Edward Habich

typom trzeba tłumaczyć, że 40 stopni w cieniu to raczej NIE jest normalna temperatura dla Europy centralnej

Masakra że niektórzy nie widzą co się dzieje Właśnie zauważyłyśmy bardzo wyraźny i długoterminowy wzrost liczby dni upalnych (≥30°C) w Polsce. Analiza danych od lat 50. XX wieku pokazuje, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu takie temperatury występowały stosunkowo rzadko i nieregularnie. Obecnie obserwujemy nie tylko większą liczbę dni upalnych, ale również częstsze i dłuższe fale gorąca. Szczególnie istotne jest przyspieszenie tego trendu po 1990 roku. W ostatnich latach wartości, które dawniej należały do wyjątków, stają się nową normą klimatyczną. To zjawisko ma bezpośrednie konsekwencje dla zdrowia publicznego, gospodarki wodnej, rolnictwa, energetyki oraz funkcjonowania miast. Przedstawiony wykres dobrze ilustruje skalę zachodzących zmian. Coraz częściej mówimy już nie o pojedynczych epizodach upałów, lecz o trwałej zmianie charakterystyki polskiego klimatu. Adaptacja do rosnących temperatur staje się jednym z kluczowych wyzwań najbliższych dekad.

Dzień dobry w czwartek. Już o zbliżających się prawdopodobnie rekordowych upałach wiemy. Czy zastanawialiście się jak działa, że zadziała? Kopuła ciepła?, gorąco?, ale że aż tak gorąco?? Przypomnijmy sobie ostatni weekend, kiedy na termometrach mieliśmy miejscowo zakresy między +32 a+34 stopnie. Niby nic w tym niezwykłego, ale nie wiem czy Wiecie, ale nie mieliśmy wtedy żadnego napływu masy zwrotnikowej, a polarnomorskiej. Przejawiało się to tym, że było bardzo dużo wilgoci zawartej w powietrzu. Sami informowaliście, że powietrze było ciężkie i można było je kroić nożem. No ale jak to się stało, że pomimo napływu chłodniejszej masy mieliśmy upały? Powodem była obecność pola wysokiego geopotencjału oraz dodatkowo wyżów barycznych. Co to geopotencjał?? Jest to powiedzmy miara energii potrzebna do uniesienia czegoś w górę przy udziale grawitacji. Wyobraźcie sobie 1 kg masy na poziomie morza, którą chcecie unieść na pewną, większą wysokość. Im wyżej, tym więcej pracy musicie włożyć przeciwko panującej grawitacji. Geopotencjał to właśnie ta w cudzysłowie praca na kilogram. My jako pasjonaci i nie tylko patrzymy na wysokość geopotencjału by określić czy nad danym obszarem (tu na wysokości 500 hPa - 5,5 km) panuje wyższe ciśnienie i jest cieplej, bo przy wysokich wartościach geopotencjału mamy wyższe temperatury. Do tego jeszcze nad polem (nie w polu) wysokiego geopotencjału mamy silny prąd strumieniowy, który jak widać na screenie jest mocno przesunięty na północ, przez co odcina on pole wyżowe od frontów czy niżów, powodując stabilną i gorącą pogodę. Zasada jest prosta - Im wyższy geopotencjał + ośrodki wyżowe niżej, tym cieplej w dolnych partiach troposfery. Jak to się wiec stało, że było gorąco?? U polu wysokiego ciśnienia niżej + wysokiego geopotencjału mamy powietrze osiadające. Tak jak zimą przy wyżach, gdzie panuje inwersja temperatury i wszelaki syf zostaje przyciśnięty do warstwy przyziemnej troposfery. Tutaj jest podobnie. W polu wysokiego geopotencjału powietrze opada dość szybko. Opadając spręża się i ogrzewa (cząsteczki coraz szybciej na siebie oddziałują wytwarzając ciepło) mniej wiecej 0,65 - 1 stopnień na każde 100m, . Oprócz tego mamy energię słoneczną, która mocniej ogrzewa dolną troposferę. Ciepło z uwagi na spore rozciągnięcie w pionie obszaru wyżowego nie ma dosłownie gdzie uciec, a jest lekkie więc normalnym jest, że szybko by uciekło w wyższe partie troposfery. Niestety obszar wyżowy działa jak pokrywa i to ciepło skumulowane jest przy powierzchni ziemi. Tym razem oprócz wysokiego geopotencjału będziemy mieli napływ powietrza zwrotnikowego, które miejscowo na wysokości 1,5 km będzie miało wartości +20 / +23 stopnie. Przyjmujemy, że na każde 100m opadania temperatura wzrasta o 1 stopnień to już przy ziemi miejscowo mamy +35 / +38 stopni lub więcej jak zakładają prognozy.

w sumie nie spodziewałem się takiej lokalnej różnorodności, spodziewałem się Dino na zachodzie, Biedronki wszędzie indziej i może Lidla w pojedynczych powiatach, a jednak!