QANDIL PRESS

🔻 ئیحسان ئەفەرەشتە لە سێدارە درا 🔹 ئیحسان ئەفەرەشتە، زیندانیی تۆمەتبار بە سیخوڕیکردن بۆ ئیسرائیل، بەرەبەیانی ڕۆژی چوارشەممە ٢٣ی بانەمەڕ بە فەرمانی دەزگای قەزایی کۆماری ئیسلامی لە سێدارە درا. 🔹 دەزگای قەزایی کۆماری ئیسلامی ئیدیعای کردووە کە ئەفرەشتە پەیوەندیی بە مۆسادەوە هەبووە و لە نیپاڵ مەشقی پێکراوە و زانیاریی هەستیاری بە ئیسرائیل داوە. هەروەها ڕاپۆرتە حکوومییەکان باس لەوە دەکەن کە ئەو لەژێر ناوی ڕێکخراوی "جەیمز" کاری كردووە و لە ڕێگەی نامەبەر و پۆستی ئەلیكترۆنی و پەیوەندیی دەنگییەوە، لەگەڵ ئەفسەرانی هەواڵگریدا لە پەیوەندیدا بووە. 🔹 بەڵام سەرچاوەکانی مافی مرۆڤ پێشتر سەبارەت بە دۆسیەی ناوبراو هۆشدارییان دابوو. "هرانا" ڕاپۆرتی دابوو کە ئیحسان ئەفەرەشتە ئەو تۆمەتانەی ڕەتکردووەتەوە و ئەو دانپێدانانەشی کە بۆی دەگەڕێنرێتەوە لەژێر فشار و ئەشکەنجەدا بەدەست هێنراون. هەروەها ڕێکخراوی مافی مرۆڤی ئێرانیش پێشتر ناسنامەی ناوبراوی وەک یەکێک لەو زیندانییانە ڕاگەیاندبوو کە لە دۆسیە ئەمنییەکاندا بە ئێعدام مەحکووم کراوە.

🔻 نیویۆرک تایمز: ئەمریکا قەیرانی چەکی هەیە ئێرانیش ٩٠٪ی توانای موشەکییەکەی بەدەستهێناوەتەوە 🔹 ​لە ڕاپۆرتێکی پێچەوانە بە بانگەشەکانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ کە باسی لە لەناوچوونی توانای سەربازیی ئێران دەکرد، ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز لە زاری چەند سەرچاوەیەکی ئاگادارەوە بڵاویکردەوە کە دەزگا هەواڵگرییەکانی ئەمریکا لە کۆبوونەوە داخراوەکاندا ئاشکرایان کردووە، تاران کۆنترۆڵی نزیکەی ٩٠٪ی بنکە موشەکییەکانی ژێر زەوی لە سەرانسەری وڵاتەکەدا بەدەستهێناوەتەوە. ئەم زانیارییانەش واشنتن دەخاتە بەردەم قەیرانێکی ستراتیژییەوە بەهۆی کەمبوونەوەی بەرچاوی یەدەگی تەقەمەنییەکان. 🔹 بەپێی هەڵسەنگاندنە نهێنییەکان کە پشت بە وێنەی مانگە دەستکردەکان دەبەستن، ئێران توانیویەتی ٣٠ لە کۆی ٣٣ پێگەی موشەکیی سەر بە گەرووی هورمز کارا بکاتەوە، کە ئەمەش هەڕەشەیەکی ڕاستەوخۆیە بۆ سەر ئەو کەشتییە جەنگییانەی ئەمریکا کە لەو ناوچەیەدان، لەگەڵ کەشتییە نەوتهەڵگرەکان. هەروەها تاران نزیکەی ٧٠٪ی سەکۆ گەڕۆکەکانی هەڵدانی موشەک و هەمان ڕێژەی کۆگای موشەکیی پێش جەنگەکەی بە سەلامەتی پاراستووە. 🔹 ​ئەم زانیارییانە تەواو پێچەوانەی لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ و بەرپرسانی پێنتاگۆنە کە پێشتر ڕایانگەیاندبوو سوپای ئێران "لەناوچووە". ڕاپۆرتەکە هۆکاری مانەوەی ترسانەی موشەکیی ئێرانی بۆ ستراتیژییەتی لێدانەکانی ئەمریکا گەڕاندووەتەوە، کە لەبری وێرانکردنی تەواوەتیی بنکەکانی ژێر زەوی، تەنها دەروازەکانیان کردووەتە ئامانج بۆ ئەوەی بۆمبە قورسەکان و پێشکەوتووەکان (بۆمبی بنکەشکێن) بۆ هەر جەنگێکی ئەگەری لەگەڵ چین و کۆریای باکوور بهێڵنەوە. لە بەرامبەردا، ئەمریکا بەشێکی زۆری یەدەگی موشەکی خۆی بەکارهێناوە، لەوانە نزیکەی ١١٠٠ موشەکی کروز، زیاتر لە ١٠٠٠ موشەکی تۆماهۆک و زیاتر لە ١٣٠٠ موشەکی پاتریۆت، کە پڕکردنەوەی ئەم بۆشاییە پێویستی بە چەندین ساڵ هەیە. 🔹 ​سەرەڕای ئەوەی هێرشەکان زیانی گەورەیان بە سیستەمی بەرگریی و ئابووریی ئێران گەیاندووە و چەندین سەرکردەی باڵایان لێ کوژراوە، بەڵام هێشتنەوەی ئەم توانا سەربازییانە نیگەرانیی لای هاوپەیمانە ئەوروپییەکانیش دروستکردووە. ئەوان دەترسن ئەمریکا ئەو چەکانەی کە ئەوان بۆ ئۆکرانیایان کڕیوە، بۆ پڕکردنەوەی کۆگاکانی خۆی بەکاریان بهێنێت، هەرچەندە بەرپرسانی سەربازیی ئەمریکا جەخت لەوە دەکەنەوە کە هێشتا تەقەمەنیی پێویستیان بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان هەیە.

توركیا و باکووری کوردستان لە نێوان تەڵەی کاتکوژ و مەترسی تەقینەوە؛ دەوڵەت ئامادەی ئاشتییە یان شەڕی مانەوەی خۆی دەکات؟ قه‌ندیل پرێس - وتووێژ لە کاتێکدا ساڵێکی تەواو بەسەر ١٢یەمین کۆنگرەی پارتی کرێکارانی کوردستاندا تێپەڕ دەبێت، ئاسۆکانی چارەسەری ئاشتیانە لە باکووری کوردستان و تورکیا لە نێوان گوتاری میدیایی دەسەڵات و بێدەنگییەکی کوشندەی یاساییدا ماونەتەوە. دەوڵەتی تورک کە ئێستا لەژێر فشاری گۆڕانکارییە جیۆپۆلەتیکییەکان و دیزاینکردنەوەی نوێی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدایە، وەک مانۆڕێکی سیاسی ڕووی لە لایەنی کوردی کردووە. محەمەد کاماج، پەرلەمانتاری دەم پارتی، له‌ په‌رله‌مانی توركیا له‌ بازنه‌ی ئامه‌د لەم وتووێژە تایبەتەدا بۆ قەندیل پرێس، تیشک دەخاتە سەر مەترسییەکانی ئەم قۆناغە و هۆشداریی لە تەقینەوەی دۆخەکە دەدات. 🔹 قه‌ندیل پرێس: با لەم مژارەوە دەست پێ بکەین؛ دەسپێشخەرییەکەی دەوڵەت باخچەلی کە داوای کرد بەڕێز ئۆ,جەلان بێتە پەرلەمان و کۆتایی بە چەک بهێنێت، لەگەڵ هەندێک پەیامی ئەرێنی ئۆ,جەلان، شەپۆلێکی هیوای دروست کرد. بەڵام پرسیاری جەوهەری ئەوەیە بۆچی ئەم هەموو قسە گەورانە تەنیا لە ئاستی میدیادا ماونەتەوە؟ بۆچی تا ئێستا یەک هەنگاوی یاسایی لە ناو پەرلەماندا بۆ گۆڕینی یاسای سزادان یان پرسی گۆشەگیری نەنراوە؟ 🔻 محەمەد کاماج: زۆر سوپاس بۆ ئەم پرسیارە وردە. ڕاستییەکەی ئێمە لەبەردەم دۆخێکی زۆر تەمومژاویداین کە دەتوانم ناوی بنێم تەڵەی کات کوشتن. لە لایەک گوتارێکی مێژوویی لە دەمی باخچەلییەوە دەبیستین، بەڵام لە لایەکی ترەوە بێدەنگییەکی کوشندە لە ڕووی یاسایی و پراکتیکییەوە دەبینین. هۆکاری ئەوەی ئەم دەسپێشخەرییە ناچێتە ناو پەرلەمان، دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە دەوڵەت هێشتا نایەوێت کێشەی کورد وەک کێشەیەکی سیاسی و ماف بناسێنێت، بەڵکو تەنیا وەک دۆسێیەکی ئەمنی و تیرۆر سەیری دەکات. ئەوەی باخچەلی پێشنیاری کردووە، لە زانستی سیاسییدا پێی دەوترێت خۆبەدەستەوەدان نەک ئاشتی. ئەوان دەیانەوێت بێ ئەوەی یەک بڕگەی دەستووری بگۆڕن، لایەنی کورد چەک دابنێت. من لێرەوە هۆشدارییەکی توند دەدەم؛ ئەگەر پڕۆسەکە نەچێتە ناو چوارچێوەیەکی یاسایی و پرسی گۆشەگیری لە ئیمرالی بە یەکجاری کۆتایی نەیەت، ئەوا ئەم گوتارە تەلەفزیۆنییانە هیچ بەهایەکیان نییە. درێژە لە لینکەکانی خوارەوە: QANDILPRESS.NEWS Telegram: @QENDILPRESS Facebook: facebook.com/qendil.press.5

🔻 کوردها و پروپاگاندای «زردِ» کاخ‌سفید   قندیل پرس- یادداشت تحلیلی 🔹 ترامپ در نسبت با کوردها یک سیاست‌مدار «دارای موضع» نیست؛ بیشتر یک تولیدکننده صحنه است. او هر بار که به کوردها اشاره کرده، میان سه حالت نوسان کرده است؛ ستایش اغراق‌آمیز، تهدید آشکار و عقب‌نشینی مبهم. همین نوسان، خود سیاست اوست؛ نه خطای گفتاری اتفاقی. اگر بخواهیم این مواضع را از ۲۰۱۷ تا جنگ ۲۰۲۶ با ایران جمع کنیم، یک الگو دیده می‌شود؛ کوردها برای ترامپ نه یک ملت سیاسی با حق تعیین سرنوشت، بلکه ابزاری متغیر در نمایش قدرت آمریکا، فشار بر ایران و معامله با ترکیه‌ هستند. این الگو در کنار جنگ روانی او علیه ایران، امروز بیش از همیشه عریان شده است. 🔹 در ۲۰۱۷، وقتی ارتش عراق و نیروهای مرکزی به کرکوک رسیدند، ترامپ صریحاً گفت آمریکا «طرف هیچ‌کدام را نمی‌گیرد» و از درگیری میان عراق و کوردها ابراز ناراحتی کرد. هم‌زمان، دولت او از رفراندوم استقلال اقلیم کردستان عراق هم فاصله گرفت و وزارت خارجه آمریکا به‌صراحت با آن مخالفت کرد. این موضع دو چیز را نشان می‌دهد: اول، ترامپ از همان آغاز استقلال کوردی را در اولویت سیاست خود نگذاشت؛ دوم، در لحظه بحران، ترجیح داد میان بغداد و اربیل بی‌طرفی نمایشی بگیرد، نه اینکه از حق سیاسی کوردها دفاع کند. 🔹 اما در ۲۰۱۹، همان ترامپ ناگهان زبانش را عوض کرد. ابتدا توییت زد که آمریکا در حال ترک سوریه است، «کوردها را رها نکرده» و آنان را «مردمی ویژه» و «رزمندگانی فوق‌العاده» خواند. خیلی زود، پس از عقب‌نشینی نیروهای آمریکا از مرز سوریه و ترکیه و آغاز حمله ترکیه، لحنش به‌سوی تحقیر و فاصله‌گذاری رفت؛ کوردها را «فرشته» ندانست و گفت ممکن است لازم باشد ترکیە و سوریه مورد حمایت مسکو «با هم بجنگند». هم‌زمان، آمریکا ارسال سلاح به نیروهای کورد سوری را هم متوقف کرد. یعنی یک الگوی کامل؛ ستایش ابزاری، رهاسازی میدانی، سپس انتقال مسئولیت به دیگران. 🔹 این تناقض فقط در زبان نبود؛ در میدان هم اثر گذاشت. گزارش‌های همان زمان نشان دادند که عقب‌نشینی آمریکا راه را برای حمله ترکیه باز کرد و کوردهای روژئاوا آن را خیانت خواندند. ترامپ بعدتر کوشید با تهدید اقتصادی ترکیه، بخشی از خسارت سیاسی را جبران کند، اما این تهدیدها بیشتر نمایشی بودند تا تغییر واقعی سیاست. در عمل، آمریکا از یک شریک میدانی کورد در جنگ با داعش فاصله گرفت... ادامە متن در لینکهای زیر: QANDILPRESS.NEWS Telegram: @QENDILPRESS Facebook: facebook.com/qendil.press.5

🔻 جۆ کێنت بۆ ترەمپ: لەبری کورد با تووڕەییەکەت بەرامبەر ئەو کەسانە بێت کە درۆیان لەگەڵ کردیت قەندیل پرێس 🔹 جۆ کێنت بەڕێوەبەری پێشووی ناوەندی نیشتمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر ڕەخنەی توندی لە هەڵوێستەکەی دوێنێی سەرۆک ترەمپ گرت و ڕایگەیاند کە دەبوو سەرۆک لەبری ئەوەی لە کوردەکان تووڕە بێت، تووڕەیی خۆی ئاراستەی ئەو بەرپرسە ئیسرائیلییانە و ئەو بازنە نێزیکەی خۆی بکردایە کە درۆیان لەگەڵ کرد و زانیاری هەڵەیان پێدا. کێنت جەختی کردەوە کە کوردەکان هاوبەشی ستراتیجی و سەرەکی ئەمریکان لە شەڕی دژ بە تیرۆردا و نابێت بکرێنە قوربانی پلانێکی شکەستخواردوو کە لەسەر بنەمای خەیاڵ نەک ڕاستی دارێژراوە. 🔹 بە بڕوای کێنت ئیسرائیل خەونێکی خەیاڵی بە ترەمپ فرۆشتووە کە گوایە پڕچەککردنی کورد و نەیارانی تری ئێران دەبێتە هۆی ڕووخانی خێرای ڕێژێمی تاران، بەڵام ئامانجی ڕاستەقینەی ئیسرائیل تەنها پەلکێشکردنی ئەمریکا بووە بۆ ناو شەڕەکە. کێنت دەڵێت ئیسرائیلییەکان دەزانن بەبێ سوپای ئەمریکا ناتوانن ڕێژێمەکە بڕووخێنن بۆیە زانیاری چەواشەکارییان بەکارهێناوە و دەوروبەری ترەمپ شکەستیان هێناوە لەوەی ئامانجە ڕاستەقینەکانی ئیسرائیل بۆ سەرۆک ڕوون بکەنەوە. 🔹 ئەم بەرگرییەی جۆ کێنت لە کورد لە کاتێکدایە کە دوێنێ دۆناڵد ترەمپ لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لە کۆشکی سپی بە تەنزەوە باسی لە بێهیوایی خۆی بەرامبەر کورد کرد. ترەمپ ڕایگەیاند کە ئەو چەکانەی بڕیار بوو لە ڕێگەی کوردەوە بگاتە دەست خۆپێشاندەرانی ناوخۆی ئێران لای کوردەکان ماوەتەوە و ڕادەستی خەڵکی ئێرانیان نەکردووە. 🔹 ترەمپ ئاماژەی بەوە کرد کە خەڵکی ئێران دەیانەوێت ڕاپەڕین بکەن بەڵام چەکیان نییە و ڕەخنەی لەو وێنەیەی کورد گرت کە لە ناو کۆنگرێسی ئەمریکادا بۆیان کێشراوە. ترەمپ وتی کوردەکان تەنها کاتێک شەڕکەری بەهێزن کە پارەیان پێ بدرێت و ئەو هەر لە سەرەتاوە گومانی هەبووە کە کوردەکان چەکەکان بۆ خۆیان دەهێڵنەوە. سەرۆکی ئەمریکا جەختی کردەوە کە بڕێکی زۆر چەک و تەقەمەنی نێردراوە بەڵام کوردەکان لای خۆیان هێشتوویانەتەوە و پێشبینییەکەی ئەو سەبارەت بە نائومێدکردنی لەلایەن کوردەوە ڕاست دەرچووە.

🔻 حدکا به پایگاه خبری «میدل ایست آی»: هیچ سلاحی دریافت نکرده‌ایم منبع: خبرگزاری «میدل ایست آی» 🔹 دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت از کردها «بسیار ناامید» است و از آن‌ها به دلیل عدم ارائه حمایت نظامی به مخالفان ایرانی انتقاد کرد. 🔹 ترامپ روز دوشنبه در کاخ سفید طی سخنانی، به نظر می‌رسید به ادعاهایی مبنی بر اینکه آمریکا در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران که از اواخر فوریه آغاز شد، به گروه‌های اپوزیسیون کرد سلاح داده است، اشاره می‌کند. 🔹 رهبران کردهای ایران این ادعاها را که سلاح‌هایی از سوی آمریکا به آن‌ها داده شده تا در اختیار مخالفان جمهوری اسلامی قرار دهند، تکذیب کرده‌اند. 🔹 ترامپ گفت: «کردها فقط می‌گیرند، می‌گیرند، می‌گیرند. آن‌ها در کنگره شهرت خوبی دارند.» «کنگره می‌گوید آن‌ها سخت می‌جنگند. آن‌ها وقتی پول می‌گیرند سخت می‌جنگند.» 🔹 در اوایل ماه مارس، چند روز پس از آنکه آمریکا و اسرائیل جنگ علیه ایران را آغاز کردند، ترامپ به رویترز گفت که از نیروهای کردی که حمله‌ای علیه ایران آغاز کنند، حمایت خواهد کرد. 🔹 این اظهارات در میان گزارش‌های رسانه‌ای مبنی بر اینکه سازمان سیا در حال تسلیح کردها است، بیان شد. 🔹 با این حال، او بعداً عقب‌نشینی کرد و به خبرنگاران گفت که نمی‌خواهد کردها درگیر شوند: «آن‌ها مایلند وارد شوند، اما من به آن‌ها گفته‌ام که نمی‌خواهم وارد شوند.» 🔹 اظهارات ضد و نقیض دولت آمریکا باعث شگفتی رهبران احزاب کردی ایران شد که نیرویی متشکل از حدود ۶۰۰۰ جنگجوی مسلح دارند، اما وارد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشدند. 🔹 در اواخر دسامبر، اعتراضات سراسری ضدحکومتی ایران را فرا گرفت که حدود دو هفته به طول انجامید و سپس توسط نیروهای دولتی در میان قطعی اینترنت به شدت سرکوب شد. 🔹 حزب دموکرات کردستان ایران (حدکا) که در شمال عراق مستقر است، به پایگاه خبری «میدل ایست آی» گفت که آن‌ها هیچ سلاحی دریافت نکرده‌اند تا برای «مردم ما در روژهلات [کردستان ایران]» ارسال کنند. 🔹 مصطفی مولودی، معاون دبیرکل حدکا، با بیان اینکه این امر مشکلات حقوقی و قانونی ایجاد می‌کند، گفت: «دلیل اثبات این موضوع این است که ما نمی‌توانیم از طریق عراق برای مردم خود سلاح بفرستیم.» 🔹 بر اساس داده‌های گردآوری‌شده توسط پایگاه خبری کردی «روژهلات اینفو»، از ۲۸ فوریه تاکنون، نزدیک به ۷۰۰ حمله موشکی و پهپادی توسط ایران و نیروهای متحدش علیه کردستان عراق انجام شده است. 🔹 دست‌کم ۱۵ نفر کشته شده‌اند. این آمار شامل حدود ۱۷۰ حمله به احزاب اپوزیسیون کرد ایرانی است که به کشته شدن شش تن از جنگجویان آن‌ها منجر شده است.

🔻 کەنەکە بۆ ترەمپ: کورد سەرباز و نۆکەری هیچ لایەنێک نییە و لێدوانەکانت زیانبەخشن قەندیل پرێس 🔹 کۆنسەی بەڕێوەبەری کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان كه‌نه‌كه‌  سەبارەت بە هەڵوێستەکانی ئەم دواییەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لەبارەی پێدانی چەک بە کورد ڕاگەیاندراوێکی بڵاو کردەوە. کەنەکە ڕایدەگەیەنێت کە ئەم هەڵوێستە ناڕەوایەی سەرۆکی ئەمریکا هەموو کورد دەخاتە گومانەوە و زیان بە پەیوەندییەکانی نێوان کورد و ئەمریکا دەگەیەنێت. 🔹 دەقی ڕاگەیاندراوەکەی کەنەکە بەم شێوەیەیە: ماوەیەکە بەڕێز دۆناڵد ترەمپ دەڵێت چەکمان دا بە کورد بۆ ئەوەی بگاتە دەستی نەیارانی ڕژێمی ئێران، بەڵام کورد ئەو چەکانەی پێنەداون و بۆ خۆیان هێشتوویانەتەوە. ترەمپ چەندین جار و بە شێوازی جیاواز ئەم لێدوانەی دووبارە کردووەتەوە و بە توندی لەسەر کورد دەئاخڤێت، ئەم هەڵوێست و ڕەفتارە بۆنی پیلانێکی دژەکوردی لێ دێت. بێگومان ئاشکرایە هەندێک هێزی نەیاری کورد پلانی دژەکورد بەڕێوە دەبەن، دەمێکە کورد و ئەمریکا پەیوەندییان هەبووە و ڕۆژانی خۆش و ناخۆشمان پێکەوە بەسەر بردووە. ئەم هەڵوێستە ناڕەوایەی سەرۆکی ئەمریکا هەموو کورد دەخاتە گومانەوە و زیان بە پەیوەندییەکانی نێوان کورد و ئەمریکا دەگەیەنێت، ئێمە وەک کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان ئەم هەڵوێست و گوتارانە قبووڵ ناکەین و بە مەترسیداری دەیبینین. ئەم چیرۆکی چەک بە کورددانە چەندە ڕاستە یان نا، دەبێت ڕوون بکرێتەوە، ئێمە دەزانین ئەو حزب و ڕێکخراوانەی کە ئەندامی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستانن لەم جۆرە مامەڵانەدا بەشدار نەبوون و نین، ئێمەش وەک کۆنگرە هیچ زانیارییەکمان لەسەر ئەم کارە نییە. سەبارەت بەم بابەتە: ١ـ بەڕێز ترەمپ نابێت هەموو کورد تاوانبار بکات و دەبێت ڕوونی بکاتەوە کە لەگەڵ چ لایەنێکی کورد ئەم مامەڵەیەی کردووە. ٢ـ پێویستە ئەو لایەنە کوردییانەی لەم بارەیەوە لەژێر گوماندان، بێنە دەنگ و ئەم بابەتە بۆ ڕای گشتی ئاشکرا و ڕوون بکەنەوە. ئێمەی کورد لە سەرانسەری کوردستاندا بۆ ئازادی خەبات دەکەین، لەم خەباتەدا پەیوەندی دیپلۆماسی لەگەڵ زلهێزەکانی جیهان دادەمەزرێنین، هەروەها دەمانەوێت دۆستەکانمان زیاتر بکەین و پشتگیریی بۆ دۆزەکەمان فراوانتر بکەین. ئێمە سەرباز و نۆکەری هیچ وڵات و کەسێک نین، لە پەیوەندییەکانماندا پابەندی بەڵێنەکانی خۆمانین و وابەستەی بەها مرۆییەکانین، تا کۆتاییش لەسەر ئەم بەهایانە بەردەوام دەبین. 🔹 خاڵی ئەساسی پەیوەست بەم بابەتە: ئەم ڕاگەیاندراوە وەک هەوڵێکی کەنەکە دەردەکەوێت بۆ پاراستنی شکۆی نەتەوەیی و ڕەتکردنەوەی هەر جۆرە مامەڵەیەکی سیاسی کە کورد وەک ئامراز یان نۆکەری زلهێزەکان نیشان بدات، هاوکات فشار خستنە سەر ئەو لایەنە کوردییانەی کە بە نهێنی لەو جۆرە ڕێککەوتنانەدا بەشدارن و دەبنە هۆی تێکدانی ناوبانگی گشتی خەباتی کوردستان.

🔻  لە ڕۆژئاوای کوردستان پشتیوانییەکانی گەل لە یەپەژە بەردەوامە 🔹 لە ڕۆژئاوای کوردستان پشتیوانییەکانی گەل لە یەپەژە بەردەوامە، ئەمڕۆش دانیشتوانی گرکێ لەگێ و عامودا لە ڕێپێوانێکدا پشتگیریی یەپەژەیان کردوو ڕایانگەیاند، دانپێدانانی فەرمی بە یەپەژە، بە واتای دانپێدان بە بەرخۆدانی هەزاران ژن دێت، کە ناوچەکەیان لە هێرشەکان پاراستووە. 🔹 لە شارەکانی گرکێ لەگێ و عامودا لە ڕۆژئاوای کوردستان، بە پێشەنگایەتی کۆنگرەی ستار ڕێپێوانێکی جەماوەری بەڕێوەچوو، بە مەبەستی پشتگیریی کردنی یەپەژە لە چوارچێوەی هەڵمەتی”هەموومان یەپەژەین”، لە ڕێپێوانەکەدا ئەندامانی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و شەڕڤانانی یەپەژە بەشدارییان کرد. 🔹 ڕێپێوانەکەی شاری  گرکێ لەگێ لە گۆڕەپانی شەهید خەبات دەستی پێکرد، پاش خولەکێک بێدەنگی بۆ یادی شەهیدان زلفا بەدرۆ، ئەندامی کۆنگرەی ستار لە وتارێکدا وتی: دانپێدانانی فەرمی بە یەپەژە، بە واتای دانپێدان بە فیداکاری هەزاران ژن دێت، کە ناوچەکەیان لە هێرشەکان پاراستووە. 🔹 هەروەها کۆنگرەی ستار لە شاری عامودایش بۆ پشتیوانی لە یەپەژە ڕێپێوانێکی دیکەی ئەنجامدا، لە ڕێپێوانەکەدا سەدان کەس لە دانیشتوانی ناوچەکە و ئەندامانی ڕێکخراوەکان بەشدارییان کرد. 🔹 ڕێپێوانەکە لە گۆڕەپانی ژنی ئازادەوە و بەرەو ناوەندی شار دەستیپێکرد، بەشداربووان درووشمی “بژی یەکینەکانی پاراستنی ژنان و هەموومان یەپەژەین”یان وتەوە، لە چالاکیەکەدا پانکارتی “یەکینەکانی پاراستنی ژنان بوونی ئێمەیە”یان بەرز کردەوە. 🔹 دواتر، جڤین حەبیب، ئەندامی کۆنگرەی ستار ئاماژەی کرد بە ڕۆڵی یەپەژە لە پاراستنی ژنان و مافەکانیان و پاراستنی ناوچەکە، هاوکات لە گردبوونەوەکەدا، سەرنج خرایە سەر ڕۆڵی شەڕڤانانی ژن لە بەدیهێنانی دەستکەوتەکانی شۆڕش.

🔻 ژمارەی کورسییەکانی حەسەکە بۆ پەرلەمان دەستنیشان کرا 🔹 پارێزگای حەسەکە ١٣ کورسی دەبێت لە پەرلەمانی سووریا، کە پێنجیان ڕاستەوخۆ لە لایەن شەرعەوە دیاری دەکرێت، هەشتەکەی دیکە لە ڕێگەی دەستەی هەڵبژاردنە خۆجێیەکانەوە هەڵدەبژێردرێن. 🔹 دوای ئەوەی ڕژێمی بەعس لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤ ڕووخا، لە مانگی ئەیلوولی ٢٠٢٥، هەڵبژاردن و دەستنیشانکردنی ئەندامانی پەرلەمانی سووریا دەستی پێکرد، لیژنەی باڵای هەڵبژاردنەکان بڕیاری هەڵبژاردنەکانی دا و ئامادەکارییەکانی بۆ هەڵبژاردنی پەرلەمانی سووریا لەسەر ئاستی پارێزگاکان دەستپێکرد. 🔹 پەرلەمانی سووریا (ئەنجوومەنی گەل) لە ٢١٠ کورسی پێکدێت، حکومەت بە فەرمی ڕایگەیاند کە ١٤٠ نوێنەر لە ڕێگەی دەستەی هەڵبژاردنە خۆجێییەکانەوە هەڵدەبژێردرێن و ٧٠ نوێنەرەکەی دیکە، لەلایەن سەرۆکی کاتیی سووریا، ئەحمەد شەرعەوە دەستنیشان دەکرێن. 🔹 تا ئێستا لە هەموو پارێزگاکانی سووریا جگە لە پارێزگاکانی حەسەکە و سوەیدا، ئەندامانی پەرلەمان هەڵبژێردراون و دانراون. 🔹 بەگوێرەی سەرچاوە تایبەتەکان، لە پارێزگای حەسەکە ١٣ کورسی هەیە، کە ٥ کورسی لە لایەن خودی ئەحمەد شەرعەوە دەستنیشان دەکرێن و ٨ کورسییەکەی دیکە لە ڕێگەی دەستەی هەڵبژاردنە خۆجێیەکانەوە هەڵدەبژێردرێن. 🔹 هەرکات لیژنەکانی هەڵبژاردن پێکهێنران و لیستی کۆتایی خۆیان ئامادە کرد، پڕۆسەی هەڵبژاردنی ئەندامانی پەرلەمان دەست پێدەکات، لیژنەکانی هەڵبژاردن ئەندامانی پەرلەمان لە بازنەکانی خۆیان هەڵدەبژێرن، دوای ئەوە ئەنجامەکان دەگەیەننە لیژنەی باڵای هەڵبژاردنەکان، کە بە فەرمی ناوی ئەندامە سەرکەوتووەکانی پەرلەمان ڕادەگەیەنێت.

🔻 مستەفا قە,رە,سوو: تێکەڵبونەوە تەنیا بەناسینی ناسنامە، زمان و خۆبەڕێوەبەریی کورد لەدەستوردا دەکرێت 🔹 ئەندامێكی ئەنجومەنی بەڕێوەبەری کە,جە,کە ڕایدەگەیەنێت، پرۆسەی ئاشتی بەهۆی هەڵوێستی حکومەتی تورکیاوە گەیشتوەتە بنبەست و دەڵێت، هیچ هیوایەكی تێدا بەدی ناكرێت. 🔹 مستەفا قە,رە,سوو، ئەندامی ئەنجومەنی بەڕێوەبەری کە,جە,کە لەچاوپێكەوتنێكدا باس لەدوایین پەرەسەندنەکانی پرۆسەی ئاشتی و بارودۆخی ناوچەکە دەكات و دەڵێت،" ئەو دەستپێشخەرییەی لە 27ی شوباتی 2025ـەوە لەلایەن عەبدوڵا ئۆ,جە,لانەوە دەستیپێکردوە، بەهۆی هەڵوێستی دەوڵەتی تورکیاوە بەرەو پێش نەچوەو وتیشی، "دەوڵەت باخچەلی قسەی باش دەکات، بەڵام ئەردۆغان و حکومەت هیچ هەنگاوێکی کردەیی نانێن".   🔹 سەبارەت بەپرسی چەکدانان، وتی، "ئێمە لەشاخین و بۆ پاراستنی خۆمان چەکمان پێیە، کۆتاییمان بەشەڕ دژ بەتورکیا هێناوە، بەڵام دەبێت زەوینەی دیموکراسی و یاسایی بێتە کایەوە".   🔹 قەرەسوو پێیوایە، دەبێت ستاتۆی یاسایی عەبدوڵڵا ئۆ,جە,لان ڕون بکرێتەوەو وەک موخاتەبێکی فەرمی بناسرێت، هەروەها رێگەی پێ بدرێت بەئازادانە لەگەڵ میدیاکان و لایەنە سیاسییەکان کۆببێتەوە.   🔹 لەبارەی تێکەڵبونەوە، کە ئۆ,جە,لان باسی کردوە، قەرەسوو ڕونیکردەوە، "مەبەست لێی توانەوەی کورد نییە، بەڵکو کۆتاییهێنانە بەو دابڕانە 100 ساڵەی بەهۆی نکۆڵیکردن لەکورد دروستبوە. ئەمەش تەنیا بەناسینی ناسنامە، زمان و خۆبەڕێوەبەریی کورد لەدەستوردا دەکرێت."   🔹 قە,رە,سوو بەتوندی هێرشی کردە سەر سیاسەتەکانی حکومەتی سوریا لەناوچە کوردییەکان و لادانی زمانی کوردی لەسەر تابلۆ فەرمییەکان بەعەقڵییەتی جینۆساید ناوبرد. داواشی لەگەلی کورد کرد لەو ناوچانە راپەڕن و خاوەندارێتی لەشوناسی خۆیان بکەن، وەک ئاماژەیەک بۆ ئەوەی دیمەشق لاسایی سیاسەتە کۆنەکانی تورکیا دەکاتەوە.   🔹 لەوەڵامی ئەو دەنگۆیانەی باس لەگۆڕینی ناوی پە,کە,کە بۆ بزوتنەوەی ئا,پۆ,یی دەکەن، قە,رە,سوو وتویەتی، "هیچ رێکخراوێکی نوێ دانەمەزراوە. ئێمە لەیەکەم ڕۆژی دەرکەوتنمانەوە وەک ئا,پۆیییەکان ناسراوین و شانازیی پێوە دەکەین. ئەم دەنگۆیانە تەنیا پڕوپاگەندەی نەیارانی پرۆسەکەن، ئێمە 50 ساڵە ئا,پۆچین و ئێستاش هەر ئا,پۆچین".

🔻 وەزارەتی تەندروستی هەرێم: هیچ حاڵەتێکی ڤایرۆسی هانتا لە کوردستان تۆمار نەکراوە 🔹 ​وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە نوێترین ڕاگەیاندراویدا ئاماژە بەوە دەکات کە ڤایرۆسی هانتا نەخۆشییەکی ڤایرۆسی گواستراوەیە و لەڕێگەی قرتێنەرە تووشبووەکان یان دەرهاویشتەکانیانەوە دەگوازرێتەوە بۆ مرۆڤ و هەوکردنەکەش زیاتر بەهۆی هەڵمژینی تۆزی پیسبوو لە کاتی پاککردنەوەی شوێنە داخراوەکاندا ڕوودەدات. 🔹 ​وەزارەتەکە لە زانیارییەکانیدا ڕوونی کردووەتەوە کە بەپێی ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی ساڵانە لەنێوان ١٠ بۆ ١٠٠ هەزار حاڵەتی تووشبوون لە جیهاندا تۆمار دەکرێت و نیشانەکانیشی بریتین لە تا و ماندووبوون و سەرئێشە و ئازاری سک و لە حاڵەتە توندەکاندا دەبێتە هۆی تەنگەنەفەسی کە ڕێژەی مردن تێیدا دەگاتە ٢٠ بۆ ٥٠ لەسەد. 🔹 ​سەبارەت بە دۆخی هەرێمی کوردستان وەزارەتی تەندروستی دڵنیایی دەدات کە تا ئێستا هیچ گومانلێکراو یان حاڵەتێکی تووشبوون بەو ڤایرۆسە تۆمار نەکراوە و تیمی تایبەت بە هەماهەنگی لەگەڵ ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی بە وردی چاودێری دۆخەکە دەکەن و هەموو ئامادەکارییەکی تاقیگەیی و چارەسەری و ڕێوشوێنی خۆپارێزییان لە سەرجەم پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان گرتووەتە بەر. 🔹 ​لە کۆتایی ڕاگەیاندراوەکەدا جەخت کراوەتەوە کە لە ئێستادا هیچ جۆرە سنووردارکردنێکی گەشتکردن یان بازرگانی لە ئارادا نییە و تەنها ڕێکارە تەندروستییەکان جەخت لەسەر چاودێریکردنی ورد و هۆشیارکردنەوەی هاوڵاتیان دەکەنەوە بۆ پاکوخاوێنی ژینگە و دوورکەوتنەوە لە بەرکەوتن لەگەڵ قرتێنەرەکان.

🔻 “ترەمپ تاوتوێی دەستپێکردنەوەی هێرشە سەربازییەکان دژی ئێران دەکات” 🔹 تۆڕی هەواڵیی “سی ئێن ئێن” بڵاوی کردەوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بە شێوەیەکی زۆر ورد تاوتوێی دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی دژی ئێران دەکات و وتیشی: پڕۆسەی ئاشتی لەگەڵ تاران بەرەو شکستی یەکجاری دەچێت. 🔹 تۆڕی هەواڵیی “سی ئێن ئێن”، لەبارەی دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی ئەمریکا دژی ئێران زانیاری بڵاوکردەوە. 🔹 تۆڕی هەواڵیی “سی ئێن ئێن” بڵاوی کردەوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بە شێوەیەکی زۆر ورد تاوتوێی دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی دژی ئێران دەکات و وتیشی: پڕۆسەی ئاشتی لەگەڵ تاران بەرەو شکستی یەکجاری دەچێت. 🔹 ئاماژەی بەوەشکردووە، دۆناڵد ترەمپ بە بەرپرسانی ئەمریکای ڕاگەیاندووە، لە ئێستادا ئامادەکاری بۆ گەورەترین ئۆپەراسیۆنی سەربازی دەکەین. 🔹 هاوکات، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاندووە، هەلی ڕێککەوتن لەگەڵ ئێران تەنیا ١٪ـی ماوە. 🔹 هەروەها، ترەمپ پێیوایە بوونی ناکۆکی و ئاڵۆزی لە نێوان سەرکردایەتی و بەرپرسانی ئێراندا دەبێتە هۆی ئەوەی ئێران لە دانوستانە ئەتۆمییەکاندا ناچار بە سازشی جەوهەری بێت.

🔻 عێراق و ئیران: دۆسیه‌ی چالاكی حزبه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌كانی ئێران له‌ هه‌رێم به‌شێوه‌یه‌كی ریشه‌یی چاره‌سه‌ر بكرێت 🔹 لیژنه‌ی باڵای ئه‌منیی عێراق و ئێران، ئه‌مڕۆ دوشه‌ممه‌ له‌ به‌غدا كۆبوه‌ته‌وه‌. به‌پێی راگه‌یه‌ندراوێكی نوسینگه‌ی راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق، هه‌ردولا هاوڕابون له‌سه‌ر گرتنه‌به‌ری رێوشوێنی پێویست بۆ چاره‌سه‌ركردنی ریشه‌یی دۆسیه‌ی چالاكیی ئه‌و حزبه‌ چه‌كدارانه‌ی ئۆپۆزسیۆنی ئێران كه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستانن. 🔹 نوسینگه‌ی قاسم ئه‌عره‌جی، راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق، له‌ راگه‌یه‌ندراوێكدا وتویه‌تی، ئه‌مڕۆ دوشه‌ممه‌، لیژنەی باڵای ئەمنیی عێراق – ئێران کۆبونەوەیەکی لە شاری بەغدای پایتەخت ئەنجامدا، بە ئامادەبونی بەرپرسانی باڵای هەردولا، بۆ تاوتوێکردنی چەند دۆسیەیەکی ئەمنیی جێی بایەخی هاوبەش لە سەروی هەمویانەوە جێبەجێکردنی بڕگەکانی ڕێککەوتننامەی ئەمنیی نێوان هەردو وڵات، لەگەڵ تاوتوێکردنی دوایین پەرەسەندنە ئەمنییەکان و گۆڕانکارییە ئیقلیمییەکان له‌ ناوچه‌كه‌. 🔹 وه‌ك له‌ راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا هاتوه‌، "هەردولا جەختیان لە گرنگیی بەهێزکردنی هەماهەنگییە ئەمنییە هاوبەشەکان، توندکردنەوەی ڕێوشوێنەکانی کۆنترۆڵکردنی سنورەکان، ڕێگریکردن لە هەر هەوڵێکی دزەکردن یان جوڵەی گروپە تیرۆریستی و چەکدارییەکان کردەوە کە ده‌كرێت ببنە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایش و سەقامگیریی هەردو وڵات و ناوچەکە." 🔹 به‌پێی راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌ "لایەنی ئێرانی زانیاریی سەبارەت بە چالاکیی هەندێک گروپی چەکداری ئێرانی كه‌ له‌ هەرێمی کوردستانن، خستەڕو و هه‌ردولا هاوڕابون لەسەر بەردەوامیی هەماهەنگی و گرتنەبەری ڕێوشوێنی پێویست بۆ چارەسەرکردنی ریشه‌یی ئەم دۆسیەیە، بە شێوەیەک کە گه‌ره‌نتی رێگریكردن له‌ هه‌ر چالاكییه‌ك بكات کە هەڕەشەیه‌ له‌سه‌ر ئاسایشی ناوچەکە یان سەقامگیریی ناوچه‌كه‌ تێکبدات." 🔹 له‌ راگه‌یه‌ندراوه‌كه‌دا هاتوه‌، لای خۆیەوە، قاسم ئەعرەجی، ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی عێراق، جەختی لە هەڵوێستی نەگۆڕی وڵاته‌كه‌ی كردوه‌وه‌ كه‌ پشتئەستورە بە دەستور و بنەماکانی دراوسێیەتی باش بۆ ڕەتکردنەوەی بەکارهێنانی خاکەکەی وەک شوێنی ده‌ستپێك بۆ هەر کارێکی دوژمنکارانە یان ئۆپەراسیۆنی ئەمنی و سەربازی کە وڵاتانی دراوسێ بکاتە ئامانج. 🔹 هەروەها ئه‌عره‌جی "جەختی لە پابەندبونی تەواوه‌تی عێراق کردەوە لە ڕێگەنەدان بە هیچ لایەن و گروپێک کە خاکی عێراق بۆ زیانگەیاندن بە ئاسایش و سەقامگیری وڵاتانی دراوسێ بەکاربهێنن، ئەمەش لە سۆنگەی پەرۆشی بەغدا بۆ چەسپاندنی ئاسایشی ناوچەکە، ڕێزگرتن لە سەروەریی وڵاتان و بەهێزکردنی سەقامگیریی هاوبەش."

🔻 تره‌مپ: زۆر بێ هیوام له‌و كوردانه‌ی چه‌كه‌كانمان پێدان و نه‌یانبردنه‌‌ ناو ئێران 🔹 دۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ئه‌مریكا، بێ هیوایی خۆی به‌رامبه‌ر "به‌و كوردانه‌" نیشان ده‌دات كه‌ چه‌كیان پێداون تاوه‌كو بیبەنه‌ نێو ئێران به‌ڵام لای خۆیان گلیانداونه‌ته‌وه‌. ده‌شڵێت، پێشنیاره‌كه‌ی ئێران بۆ كۆتاییهێنان به‌ شه‌ڕ، پێنشیارێكی "گه‌مژانه‌یه‌" و ئاگربه‌ست له‌گه‌ڵ ئێران زۆر لاوازه‌. 🔹 دۆناڵد تره‌مپ، سه‌رۆكی ئه‌مریكا، ئێواره‌ی ئه‌مڕۆ دوشه‌ممه‌، له‌ كۆشكی سپی قسه‌ی كردو له‌باره‌ی ئێران وتی، پلانی من به‌ رونی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ تاران نابێت چه‌كی ئه‌تۆمی هه‌بێت. 🔹 وتیشی، پلانه‌كه‌م بۆ گه‌مارۆ ده‌ریاییه‌كه‌ی سه‌ر ئێران پلانێكی سه‌ربازیی بلیمه‌تانه‌یه‌ وه‌كو پلانه‌كه‌ی ڤه‌نزوێلا. 🔹 سه‌رۆكی ئه‌مریكا جه‌ختیشی كرده‌وه‌ كه‌ هیچ گوشارێكی له‌سه‌ر نییه‌ و هه‌ست به‌ بێزاریش ناكات له‌باره‌ی ئێران و وتیشی، سه‌ركه‌وتنێكی گه‌وره‌ی سه‌ربازیمان به‌ده‌ستهێنا و زیاتریش به‌ده‌ستده‌هێنین. 🔹 له‌باره‌ی وه‌ڵامه‌كه‌ی ئێران بۆ پێشنیاره‌كه‌ی ئه‌مریكا، تره‌مپ وتی، ئێران پێشنیارێكی "گه‌مژانه‌"یان پێشكه‌ش كردوه‌و ناتوانین قبوڵی بكه‌ین. 🔹 به‌ قسه‌ی تره‌مپ له‌ پێشنیاره‌كه‌ی ئێراندا هیچ ئاماژه‌یه‌ك بۆ ئه‌وه‌ نییه‌ كه‌ چاوپۆشی له‌ چه‌كی ئه‌تۆمی بكرێت. 🔹 هه‌روه‌ها وتیشی، ئێران دو رۆژ له‌مه‌وبه‌ر رازی بو كه‌ به‌ هاوكاری ئه‌مریكا یۆرانیۆمه‌ پیتێندراوه‌كه‌ی له‌ژێر زه‌وی بهێنرێته‌ ده‌ره‌وه‌ به‌ڵام دواتر پاشگه‌ز بوه‌وه‌. 🔹 هێمای بۆ ئه‌وه‌ش كرد، ئێران خه‌ڵكی میانڕه‌و و خه‌ڵكی شێتیشی تێدایه‌ هه‌روه‌كو ئه‌وه‌ی له‌ ئه‌مریكا هه‌یه‌. 🔹 تره‌مپ له‌به‌شێكی دیكه‌ی قسه‌كانیدا له‌باره‌ی ئه‌و چه‌كانه‌ی كه‌ ده‌ڵێت، له‌ڕێگه‌ی كورده‌وه‌ ناردونی بۆ ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی به‌ڵام به‌ ده‌ستیان نه‌گه‌یشتوه‌، وتی، زۆر بێ هیوام به‌رامبه‌ر به‌و كوردانه‌ی چه‌كه‌كه‌نمان پێدان بۆ ئه‌وه‌ی له‌ناو ئێران راده‌ستیان بكه‌ن، به‌ڵام لای خۆیان گلیان دانه‌وه‌. 🔹 تره‌مپ هه‌روه‌ها وتیشی، چه‌ندین رۆژ چاوه‌ڕێی وه‌ڵامه‌كه‌ی ئێرانمان كرد كه‌ ده‌كرا به‌ 10 خوله‌كێك ئه‌و وه‌ڵامه‌ ئاماده‌ بكرێت. جه‌ختیشی كرده‌وه‌ كه‌ پێشنیاره‌كه‌ی ئێران یه‌كپارچه‌ خۆڵ و خاشاكه‌و خوێندنه‌وه‌یم ته‌واو نه‌كردوه‌. 🔹 هه‌روه‌ها جه‌ختیشی كرده‌وه‌ كه‌ ئه‌و ئاگربه‌سته‌ی له‌گه‌ڵ ئێران هه‌یانه‌، زۆر لاوازه‌و وتیشی"به‌ زمانی پزیشكی بڵێم ئاگربه‌سته‌كه‌ له‌ژێر ئۆكسجیندایه‌." 🔹 سه‌رۆكی ئه‌مریكا وتیشی، ئێران ئه‌گه‌ر چه‌كی ئه‌تۆمی به‌ده‌ستبهێنێت دوای یه‌ك سه‌عات به‌كاریده‌هێنێت. 🔹 ئه‌و له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش وتی، چاره‌سه‌ری دیپلۆماسی له‌گه‌ڵ ئێران ئه‌گه‌ری زۆره‌. به‌ڵام وتیشی، دانوستانكاره‌ ئێرانییه‌كان، به‌رده‌وام تێڕوانینی خۆیان ده‌گۆڕن، كه‌سانێكن كه‌ هیچ متمانه‌یه‌كیان نییە.

🔻 ئەردۆغان دەستوور بە عەیبەیەکی گەورە دەزانێت و ئەرجان داخیش دەڵێت دەیەوێت بە باڵای خۆی بدوورێتەوە ​قەندیل پرێس 🔹 ​سەرۆککۆماری تورکیا رەجەب تەیب ئەردۆغان لە رێوڕەسمی ساڵیادی دامەزراندنی دادگەی باڵا و رۆژی دادوەریی کارگێڕیی تورکیادا رایگەیاند کە نووسینەوەی دەستوورێکی نوێ ئەرکێکی نیشتمانییە و دەستووری ئێستای وڵاتەکەی وەک عەیبەیەکی دیموکراسی وەسف کرد چونکە بە وتەی ئەو ئەم دەستوورە بەرهەمی سەردەمی کودەتا و دەستوەردانە نایاساییەکانە. 🔹 ​ئەردۆغان جەختی لەوە کردەوە کە تورکیا پێویستی بە دەستوورێکی سڤیل و ئازادیخواز هەیە کە لە لایەن خەڵکەوە نووسرابێتەوە نەک ئەوەی لەلایەن کودەتاچییانەوە بەسەر کۆمەڵگەدا سەپێنرابێت ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد کە دەیانەوێت دەستوورێک دابڕێژن کە پارێزگاری لە یاسا و دیموکراسی و مافەکانی گەل بکات و کۆتایی بەو حەسرەتە درێژخایەنەی خەڵکی تورکیا بهێنێت بۆ هەبوونی دەقێکی دەستووریی نوێ. 🔹 ​دەستووری ئێستای تورکیا کە لە ساڵی 1982 و دوای کودەتا سەربازییەکەی کەنعان ئێڤرەن لە ساڵی 1980 نووسراوەتەوە سەرەڕای ئەوەی چەندین جار گۆڕانکاری تێدا کراوە بەڵام هێشتا وەک دەستوورێکی کودەتا دەبینرێت ئەوکات ئەم دەستوورە بە رێژەی زیاتر لە 91 لەسەدی دەنگی بەشداربووان پەسند کرا بەڵام بەرپرسانی پارتی داد و گەشەپێدان پێیان وایە رۆحی کودەتا بەسەر دەقەکەدا زاڵە و دەبێت بە تەواوی بگۆڕدرێت. 🔹 ​پەیوەست بەم بابەتە، ڕۆژنامەنووس ئەرجان داخ  تایبەت بۆ قەندیل پرێس رایگەیاند، کە هەوڵەکانی ئەردۆغان بۆ گۆڕینی دەستوور  پەیوەندی بە دیموکراسییەوە نییە بەڵکو سەرۆککۆماری تورکیا دەیەوێت لەرێگەی دەستوورێکی نوێوە یاسا باڵاکانی وڵات بە بەرگی خواست و ئامانجەکانی خۆی بدوورێتەوە و پێگەی دەسەڵاتی خۆی بۆ قۆناغەکانی داهاتوو بەهێزتر و جێگیرتر بکات.

🔻 پیمان ابراهیم و مسئله کوردستان علی یاراحمدی- قندیل پرس 🔹 پیمان ابراهیم را اگر از پوسته دیپلماتیکش جدا کنیم، دیگر یک «صلح تاریخی» نمی‌بینیم؛ با یک بازچینی امنیتی-اقتصادی روبه‌رو می‌شویم که هدفش عادی‌سازی اسرائیل در جهان عرب، بازتعریف تهدید اصلی منطقه به‌عنوان «ایران» و ساختن یک شبکه هماهنگ از دولت‌های عربی محافظه‌کار، فناوری نظامی، سرمایه نفتی و چتر آمریکا بود. متن و توضیحات رسمی این توافق‌ها از «عادی‌سازی روابط» و «توسعه همکاری‌ها» حرف می‌زنند، اما تحلیل‌های معتبر نشان می‌دهند که منطق اصلی از ابتدا بر محور مهار ایران و دسترسی به فناوری‌ها، تجارت و معماری دفاعی مشترک می‌چرخید. همین منطق بود که پیمان را از «پایان خصومت» به «مهندسی یک جبهه جدید» تبدیل کرد. 🔹 اصل پنهان این پروژه در همان نقطه‌ای دیده می‌شود که امارات در سال ۲۰۲۰ هشدار داد الحاق بخش‌هایی از کرانه باختری می‌تواند روابطش با اسرائیل را از بین ببرد؛ یعنی این‌جا اسرائیل با «عقب‌نشینی از زبان الحاق» وارد شد تا در عوض، در یک نظم منطقه‌ای تازه جا بگیرد. بعدها هم این نظم در قالب شبکه دفاع هوایی یکپارچه، همکاری‌های امنیتی و پیوند خوردن منافع فناوری و سرمایه ادامه پیدا کرد. اتاق‌های فکر غربی نزدیک به سیاست‌گذاری آمریکا صریحاً از پیمان ابراهیم به‌عنوان «پایه‌ای» برای ورود علنی اسرائیل به شبکه دفاع منطقه‌ای یاد کرده‌اند. پس این پیمان، بیش از آنکه آشتی باشد، نوعی تبدیل رابطه پنهان ضدایرانی به رابطه آشکار و نهادمند بود. 🔹 این منطق توضیح می‌دهد چرا عربستان به آن نپیوست. ریاض از ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ بارها گفته که بدون مسیر قابل‌اعتنا به دولت فلسطینی، عادی‌سازی در کار نخواهد بود؛ و بعد از جنگ غزه، این شرط نه ضعیف‌تر بلکه سخت‌تر شد. در فوریه ۲۰۲۵، عربستان در برابر پیشنهاد ترامپ درباره غزه صریحاً هرگونه رابطه با اسرائیل را منوط به تشکیل دولت فلسطینی دانست و هر تلاشی برای کوچ‌دادن فلسطینیان را رد کرد. تا پاییز ۲۰۲۵ هم ریاض دوباره همین موضع را تکرار کرد. بنابراین چیزی که پیوستن عربستان را متوقف کرده فقط «نپذیرفتن هزینه سیاسی» نیست؛ سه لایه هم‌زمان عمل می‌کنند: مشروعیت داخلی عربستان در جهان اسلام، حساسیت فلسطین و این واقعیت که گسترش بیش از حد پیمان ابراهیم بدون حل مسئله فلسطین، می‌تواند آن را به یک ائتلاف آشکاراً ضدعربی بدل کند. ادامە متن در لینکهای زیر: QANDILPRESS.NEWS Telegram: @QENDILPRESS Facebook: facebook.com/qendil.press.5

🔻 عیرفان شكورزادە لە سێدارە درا 🔹 دەزگای قەزایی کۆماری ئیسلامی لەسێدارەدانی عیرفان شكورزادەی بە تۆمەتی “سیخوڕیکردن بۆ موساد و سی ئای ئەی” ڕاگەیاند. 🔹 جێبەجێکردنی ئەم حوکمە لە کاتێکدایە کە ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ چەندین جار هۆشدارییان داوە سەبارەت بە ڕێکارەکانی دادگاییکردنی نادادپەروەرانە و دانپێدانانی زۆرەملێ و چڕکردنەوەی لەسێدارەدانەكان بۆ پەردەپۆشکردنی قەیرانە ناوخۆییەکان.

🔻 بۆچوونی یەکێتی لە زاری قوباد تاڵەبانی لەبارەی ترەمپ و ڕێککەوتن لەگەڵ ئێران قەندیل پرێس 🔹 دوای بڵاوکردنەوەی پەیامێکی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لە زاری قوباد تاڵەبانی، دۆناڵد ترەمپ وتارەکەی قوباد تاڵەبانی لە سۆشیال میدیای خۆی شەیر دەکات. 🔹 قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتدا لەگەڵ ماڵپەڕی برێیتبارت نیوز باسی لەدوایین گۆڕانکارییەکانی ناوچەکە و جیهان کردووە و  ڕایگەیاندووە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، شارەزای ڕێککەوتنە و دەتوانێت ڕێککەوتنێکی گەورە لەگەڵ ئێراندا ئیمزا بکات کە ببێتە هۆی کۆتاییهێنان بە شەڕ و دامەزراندنی بووژانەوەیەکی ئابووری لە سەرانسەری جیهاندا. 🔹 ماڵپەڕی برێیتبارت نیوز ئاماژەی بە لێدوانی پێشتری قوباد تاڵەبانی لە میانی بەشداریی لە کۆڕبەندی ئابووری دێلفی لە یۆنان کردووە کە تێیدا ئاماژەی بەوە کردبوو ترەمپ ئەگەر پشت بە بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا ببەستێت و سیاسەتی "سەرەتا ئەمریکا" پەیڕەو بکات، دەتوانێت بگاتە ڕێککەوتنێک کە لە بەرژەوەندی ئەمریکا و ئێرانیشدا بێت. 🔹 هەر لەچاوپێکەوتنەکەیدا لەگەڵ ماڵپەڕی برێیتبارت نیوز ، قوباد تاڵەبانی باسی لەچەند پرسێکی گرنگ کردووە ، لەوانە باسی لە ڕێککەوتنی ڕاستەوخۆی ئێران و ئەمریکای کردووە و تەئکیدیکردۆتەوە کە پێویستە ڕێککەوتنەکە تەنها لەنێوان ئەمریکا و ئێراندا بێت و نابێت ڕێگە بە لایەنی سێیەم بدرێت ئەو ڕێککەوتنە تێکبدات. 🔹 سەبارەت بە پرسی لایەنی ئابووری قوباد تاڵەبانی رایگەیاندووە پێویستە ڕێککەوتنەکە تەنها لەسەر پرسی ئەتۆمی و ئاسایش نەبێت، بەڵکو لایەنی ئابووری و وزە بگرێتەوە، کۆمپانیا گەورەکانی ئەمریکا لە بواری وزەدا بچنە ناو ئێران و پەرە بە کێڵگە نەوتی و گازییەکان بدەن کە بەهۆی سزاکانەوە فەرامۆش کراون. 🔹 سەبارەت بە گەرووی هورمز قوباد تاڵەبانی رایگەیاندووە کردنەوەی گەرووی هورمز تەنها لە ڕێگەی ڕێککەوتنێکی کۆنکرێتییەوە دەبێت و ناتوانرێت بە هێزی سەربازی بکرێتەوە. 🔹 لە بەشێکی تری دیدارەکەیدا لەگەڵ ماڵپەڕی برێیتبارت نیوز، قوباد تاڵەبانی باسی لەدۆخی ناوخۆی ئێران کردووە و رایگەیاندووە ئێران وەک وڵاتانی عیراق و سوریا نییە کە بە نەمانی سەرۆکەکەیان دەوڵەت بڕووخێت، بەڵکو ئێران خاوەنی دامەزراوەی بەهێزە (سەربازی، دیپلۆماسی و ئایینی) و لە ئێستادا ئەو دامەزراوانە زۆر یەکگرتوون. 🔹 سەبارەت بە پرسی پڕچەککردنی هێزەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان قوباد تاڵەبانی دەستخۆشی لە بڕیارەکەی ترەمپ کرد کە نەیویستووە کورد وەک ئامرازێک بۆ گۆڕینی ڕژێم بەکاربهێنێت، چونکە پێی وایە ئەگەر ئەوە ڕووببدایە، کورد کۆمەڵکوژ دەکران. 🔹 سەبارەت بە کاریگەری جەنگ لەسەر هەرێمی کوردستان قوباد تاڵەبانی رایگەیاندووە هەرێمی کوردستان و عیراق زیانی زۆریان لەم شەڕە و داخستنی گەرووی هورمز بەرکەوتووە، چونکە داهاتی کوردستان پشت بە فرۆشتنی نەوت و بازرگانی لەگەڵ ئێران دەبەستێت، بۆیە ئەوان زۆر پەرۆشی گەیشتنن بە ڕێککەوتن. 🔹 لە کۆتاییدا، قوباد تاڵەبانی هیوای خواست کە ترەمپ بتوانێت ئەم دەرفەتە بقۆزێتەوە و ڕێککەوتنێک بکات کە ئاشتی بۆ ناوچەکە و گەشەی ئابووری بۆ جیهان بەدەست بهێنێت و جەختی کردەوە کە دەبێت هەردوولا لەم ڕێککەوتنەدا بە هەستی “سەرکەوتنەوە” بێنە دەرەوە، سەرکەوتن بۆ ترەمپ ئەوەیە کە ئامانجەکانی شەڕەکەی پێکاوە، و بۆ ئێرانیش ئەوەیە کە سەلماندی وڵاتێکی خۆڕاگرە و ئێستا ئامادەیە وەک یاریزانێکی جیهانی بگەڕێتەوە ناو بازاڕەکان.

🔻 ترامپ: پاسخ ایران را خواندم، دوست ندارم، کاملا غیرقابل پذیرش است 🔹 رئیس جمهور آمریکا در پست جدید که عصر یکشنبه در شبکه اجتماعی خودش - تروث سوشال - منتشر کرد نوشته: «همين حالا پاسخ به‌اصطلاح "نمايندگان" ايران را خواندم. از آن خوشم نيامد، کاملا غيرقابل قبول است!»

🔻 نه‌ته‌نیاهو: شه‌ڕ ته‌واو نه‌بوه‌ چونكه‌ یۆرانیۆمه‌ پیتێندراوه‌كه‌ هێشتا له‌ ئێرانه‌ 🔹 بنیامین نه‌ته‌نیاهو، سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیل رایده‌گه‌یه‌نێت، شه‌ڕی ئێران ته‌واو نه‌بوه‌، چونكه یۆرانیۆمه‌ پیتێندراوه‌كه‌ هێشتا له‌ ئێرانه‌. ده‌شڵێت، تره‌مپ پێی وتوه‌، ده‌یه‌وێت بچێت له‌ ئێران یۆرانیۆمه‌ پیتێندراوه‌كه‌ بێنێته‌ ده‌ره‌وه‌. 🔹 بنیامین نه‌ته‌نیاهو، سه‌رۆك وه‌زیرانی ئیسرائیل، ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه‌، له‌چاوپێكه‌وتنێكدا له‌گهڵ كه‌ناڵی سی بی ئێس نیوز، وتی، ده‌بێت ئه‌و یۆرانیۆمه‌ی كه‌ به‌ ئاستێكی به‌رز پیتنێدراوه‌ له‌ ئێران بهێنرێته‌ ده‌ره‌وه‌و دامه‌زراوه‌كانی پیتاندنی یۆرانیۆمی ئێران هه‌ڵبوه‌شێندرێنه‌وه‌. 🔹 نه‌ته‌نیاهو ئاماژه‌ی به‌وه‌شدا، توانا ئه‌تۆمییه‌كانی ئێران و میلیشیا بریكاره‌كانی له‌ وڵاتانی دیكه‌ و هه‌روه‌ها پیشه‌سازیی موشه‌كی ئه‌و وڵاته‌، وێڕای ئه‌وه‌ی به‌شێكی زۆریان له‌ناوبراون به‌ڵام هێشتا بونیان هه‌یه‌و هێشتا كار ماوه‌ كه‌ له‌دژی ئێران بیكه‌ین. 🔹 له‌باره‌ی یۆرانیۆمی پیتێندراوی ئێرانیش وتی، ده‌بێت بچینه‌ ئێران و یۆرانیۆمه‌كه‌ بهێنینه‌ ده‌ره‌ه‌وه‌. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش وتی، ئه‌گه‌ر رێككه‌وتن بكرێت له‌سه‌ر گواستنه‌وه‌ی ئه‌و یۆرانیۆمه‌ی ئێران بۆ ده‌ره‌وه‌، ئه‌وه‌ "باشترین رێگا" ده‌بێت. 🔹 نه‌ته‌نیاهو ئاماده‌ نه‌بو باس له‌وه‌ بكات له‌ ئه‌گه‌ری نه‌گه‌یشتن به‌ رێككه‌وتن چی روده‌دات به‌ڵام وتی، ئەوەی سەرۆکی ئەمریکا پێی وتم ئەمه‌یە: دەمەوێت بچمە ژورەوە بۆ ئەوێ، پێموایە لەڕاستیدا دەتوانرێت ئەوە بکرێت، ئەوە کێشەک نییه‌.