر به دلیل ناموسی صورت گرفته باشد، در اکثر موارد پنهان میماند. با آن‌هم در این اواخر چندین مورد زن‌کشی رسانه‌ای شده‌اند. این قتل‌ها با کمال تاسف بار دیگر توجه‌ها را به مسئله ناامنی ساختاری علیه زنان جلب کرده است. برای نمونه در کنار سایر قتل‌های زنان، قتل یک داکتر جوان به نام بدریه جلالی ادراک  که به تازگی از لندن به کابل بازگشته بود-هرچند انگیزه آن در دست بررسی است- می‌تواند در چارچوب گسترده‌تر خشونت جنسیتی و مفهوم زن‌کشی مورد تحلیل قرار گیرد. همان‌طوری ‌که بیان شد، از منظر نظری، زن‌کشی صرفا یک عمل فردی یا جنایی نیست، بلکه در بسیاری از موارد در بستر ساختارهای قدرت جنسیتی و روابط نابرابر اجتماعی شکل می‌گیرد. در این چارچوب، مقاومت زنان در برابر هنجارهای مسلط و سیستم‌های مردسالارانه می‌تواند آنان را در معرض اشکال مختلف خشونت قرار دهد. هرچند که این رابطه باید با احتیاط و در چارچوب تحلیل ساختاری و نه تعمیم قطعی بررسی شود، اما موضوع زن‌کشی در کشورهایی با ساختارهای مردسالارانه بیشتر اتفاق افتاده داده و انگیزه‌هایش نیز در چنین کشورها مشخص‌تر قابل شناسایی است. همین‌طور که در افعانستان این قتل‌ها پی‌هم اتفاق می‌افتند، رسیدگی به آن به همان روشنی قتل صورت نمی‌گیرد و این موضوع می‌تواند باعث افزایش نگرانی و احساس ناامنی فزاینده گردد. در کنار عدم رسیدگی، یکی از نگرانی‌های اساسی دیگر در این زمینه، عادی‌سازی و حاشیه‌ای شدن مسئله زن‌کشی در فضای عمومی و رسانه‌ای است. این پدیده اغلب به صورت موقت در شبکه‌های اجتماعی بازتاب می‌یابد، اما به سرعت جای خود را به موضوعات دیگر می‌دهد. این نوع فراموشی اجتماعی می‌تواند به تداوم خشونت ساختاری علیه زنان کمک کند و زن‌کشی همچنان در کنار سایر خشونت‌ها به حیات خودش ادامه دهد.

ویبنار تاب‌آوری در بحران به چیستی تاب‌آوری‌، مهارت‌های آن، چگونگی تقویت این مهارت‌ها و این‌که چگونه زنان افغانستان در دل رنج و ملال، می‌توانند ایستادگی و مبارزه کنند، می‌پردازد. این ویبنار توسط شبنم شهپر، استاد دانشگاه و روان‌شناس روز پنج‌شنبه، ۳۰ اپریل از طریق پلتفرم زوم برگزار خواهد شد. برای اشتراک در این برنامه، می‌توانید از طریق واتس‌اپ زیر پیام فرستاده و برای دریافت لینک اشتراک ثبت نام کنید‌. (412) 438-1684

برخی از زنان قالین‌باف در ولایت بادغیس که در مارکت تجارتی زنانه در گوشه‌ای از بازار قلعه‌نو، مرکز ولایت بادغیس دوکان دارند، به راوی زن گفته‌اند که بازار خرید و فروش قالین با رکود بی‌سابقه‌ای مواجه شده و قیمت قالین‌های دست‌باف روز به روز پایین‌تر می‌آید. گل‌اندام، باشنده‌ی ولسوالی قادس ولایت بادغیس که قالین سه‌متره‌ی دست‌بافت‌اش را به بازار تجارتی زنان آورده تا در دوکان قالین‌فروشی به انتظار فروش بگذارد، به راوی زن می‌گوید: «نزدیک پنج ماه شده که ای قالین را با دختر خو بکار کردم و همی هفته از دار ته کردیم. شبانه‌روزی هر دو نفر ما ببافتیم تا خلاص شد. حالی بازار آوردیم که به قالین‌فروشی بگذاریم بلکم به قیمت خوبی فروخته شه.» او می‌افزاید که چندان امیدی به فروش زودهنگام و قیمت مناسب قالین ندارد، زیرا بازار خرید و فروش قالین اکنون کساد است. گل‌اندام سرپرست خانواده است و شش فرزند دارد. او همسرش را که نظامی حکومت پیشین بوده، هفت سال پیش به اثر انفجار ماین کنار جاده از دست داده است. اکنون یک پسر نوجوانش در ایران کارگری می‌کند و خودش نیز به کمک دختر جوانش قالین‌بافی می‌کند تا مخارج زندگی را تامین کند: «بچه کلانم ۱۶ ساله است. دو سال میشه به ایران به کارگری رفته. ایران هم یک کاروباری نیه. حالی هم که جنگ شده. مجبورم شو و روز با دختر خو به رو دار قالین بشینم. او هم که قیمت‌های جلو را نداره.» شکریه(مستعار)، یک تن از دوکان‌داران مارکت زنانه در شهر قلعه‌نو نیز از کسادی بازار خرید و فروش قالین شکایت دارد. او که سه سال پیش با فروش طلاهای عروسی‌اش و سرمایه‌ی شخصی وارد کار فروش و تجارت قالین شد، اکنون از رکود شدید خرید و فروش قالین‌های دست‌باف در این ولایت خبر می‌دهد. شکریه می‌گوید: «سال اول به بسیار شوق و خوشی تجارت فروش قالین و کارگاه قالین‌بافی را شروع کردم، اما متاسفانه شرایط کار هر روز بدتر می‌شود. بعضی از برج‌ها حتی پول کرایه دوکان که باید به شاروالی پرداخت کنیم و پول همی برق دوکان را سودا نمی‌کنیم. مجبور می‌شویم خود ما از کیسه خود بدیم.» ravizan.com/20044/

بر اساس گزارش دفتر حقوق بشر سازمان ملل و یوناما – مارچ ۲۰۲۶ در این سپیس مهم، همراه با کارشناسان و فعالان حقوق زن، به بررسی وضعیت زنان افغانستان می‌پردازیم. با ما همراه شوید و صدای زنان افغانستان باشید. twitter.com/i/spaces/1qKVm… @LinaRozbih @FereshtaAbbasi @hamidobaidi

Nobel laureate @Malala Yousafzai thought changing the world would be easy — and then she came face-to-face with reality. In this first talk from #TED2026, she shares 3 lessons she learned about working for the future you want, even when hope feels lost: t.ted.com/5TL7wuQ

پای افراطیت و تندروی هیچ‌گاه از گلوی هرات عزیز برداشته نشد‌... در گذشته‌ها در لباس طالب و داعش مردم را قتل عام می‌کردند، امروز در لباس افراد مسلح ناشناس! برای فاجعه‌ی امروز کشتار مردم در هرات عميقا غمگینم و برای خانواده‌های داغ‌دار، شکیبایی و بردباری آرزو می‌کنم.

در این گفت‌وگو به برخی‌ از پرسش‌ها پيرامون چرایی نوشتن و پرداختن به داستان، پرداخته شده است. اگر مایل بودید، از این نشانی بخوانید.

تازه‌ترین گزارش رواداری در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان با تمرکز بر داده‌های مقایسه‌ای سه سال ۲۰۲۳، ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ منتشر شد. این گزارش ابعاد جدیدی از محدودیت‌های اعمال شده بر حقوق مدنی و سیاسی شهروندان، حقوق زنان و دختران و گرو‌ه‌های آسیب‌پذیر را در سال ۲۰۲۵ به تصویر کشیده و به‌طور خاص به بررسی تاثیرات نگران کننده‌ی قانون امر به معروف بر آزادی‌های فردی و حقوق اساسی زنان پرداخته است. برای دسترسی به متن کامل این گزارش و جزئیات بیشتر، به لینک زیر مراجعه کنید. rawadari.org/s/fX

سالی که برای دختران محروم از درس و دانشگاه، نو نشد و ادامه‌ی همان چرخه‌ی ستم و تبعیض باقی ماند... این گزارش، چشم‌اندازی است از وضعیت اکنون دختران افغانستان در آستانه‌ی شروع شدن مکتب‌ها.

وطن بیچاره‌ام که همیشه در بلا گرفتاری. افغانستان عزیزم .

با گذشت هر روز، ناراحتی خوابیده در حرف‌هایش بیش‌تر می‌شود و گاه این ناراحتی به شکل گریه‌هایی در تنهایی‌اش بیرون داده می‌شود. قبلاً دختر شادی بود و خنده از لب‌هایش جدا نمی‌شد؛ اما حالا چیزی از آن دختر پیشین نمانده، جز شباهتی در چهره‌‌؛ اما چروک‌ها و عصبانیت روی پوستش، رفته رفته این شباهت را نیز کم‌رنگ کرده است. زهرا –نام مستعار- خبرنگار در یکی از رسانه‌های محلی در افغانستان است که بعد از فروپاشی جمهوری نیز به کارش ادامه داده است. او، توانسته در این سال‌ها با کلنجاررفتن با سختی‌ها و محدودیت‌های روزافزون محیط‌های کاری، سخت‌ترین مقاومت زندگی‌اش را انجام بدهد؛ مقاومتی که از سر شوق نیست و بیش‌تر از این که ناشی از احساس مسئولیت یا رسالت انسانی به عنوان خبرنگار باشد، ناشی از یک حقیقت رنج‌آور و آزاردهنده است؛ نیاز به درآمد. می‌گوید که پس از بازگشت طالبان، پدرش بی‌کار شده و سال‌های اخیر را در خانه مانده است و او... ravizan.com/19177/

سعدیه نگران امنیت پسر ۱۶ساله‌اش است که در تهران مانده تا پول گروی خانه را از صاحب‌خانه بگیرد و بعد برگردد. آن‌ها، هنگام اخراج بار قبل از ایران در سرطان سال روان موفق نشده بودند تا پول گروی خانه‌ی شان را از صاحب خانه بگیرند و به همین دلیل در افغانستان با مشکلات زیادی رو‌به‌رو شده بودند. این بار پسر نوجوانش حاضر نشده که بدون گرفتن پول از صاحب‌خانه برگردد. سعدیه از جبر بازگشت به وطن نیز غم‌گین است و می‌گوید که این‌جا، جایی برای ماندن با فرزندان کوچکش ندارد و از طرف دیگر، ذهنش درگیر این است که با بی‌کاری و خانه‌نشینی، چگونه خواهد توانست نیازهای خود و فرزندانش را تأمین کند. او می‌گوید که ناگزیر شده است برگردد؛ زیرا وضعیت در ایران غیرقابل کنترل شده و شاید پس از پایان جنگ نیز به حالت قبل برنگردد. بیش‌تر در کامنت اول بخوانید. ravizan.com/19141/

فراخوان طوفان تویتری: برای حقوق انسانی زنان افغانستان متحد شوید! ✊🕊️ به مناسبت هشتم مارچ، صدای رنج و ایستادگی زنان افغان باشیم. با هم برای پایان دادن به تبعیض سیستماتیک فریاد می‌زنیم. 🗓️ زمان: شنبه، ۷ مارچ ۲۰۲۶ 📍 ساعت شروع: ۱۶:۰۰ به وقت اروپای مرکزی هشتگ اصلی: #EndGenderApartheidInAfghanistan