Sel
171 posts

Sel
@SelTanriverdi34
Robert Kolej | Koç Üniversitesi













Zaza(Dımıli) ve Kurmanç kimliklerinin çatışması ve sahte bir "çatı kimlik" olarak Zazalara "Kürt" kimliği dayatılması, Zazaların asimile edilmesi hakkında... Önceki paylaşımlarımda Zazaların(Dımılilerin) Kürt olmadığını, ayrı ve özgün bir halk olduğunu dile getirdiğim için çeşitli çevrelerden sert tepkiler ve hakaretler aldım. Zazacanın bağımsız bir makro dil olduğu ve Kürtçenin bir lehçesi olmadığı, dilbilim dünyasında genel kabul gören bilimsel bir gerçektir. Zazalar(Dımıliler) , kendine özgü dili, kültürü ve tarihi olan ayrı bir halktır. Kürdistan kavramı ve Kürtçülük davası, Zazaların tarihsel ve kültürel gerçekliğiyle örtüşmemektedir. Ne var ki Kürtçü/Kurmanç milliyetçisi hareketin bir kesimi bu gerçeği görmezden gelerek Zazacayı bir lehçe olarak konumlandırmakta; bu yolla Zazaları kendi siyasi tabanına dahil etmeye çalışmaktadır. Bunu yaparken ise, hiçbir etkinlikte Zazacaya yer verilmemekte, "Dersim Kültür Festivali" isimli organizasyonda bile Tunceli'de konuşulmayan Kurmançi dili dayatılamaktadır. Zazaların kendi kimliklerinin parçası olduğunu iddia eden DEM Parti resmi sitesinde de Zazaca yoktur. Bütün bunlar, Zazaları asimile etmenin ve uzun vadede Kurmanç dili ve kimliği altında eritmenin Kürtçü hareketin asıl hedefi olduğunun net birer ispatıdır. Bu politikadan etkilenen bazı Zazaların kendini Kürt olarak tanımladığı da görülmektedir. Ancak Zazaların büyük bölümü kendi kimliklerinin farkındadır. Üstelik dil pratiği de bu ayrımı açıkça ortaya koymaktadır: Bir Kürt ile bir Zaza, birbirinin dilini anlayamamaktadır. Öyle ki, Kürt hareketinin en azılı temsilcileri bile Zazaların Kürt olmadığının içten içe farkındadır. Kürtçü hareketin asimilasyon politakalarına, baskı, tehdit ve dayatmalarına kararlılıkla direnmeye devam edecek, özgün Zaza kimliğini ve kültürünü yaşatacağız. zazafed.org/haberler/zazal…







Zazaca, dilbilim açısından **ayrı bir dildir**, Kürtçenin lehçesi değildir. Kuzeybatı İran dilleri ailesine ait bağımsız bir dil olarak sınıflandırılır (Ethnologue, Glottolog, SIL). Kurmanci ile gramer, ses yapısı ve kelime dağarcığı farkları belirgindir; karşılıklı anlaşılabilirlik düşüktür. Uluslararası kaynaklar Zazacayı (zza makro-dil) Kuzey (kiu) ve Güney (diq) varyantlarıyla ayrı dil olarak görür. Kimlik tartışmaları siyasi olsa da, dilbilim net: Ayrı dil.



Lurlar Kürt değil, İrani halklardan biri. Zazalardan sonra Lurları da Kürtleştirmek için ellerinden geleni yapıyorlar. Bizde ki Zazalar son yıllarda bu mevzuyu reddetmeye başladı.











