Kaaj Magazine

Pakistan’s Strike on a Drug Rehabilitation Center: An Attack on the Most Vulnerable

افغانستان عزیز، به امید آبادانی و شگوفایی ات!

The Killing of Farkhunda Eleven years ago today, Farkhunda, a 27-year-old woman, was falsely accused of burning the Qur’an and lynched in broad daylight in Kabul. She was beaten, tortured, killed, and her body set on fire, just steps away from the presidential palace, in front of dozens of police officers. Her killers were not militants. They were ordinary men. #SayHerName

به یاد بیاوریم فرخنده ملک‌زاده، دختری ۲۷ ساله را؛ که یازده سال پیش، در روز روشن، به جرمی که هرگز مرتکب نشده بود، توسط صدها مرد مورد هتک حرمت قرار گرفت، لباس‌هایش دریده شد، شکنجه و لت‌وکوب شد و سرانجام به آتش کشیده شد. همه این‌ها تنها در چند قدمی ارگ ریاست‌جمهوری و در برابر چشمان ده‌ها پولیس رخ داد. فرخنده را هیچ تروریستی نکشت؛ عاملان قتل او، گروهی از مردان عادی شهر کابل بودند.

As Eid is announced, dozens of families in Afghanistan are in mourning. In Pakistan’s March 15 bombing of a drug rehabilitation hospital in Kabul, many recovering patients, some ready to return home for Eid, were killed.

حال‌وهوای عید و نوروز در افغانستان؛ میان همه رنج‌ها، هنوز رنگین است. طالبان فردا را عید اعلام کرده‌اند، در حالی‌که عربستان سعودی روز جمعه را عید اعلام کرده است. عکس: حسن کیهان

گور دسته‌جمعی بیماران که در حمله هوایی پاکستان به یک بیمارستان ترک اعتیاد کشته شدند. گفته می‌شود برخی از اجساد آن‌قدر سوخته‌اند که قابل شناسایی نیستند. این حمله خونین در حالی رخ داده است که مسلمانان در حال آمادگی برای عید سعید فطر هستند و در حوزه نوروز، مردم به استقبال بهار می‌روند.

احساسات یکی از داکتران مرکز ترک اعتیاد پس از کشته‌شدن بیمارانش در حمله پاکستان یکی از داکتران این مرکز می‌گوید بسیاری از بیماران در آخرین مرحله درمان قرار داشتند و در آستانه رخصتی بودند تا عید را در کنار خانواده‌های‌شان سپری کنند.

سلطان‌علی کشتمند (۱۹۳۵–۲۰۲۶) از چهره‌های شناخته‌شده سیاست افغانستان و اقتصاددان تحصیل‌کرده این کشور بود که در سن ۹۱ سالگی در بریتانیا درگذشت. او نخستین نخست‌وزیر از قوم هزاره در تاریخ افغانستان به شمار می‌رود که دو بار این سمت را بر عهده داشت. کشتمند که خود را «دهقان‌زاده» می‌دانست، از نسل سیاستمداران چپ افغانستان بود و در دههٔ ۱۹۸۰ در رأس دولت قرار داشت. دوران مسئولیت او همزمان با جنگ گسترده میان دولت و مجاهدین بود؛ جنگی که یکی از مهم‌ترین چالش‌های سیاسی و نظامی آن دوره محسوب می‌شد.

در طول یک قرن گذشته، با وجود همه فراز و نشیب‌ها، تنها دو بار زنان در افغانستان به‌طور سیستماتیک از آموزش محروم شده‌اند، هر دو بار در دوره حاکمیت طالبان. در حالی که ۱۰۵ سال پیش افغانستان نخستین مکتب‌های دخترانه را داشت. فکر کنید: اگر این مسیر ۱۰۵ سال بدون وقفه ادامه می‌یافت، امروز افغانستان چه جایگاهی می‌داشت؟

Today is International Women’s Day. Do you know what women in Afghanistan are saying on this day?

ای قوم به حج رفته کجایید؟ کجایید؟ معشوق همین جاست، بیایید بیایید معشوق تو همسایه و دیوار به دیوار در بادیه سرگشته شما در چه هوایید؟ بلخی

بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۱۷ میلیون در افغانستان با ناامنی غذایی حاد روبه‌رو هستند و میلیون‌ها تن هر شب با شکم گرسنه به خواب می‌روند. بحران اقتصادی، کاهش کمک‌های بشردوستانه و محدودیت‌های گسترده، وضعیت معیشتی خانواده‌ها را به‌گونه‌ای بی‌سابقه شکننده کرده است.

هیلا نورزی، تهیه‌کننده مستند «فراتر از طالبان» که به نشر اظهارات خدیجه احمدزاده بدون رضایت او متهم است، در یک پادکست در رسانه‌های هلند تأیید کرده است که سفارت افغانستان در لاهه با طالبان در ارتباط بوده و سفر او به افغانستان را تسهیل کرده است. این سخنان در حالی بیان می‌شود که آصف رحیمی، سفیر پیشین جمهوری، پیش‌تر با طالبان بیعت کرده و اکنون زیر نام «امارت اسلامی» فعالیت می‌کند. در قلب اروپا، سفارتی که منتقدان آن را متهم به لابی‌گری برای طالبان می‌دانند، همچنان فعال است؛ و با وجود اعتراض‌های جامعه مهاجران ضدطالب در هلند، این ساختار تاکنون به‌طور جدی به چالش کشیده نشده است. پس از نشر مستند، طالبان خدیجه احمدزاده را بیش از ده روز در بازداشت نگه داشتند. در واکنش های اولیه این مستند از تمام شبکه های هالند پاک شد و هنوز در دسترس نیست.

بازداشت خدیجه از سوی طالبان، یک‌بار دیگر مسئلهٔ مسئولیت‌پذیری و اخلاق حرفه‌ای در ژورنالیسم را برجسته می‌کند. خبرنگاران خارجی که برای تهیهٔ گزارش و مستند به افغانستان می‌روند، اغلب بر پایهٔ این روایت‌ها شهرت و اعتبار می‌گیرند، اما کمتر به امنیت و سرنوشت چهره‌های همان داستان‌ها می‌اندیشند. این گفت‌وگو را از یوتیوب کاج تماشا کنید. youtu.be/RP4aI7vH7-E?si…

خانوادهٔ خدیجه احمدزاده، نشر مستندی را که بدون رضایت او توسط یک خبرنگار هلندی تهیه شده بود، عامل بازداشتش می‌دانند. هیلا نورزی در سال ۲۰۲۴ برای تهیه این مستند به افغانستان سفر کرد. دو ماه پس از نشر مستند، طالبان خدیجه احمدزاده را بازداشت کردند. این روایت برای نخستین‌بار توسط صابر پیرزاد در رسانه‌های هلندی منتشر شد. youtube.com/watch?v=RP4aI7…

مینا کشور کمال ۳۱ سال داشت که ترور شد؛ زنی که از رساترین و درخشان‌ترین چهره‌های سیاست مدار زنان افغانستان بود. مبارزهٔ سیاسی و ایستادگی او در برابر بنیادگرایی و افراط گرایی دینی جانش را گرفت. مینا در سال ۱۳۳۳ خورشیدی در کابل زاده شد و در فضایی سیاسی و پرتلاطم رشد کرد؛ فضایی که از او زنی آگاه، جسور و سیاست مداری‌ ساخت. او باور داشت مبارزهٔ زنان بدون تشکل مستقل بی‌اثر است و به همین دلیل «جمعیت انقلابی زنان افغانستان (راوا)» را بنیان گذاشت. مینا سرانجام در ۱۵ بهمن (دلو) ۱۳۶۵ در شهر کویتهٔ پاکستان به قتل رسید؛ قتلی که به‌گفتهٔ راوا، سازمان خاد و حزب اسلامی گلبدین حکمتیار در آن دخیل بودند. دو تن از متهمان اصلی این قتل در سال ۲۰۰۲ به حکم محکمهٔ عالی پاکستان اعدام شدند. سال‌ها بعد، مجلهٔ تایم در شمارهٔ ویژهٔ ۱۳ نوامبر ۲۰۰۶، نام مینا را در فهرست ۶۰ قهرمان آسیایی آورد؛ تأییدی جهانی بر راه زنی که گلوله خاموشش کرد، اما تاریخ نه. عکس: مینا کشور کمال، مصاحبه با تلویزیون بلژیک (۱۹۸۲) نسخه بهبود یافته با هوش مصنوعی.

کاج به جزئیات تازه‌ای از بازداشت خدیجه احمدزاده دست یافته است. بر اساس اطلاعات و روایت‌های موجود، مستندی که توسط هیلا نورزی، خبرنگار افغان–هلندی، تهیه شده، در نوامبر ۲۰۲۵ از شبکه دولتی هلند AVROTROS پخش شده است. در فاصله کوتاهی پس از نشر این مستند، طالبان خدیجه احمدزاده را بازداشت کردند. در ادامه، صابر پیرزاد با انتشار گزارشی درباره خدیجه، این موضوع را برای نخستین‌بار در رسانه‌های هلند بازتاب داد. جزئیات پشت‌پرده این مستند، روند بازداشت خدیجه و بازتاب این پرونده در رسانه‌های هلند را شنبه‌شب از کاج ببینید.

کاج به جزئیات تازه‌ای از بازداشت خدیجه احمدزاده دست یافته است. بر مبنای ادعاها، مستندی که در سال ۲۰۲۴ در افغانستان تهیه و در نوامبر ۲۰۲۵ از شبکه دولتی هلند AVROTROS پخش شد، کمی بعد با بازداشت خدیجه همراه شد. این گفتگوی ویژه را شنبه شب از کاج ببینید.

“I pray that the schools reopen.” She may not know what gender means yet, but she knows that because she is a girl, she cannot go to school. Four years without education for Afghan girls. Be their voice. #Afghanistan