Munkhbold Munkhuu

Хүйстолгойн брахма үсгээр бичсэн олдворыг 1967 онд олж нээсэн боловч үсэг нь брахма гэдгийг нь нэлээд хэдэн жилийн дараа тогтоосноос өөрөөр тайлаагүй. Цаг хугацааны хувьд Жужуаны үе. Нирун гэдэг нэртэй нүүдэлчний улс хэзээ ч хаана ч байгаагүй шүү. 2016 онд япон хэлний багш орос Саша Владимирович Вовин гурван найзтайгаа гэнэт ирээд Хүйстолгойн брахма бичгийг гялс тайлаад уншчихсан. Герман үндэстэн Dieter Maue түүх сонирхогч, санскрит бичиг брахма мэддэг. Түрэг үндэстэн Мэхмэт Өлмэз түрэг хэлний профессор. Франц үндэстэн Этиен дө Ла Вайсиэр дундад зууны Ази судалдаг. Ленинградад япон хэлний мэргэжил эзэмшсэн Саша сүүлд нь Францын иргэн болсон тул түүнийг үргэлж франц эрдэмтэн гэж энд тэндгүй бичих болсон. Энэ дөрвийн хэн нь ч монгол байтугай алтай язгуурын хэл мэдэхгүй. Өлмэз мэдээж түрэг хэлээ сайн мэднэ. Судалгаа эхлэхэд Вовин нэгэнт франц хүн учраас шинжлэн судлаад нирун нарын хэл нь өмнөд Кидан хэлнээс ялгаатай нь Төв Америк дахь хаити нарын хэлний гол урсгал болох Монгол (Дундад Монгол) хэлтэй ижил төстэй болохыг тэмдэглэжээ. Хаити Креол хэл (Kreyòl ayisyen) нь Хаити улсад ихэвчлэн ярьдаг үндсэн хэл ба 17-18-р зуунд үүссэн Баруун Африкийн дүрмийн нөлөө бүхий Франц хэл дээр суурилсан креол хэл юм. Энэ асуудлаар Өлмэз экспедицийн талаар дэлгэрэнгүй тайлбарлаж, Этиэн дө ла Вайссиэр түүхчийн үзэл бодлын талаар санал нэмэн зөвшилцөөд тогтов. Уг бичвэрт Анагуй (Аңакай, гэхдээ энэ нь Жужуан хаан Южиулу Анагуй байх магадлал багатай) болон Нири хаан, магадгүй Каган Нири гэж дурдсан байдаг, учир нь энэ нь бидний мэдэх цорын ганц Каган (Орчин цагийн монгол хэлээр Хаан) бөгөөд бичээсийг түүнд зориулж хийсэн эсвэл түүний захиалсан байх магадлал багатай. Хэрэв бичээст дурдсан Нири хаан нь бидний мэдэх цорын ганц хагантай тохирч байвал уг бичээсийг түүний хаанчлалын үе (579-604)-тай харьцуулж болно гэх мэтээр түүх талаас нь хайгуул хийжээ. Гэтэл гэнэт тэдний уншсанаар Хаган цолтой Боди-Саттва гэсэн нэр гараад ирлээ. Энэ нь Буддын шашны Бодьсадва, эсвэл Анхны Түрэг хаант улсын түрэг хүн байсан байж магадгүй юм? Тухайн үед Бодьсадва хэмээх Уйгурын удирдагч байсан гэж мэдээлдэг боловч Хятадын эх сурвалжид хаан цол хэзээ ч байдаггүй гэсэн түүхийн нотолгоо байж байдаг? Цаашилбал, тухайн үеийн хэл яриа нь согд хэл байсан гээд нэмэлт төвөгтэй оньсго байна? "Уйгурууд бүр хожим хаант улсаа 744 онд байгуулсан нь бүр төөрөгдмөөр. Ингээд тэдний хэл нь "Хүннү, Сяньби, Монголчуудаас" гаралтай бөгөөд бичээсийн монгол хэлнээс ялгаатай нь түрэг хэл байв гээд тогтохоос. Харин шинэ нээлт гэвэл жужаунчууд Буддын шашинтай байжээ! За ингээд шууд л жужуан - англи хэлний толь зохиох нь тэр. biti-nar kagan digin sinin bodi-satva torox. (of the inscriptions khagan and princes, new bodhisattva born) kagan buda kaganu ukax ukaju xiri anakay. (khagan, buddha lord's knowledge knowing country anakay) -i tin jax bodi bigiy-nar bayi dolu jaju hugbu. (promises the tribe officials stand seven times promises) гэх мэт. Одоо жужуан хэлээ монгол болгох амархан, англиас нь гүүгл транслаар орчуулчихана. Ингээд жужуан бол нирун улс, нирунчууд бол эртний монголчууд! Монголчууд 1500 жилийн өмнө бичиг үсэгтэн үндэстэн байжээ. Францын нэрт эрдэмтэн Саша Вовин ба түүний нөхөд хэн ч тайлж чадаагүй эртний монголчуудын түүхэн дурсгал бичээсийг тайлж уншин, монголчууд 6, 7-р зуунд өөрийн бичиг үсэгтэй, тэгээд бас болоогүй буддын шашинтай байжээ гэсэн сайн мэдээ Монгол болон Дотоод Ази судлалтай холбоотой бүх мэдээлийн хэрэгслэлээр цацагдлаа. Вовин нэр алдрын титэмээ арай өмсөж амжилгүй 1920 онд ковидоор нас барсан даа.

@Baabarniitlelch @Shimishel Азарга яагаад олон гүү хураадаг вэ? Тэрний учрыг олбол энэ асуултын хариултыг олох байх.

Эмэгтэй хүн бүх амьдарлынхаа турш 300 орчим өндгөн эс боловсруулдаг, үүнээ харамлах. Эр хүн нэг удаагийн оргазмаар 6-8 сая эс гаргадаг үүнээ цацаж тараах зөн билэгтэй. Зориуд ухамсраараа биш шүү. Иймээс эм нь моногами, эр нь полигами хандлагатай гэж орчин үеийн сэтгэл зүйчид хэлэх болсон.

Эрэгтэй хүмүүсээс асууя. Яагаад олон жил ханилсан ханиасаа салж өөр хүнтэй суудаг вэ? Бас яагаад араар тавьдаг вэ?

Барууны хуулийн сургуульд criminal procedure, civil procedure гэж 2 л хичээл бдаг. Үндсэн хуулийн, захиргааны, гэрээний, өмчийн, гэм хорын, гэр бүлийн, бизнесийн бүх маргаан иргэний процессоор явдаг. Гэтэл МУИС-т Үндсэн хуулийн процесс гэдэг хичээл бдаг ч бх шиг, тэрийг нь заадаг багш нь хичээлдээ суугаагүй оюутандаа хүнээр яриулаад дүн тавьдаг ч бх шиг бүүр элэг элэг. Эри зүйн боловсрол бүрэн дампуурч үнэндээ

Өнөөдөр Дамбын Рашаанаас гэдэсний савханцар e-Coli бактерийн тест хийж дээж авлаа. Үр дүн 24 цагийн дараа гарна.

ӨМ малчин залуу 75 сая зарцуулж гэрээ ингэж шинэчилжээ

🎯 Трампыг тэнэг гэж боддог хүмүүсийн хамгийн том алдаа 🇺🇸 Хүмүүс Трампыг (Trump) тогтворгүй, алиалагч эсвэл Израилийн утсан хүүхэлдэй (puppet) гэж боддог. Зүгээр л гольф тоглож, жиргэдэг нөхөр мэтээр. Тэгвэл түүний 1980, 90, 2000-аад оны ярилцлагуудыг үзээрэй. Энэ хүн бүтэн 40 ЖИЛИЙН турш яг л нэг дэлхийг үзэх үзэлтэй (worldview) байсаар ирсэн. Түүний үндсэн байр суурь: Америкийн давамгайлал (American dominance), эрчим хүчний хараат бус байдал (energy independence), холбоотнуудаар зардлыг нь төлүүлэх, АНУ-ын худалдааны бодлогыг шулдаг улсуудыг шийтгэх. Тэр үүнийгээ 1988 онд Опра (Oprah), Леттерман (Letterman) нарт яг л энэ үгээрээ хэлж байсан. Энэ бол түүний хувиршгүй итгэл үнэмшил (conviction). Израилийн (Israel) асуудлын тухайд, Иран (Iran) түүнийг ХОЁР удаа хөнөөхийг оролдсон шүү дээ. Үүний дараа өөр ямар хариу үйлдэл хүлээгээ вэ? Үүний хажуугаар тэр Европ, Ази, Ойрхи Дорнод дахь Америкийн бүх холбоог дахин үнэлж (repricing) байна. Хэнд ч хоосон чек өгөхгүй. Тэр бүх харилцаанд дахин үнэлгээ хийж байгаа. 🎭 Өнгөлгөөнөөс Үл Таагдах Стратеги Руу 🎭 Тэгвэл юу өөрчлөгдсөн бэ гэвэл зөвхөн савлагаа (packaging). 80, 90-ээд онд Трамп маш цэмбэгэр, уран илтгэдэг, ямар ч өрөөг удирдаж чаддаг хүн байсан. Харин The Apprentice нэвтрүүлэг болон Нью-Йоркийн хэвлэл, мафийн улс төртэй үзэлцсэн жилүүд түүнд нэг зүйлийг сургасан: Олон нийт хэт цэмбэгэр зүйлд татагддаггүй. Олон нийт ҮЛ ТААГДАХ (unpredictable) байдалд хариу үйлдэл үзүүлдэг. Тиймээс түүний харилцааны хэв маяг зориуд (deliberately) өөрчлөгдсөн. Хүмүүс түүний жиргээ (tweets), цуглаан (rallies), томоор бичсэн постуудыг (all-caps posts) хараад энэ хүн галзуурч гэж боддог. Гэтэл энэ хооронд тэр хамгийн эртний хэлэлцээрийн тактикийг (negotiation playbook) ашиглаж байсан хэрэг: Үл таагдах байж, заналхийллээ гүйцэлдүүлэх чадвартай байх. Хэрэв томоор нь харвал түүний тогтворгүй (erratic) үйлдэл бүр нь тодорхой хэв маягтай (pattern). Энэ бол ирэх хэдэн арван жилийн нөөц болон долларын давамгайлал (dollar dominance), цаашлаад Америк тивд Орос болон Хятадын (Russia/China) нөлөөг зогсоох төлөвлөгөө юм. Танд энэ хүн таалагдах албагүй. Гэхдээ түүнийг тэнэг гэж үл тоох нь өрсөлдөгчдийнх нь байнга гаргадаг хамгийн том алдаа. Тэд бүтэн 10 жил ингэж алдаад, үргэлж ялагдсаар байна. Тэр 40 жилийн турш нэг л стратегийн үзэл баримтлалтай байсан. Зөвхөн хүргэх хэлбэрээ өөрчилсөн. Шүүмжлэгчдийнх нь ихэнх нь төрөхөөс ч өмнө хэлж байсан гол байр сууриа тэр одоо хэрэгжүүлж байна. Бид амьдралынхаа хамгийн том бүтцийн шинэчлэлийн (restructurings) дунд байна. Үр дүнг нь бид ойрын хэдэн жилд харах болно. Эхлээд Америк (America First). ✍️ Эх сурвалж: X платформ дээрх Yogi (Houseofyogi)

Үзсэнээс хойш хэдэн өдөр санаанаас гарахгүй хүнд мэдрэмжтэй явсаан. Эмээ нь жил бүр инээгээд угтдаг байсан, Пүүжээг алдсаны дараа очиход маш өрөвдөлтэй болсон байсан даа 🥲

Антибиотик гарах хүртэл бүх дэлхий даяар тэмбүү өьчнийг бүрэн эмчилж чаддаггүй байсан. Мөнгөн усаар эмчилдэг байсан ч энэ нь маш хортой эмчилгээ. 1930 онд зөвлөлтийн экспидиц арьс өнгөний зорилтот судалгаа Монголд хийгээд эмэгтэйчүүдийн 25% арьс өнгөний өвчтэй гэсэн дүн гаргасан. Энэ нь нэгдүгээрт сэжиг бүхий давхрагад хийсэн зорилтот судалгаа, хоёрдугаарт трихомозоос эхлээд тэмбүү хүртэл арьс өнгөний бүх өвчин болохоос дагнасан тэмбүү яр биш. Ийм үзүүлэлт Орост өөрт нь ч байсан. 1955-56 онд зөвлөлтийн экспипиц дахин судалгаа хийсэнд дүн өмнөхтэй төстэй гарчээ. Харин зорилтот судалгааг бүх нийтийн дүн болгон заралсан нь пропагандын зориулалттай байв. Ингээд "тэмбүү эмчлэх" нэрийн дор бүх нийтэд "улаан тариа" хийлээ. Энэ бол өөрснөө "красный стрептоцид" гэж нэрэлдэг бактерийн эсрэг үйлчлэлтэй улаан өнгөтэй тариа юм. Эм зүйн жинхэнэ нэр нь пронтозил гэх энэ тариа яр шарх зэрэгт хэрэглэдэг болохоос тэмбүүг үүгээр эмчилдэггүй. Тэмбүүг зөвхөн антибиотикоор. Монголчуудыг бүх нийтээр пронтозилээр богино хугацаанд шахуу тарьснаас болж 1960 оноос бүгдийг хамарсан шар өвчин дэлгэрсэн нь тариураар дамжсан ариун цэврийн шалтгаан байлаа. Тэр үед Б, Ц хипатит нээгдээгүй байсан тул шал өөр төрлийн болох А шар өвчний эсрэг арга хэмжээ авч байв. Б шар нь удаан хугацаанд элгийг цирроз болгодог, улмаар элэгний хорт хавдар үүсгэдэг болох нь хожим мэдэгдсэн, үүнээс гадна Б шар ургаар цааш үр хөврөлд дамждаг. Гэхдээ Б, Ц шар нь А шар шиг огцом хадвараар дэгддэггүй, зөвхөн тариур, цус сэлбэлт, бэлгийн замаар тархдаг. Өнөөдөр Монгол улс элэгний хорт хавдрын тархалтаар дэлхийд дээгүүр байр эзлэх болсны уг сурталж нь жараад оны үеийн тариураар дамжсан Б шарын дэгдэлтийн үр дүн юм. Энэ талаар би олон жил судалгаа, хайлт хийсэн болохоор өөртөө итгэлтэй байна.

Сонирхолтой юм ажигласан. Орост сурсан, орос боловсролтой, маш сайн орос хэлтэй хүмүүс Орост дургүй нь их. Гэтэл жараад онд 7-р анги төгсөөд Жамбул, Новотроицк зэрэг Зөвлөлтийн захын жижиг хотод Хоёр жилийн Барилгын ТМС-т явсан жаахан хүүхдүүд одоо 60, 70 настай, тэд Оросыг шүтээстэй. Тэдэнд хэзээ ч орос найз байгаагүй, тэд оросын түүх уран зохиол байтугай хэлийг нь ч хэзээ ч сураагүй. Ухамсаргүй нялх тархинд шигтгэсэн баримжаа хэзээ ч аридаггүй эзэнтэйгээ хамт үхдэг бололтой.

@MunkhboldMunkh2 🤷🏻‍♀️

@sarahhh41601 @BuyandelgerS @chiherjims5436 Өө чааваас аа. Хятад бичлэгэнд итгээд байгаа хүмүүс чинь …

@BuyandelgerS @chiherjims5436 Ээ чааваасаа ийм хүмүүс чинь Данхыг сонгоод Мояа нарыг шүтэхээс яахав.

20-иод жил бизнес хийсэн таньдаг ах хүү "хотын унаган иргэд бараг бүгд гараад явчихсан" Аймгийн төвийнхөн хотод ирсэн нь ковидийн өмнө хойно цуваад явцгаачих шиг боллоо, одоо сумын төвийн хүмүүсээр л дүүрч бх шиг бн гэсэн нь санаанаас гарахгүй л бгаа юм даа.

Ёстой л нурааж байна 💪Дэлхийн чансааны номер нэг баритон Монгол Улсын Ардын Жүжигчин Э.Амартүвшингийн цолны найрны хамгийн гоё агшин гэнэ 🇲🇳🥰🇲🇳 6 баритон энэхүү дуурийн Оскарын шагналыг авсан байдаг. Дөрөв дэхь нь Дмитрий Хворостовский, 5 дахь нь Э.Амартүвшин! 👍

@Ariunq @tumenxishig МЭӨ 3-р зуунаас лавтайя 1000жилийн урагш буйзаа. Хэрэв буган чулуу урлаач, дөрвөлжин булшны соёлуудыг оруулбал бүр урагш…

Бидний өвөг дээдэс Шаньюй🤍😍 Хүннүчүүд яг л иймэрхүү сүрлэг том биетэй, зэвүүн дүр төрхтэй хүмүүс бсн бхоо. Хүүхэд бхдаа ойлгодоггүй бж одоо харсан бас л сүрдмээр схан эрчүүд бншүү..... Монголын түүх гэхээр Чингис хаан, Их Монгол улсаар л төсөөлөөд байлгүй МЭӨ 3-р зуунд үүссэн Хүннү гүрний түүхээс эхлээд мэддэг судалдаг бвал тэ! Шаньюй бол бидний өвөг дээдэс олон ч түүхэн баримт үүнийг нотолно. Даанч бид 100 жилийн түүхтэй мэт галзуурч солиордог доо, өрөвдмөөр ч юм шиг😮‍💨 МАН-ын үүсэл бидний түүх биш шүү. Өнөөгийн Монгол улсын нутагт археологийн баримтаар 30,000 гаруй жилийн өмнө (түүнээс ч өмнө) Homo sapiens хүн амьдарч байсан нь тогтоогдсон байдаг.

Зүгээр байгаарай. Хорчин гэдэг нум сум агссан цэргийг хэлдэг. Энэ аймгийг үеийн үед Хасарын удам захирч ирсэн. Гол нь Манжийн төр анх босч ирэхэд Хорчины Ууба тайш холбоотон нь болж их дэмжсэн. Ууба Цахар аймагтай их зөрчилдсөн хүн л дээ

@Adiyasuren1990 @Tsandeleg_L Та ч их буруу бодолтой хүн байна даа. Нийгмийн ухаанаар сургаж нам засгаар явуулсан нь дээр дээ.

Энийг судалж ШУ-аар хөгждөгболоосой. Би нэг ач хүүгээ физикч болгож АНУ-д сургахаар зэхэж бна. Монголд л хэрэгтэй.

Мөнгөний онол, эдийн засгийн мөчлөг, Хадгаламжийн парадокс, тархай МЭДЛЭГийн онол,ҮНЭ ба үйлдвэрлэл, Аяндаа тогтох эмх цэгц... Энэ бүхний тухай энгийн цуврал яриа. Түүх бол хамгийн сайн багш.

@buyka67 Ногоон нүдэн лам бол гоё ном гэж хэлдэг хүмүүсийг уран зохиолын талаар ямар ч мэдлэггүй хүн байна даа гэж боддог доо.

Ц.Оюунгэрэл зохиогчийн "Ногоон нүдэн лам" уншсан хүн бол Цэндийн Доржготов гуайн "Улаан орхимжны давалгаа", Сэнгийн Эрдэнэ гуайн "Хойд насандаа учирна" хоёрыг заавал уншаарай. Энэ хоёрыг уншсан хүн бол Ногоон нүдэн ламыг унших эсэхээ өөрөө мэдээрэй!

За битгий худлаа мэдэмхийрээд бай: Одоогийн төв талбай 1940-өөд он хүртэл "Өндөр хог" нэртэй хогийн цэг байсан. " Его зовут Сухэ-Батор" кино гарсны дараа нэг партизан "Жанжин Хүрээнд орж ирүүт морь нь өндөр хогийн дэргэд шээсэн" гэснээс үндэслэн хогийн цэвэрлэж индэр байгуулжээ. Шалтгаан нь монгочууд морь шээсэн газрыг бэлэгшээдэг. Ингээд шоронгоос лам Чоймболыг гарган хөшөө бариулах болсон. Настайчуудын жараад онд өгүүлснээр хөшөө босох хүртэл индэр дээр дарга нар баяраар гарч зогсдог ч бусад үед индрийн доод хэсэг жорлонгийн үүрэг гүйцэтгэж байж. Засгийн газрын байр одоогийн Багшийн дээдийн барилга байсан ба 1950 онд одоогийн Засгийн ордны эхний ээлж ашиглалтад орсон.