Meggy Hurenkamp

Lady shows off her morning routine as a “Doll mom”

Sorry dames. Ze heeft wel een beetje gelijk. Ja, het kiesrecht voor donkere vrouwen werd later ingevoerd dan voor blanke vrouwen in Nederland. En hier maken we verschil in welk deel van Nederland . Het actief kiesrecht voor vrouwen werd in het Europese deel van Nederland in 1919 ingevoerd via de Wet Marchant, en dit gold in de eerste plaats voor blanke vrouwen. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 1922 konden alle vrouwen in dit deel van het land voor het eerst stemmen, waardoor de Tweede Kamer voor het eerst een volksvertegenwoordiging werd op basis van algemeen kiesrecht. Deze wet gold echter niet voor alle vrouwen in het Koninkrijk der Nederlanden, maar alleen voor het Europese Nederland. Voor vrouwen in de overzeese gebieden – waar de meerderheid van de donkere bevolking woonde, zoals Suriname en de Nederlandse Antillen – gold een ander regime. In deze koloniën was het kiesrecht beperkt en gebaseerd op censuskiesrecht (inkomen of eigendom), wat voornamelijk witte, welgestelde mannen ten goede kwam. Pas in april 1948 kregen Suriname en de Nederlandse Antillen het algemeen kiesrecht, inclusief voor vrouwen, na langdurige strijd voor meer inspraak van zwarte inwoners. Dit was dus bijna dertig jaar later dan voor blanke vrouwen in het Europese Nederland. In Nederlands-Indië (het huidige Indonesië) verkregen vrouwen kiesrecht pas in 1945 bij de onafhankelijkheid van Nederland. De viering van '100 jaar vrouwenkiesrecht' in 2019 in Nederland wordt daarom vaak bekritiseerd als niet inclusief, omdat deze datum niet geldt voor vrouwen uit de koloniën, wier strijd nauw verbonden was met het koloniale verleden en rassensuperioriteit. Echter hoe zat het dan met donkere vrouwen in Europees Nederland. Die hadden vanaf 1919 hetzelfde wettelijke kiesrecht als blanke vrouwen, maar sociale en maatschappelijke barrières konden hun daadwerkelijke deelname aan het politieke proces beperken. En ze waren ook niet veel voorkomend in Europees Nederland