Hasan Prishtina

Zgjedhjet demokratike janë mekanizmi i vetëm që shoqëritë moderne kanë gjetur për ta zgjidhur konfliktin e interesave pa e eskaluar. Kufizimet rregullative që e strukturojnë këtë proces nuk janë kufizime të lirisë politike. Janë muret mbajtëse. Kjo kornizë mbron katër gjëra konkrete. E para: neutralizon pabarazitë para-ekzistuese. I lënë dinamikave të egra, garën politike e fitojnë gjithmonë ata që hyjnë me avantazhe të konsoliduara, kapital, kontroll mediatik, influencë institucionale, dhunë. Kufizimet rregullative ekzistojnë pikërisht për ta shkëputur rezultatin zgjedhor nga pesha e këtyre avantazheve dhe për ta bërë garën masë të rezonancës së propozimeve politike, jo pasqyrë të fuqisë ekzistuese. E dyta: mbron integritetin e vendimit të zgjedhësit. Premisa themelore e demokracisë përfaqësuese është pëlqimi i informuar i të qeverisurve. Që ky pëlqim të jetë i vlefshëm, mjedisi ku formohet vendimi duhet të ketë një nivel bazik qetësie dhe drejtësie. Çdo formë frikësimi e degradon vendimin e qytetarit nga akt sovraniteti në regjistrim të pozicionit të tij ndaj rrezikut. Vota e dhënë nën taksën e frikës nuk mat preferencën. Mat mbijetesën. E treta: siguron pranimin paqësor të rezultatit nga pala humbëse. Ky është testi i vetëm real i çdo demokracie, jo festa e fituesit, por qetësia e humbësit. Dhe ky pranim nuk i jepet asnjëherë kundërshtarit, i jepet ekskluzivisht procesit. Pala humbëse pajtohet me rezultatin vetëm kur ka besim të plotë se rregullat janë mbrojtur me rigorozitet. Kur procesi cenohet, ky besim shpërbëhet, dhe me të edhe baza e vetme mbi të cilën pushtetit i bindet ai që ka humbur. E katërta, dhe më thelbësorja: mban kufirin mes veprimit qytetar dhe logjikës së forcës. Arena zgjedhore duhet të mbetet plotësisht e lirë nga çdo presion fizik apo psikologjik. Mbrojtjet nga frikësimi nuk synojnë vetëm sigurinë individuale. Ato riafirmojnë parimin themelor demokratik: se autoriteti buron nga vota, dhe se asnjë kapital tjetër, territorial, financiar apo historik, nuk i jep askujt të drejtë shtesë mbi kundërshtarin. §33 'Kodi i Sjelljes për subjektet politike dhe mbështetësit e tyre dhe kandidatët ka për qëllim krijimin e kushteve në të cilat populli i Kosovës mund të zgjedhë përfaqësuesit e tij përmes zgjedhjeve të lira, të drejta dhe të mirë-informuara në një atmosferë të tolerancës demokratike, paqes dhe respektit për sundimin e ligjit.' Pretendimi se ky standard vlen vetëm gjatë tridhjetë ditëve të fushatës zyrtare është një fiksion i rrezikshëm. Ndalimi i ushtrimit të dhunës ndaj konkurrentëve politikë vlen nga çasti kur subjekti ka nënshkruar Kodin e Mirësjelljes dhe është certifikuar për garë. Gara fillon atëherë. Dhe detyrimi ligjor gjithashtu. Mbrojtja po ashtu. Me shpalljen e zgjedhjeve, ky mekanizëm dyshtresor është dizajnuar pikërisht për të mos lënë asnjë zonë të hirtë kohore ku dhuna mund të bëjë nxehjen e tij taktike jashtë radarit të ligjit. Legjitimiteti i procesit zgjedhor mbrohet, ose shkatërrohet me çdo incident të toleruar dhe çdo pandëshkim të normalizuar. Një shtet që heziton të veprojë nuk po anashkalon një episod. Po konfirmon se logjika e të fortit funksionon. Dhe kur kjo mësohet, nuk harrohet lehtë. . . . . §35 1. Përdorimi ose kërcënimi me përdorim të dhunës së çfarëdo lloji nga subjekti politik, anëtarët, mbështetësit ose kandidatët e tyre, ndalohet rreptësisht. 2. Asnjë subjekt politik ose kandidatët nuk inkurajojnë, mbështesin ose miratojnë dhunën, kërcënimet me dhunë ose kanosje, gjatë procesit zgjedhor. Secili subjekt politik i informon anëtarët dhe mbështetësit e tij për nevojën për të shmangur një sjellje të tillë.