Sabitlenmiş Tweet
Jeżeli choć część tej historii jest prawdziwa, to nie jest to wyłącznie opowieść o 1 osobie. To jest akt oskarżenia wobec całego ekosystemu: mediów, instytucji, konkursów, kapituł, redakcji, polityków i publiczności, która przestała odróżniać osiągnięcie od dobrze opowiedzianej bajki.Żyjemy w świecie fikcyjnych biografii, napompowanych CV, sukcesów bez audytu i autorytetów zbudowanych z nagłówków. W świecie, w którym wystarczy mieć dobrą historię, ładne zdjęcie, kilka mocnych słów-kluczy i odpowiednią narrację, żeby przejść przez kolejne bramki prestiżu bez elementarnej weryfikacji.
„Młoda geniuszka” - Brzmi pięknie, medialnie, jak gotowy materiał na okładkę, galę, nagrodę i prezydenckie zdjęcie. I właśnie dlatego powinno zapalić wszystkie czerwone lampki. Bo im bardziej spektakularna historia, tym bardziej trzeba ją sprawdzić.A u nas działa odwrotny mechanizm. Im bardziej historia pasuje do emocjonalnego obrazka, tym mniej pytań się zadaje. Bo szkoda psuć narrację. Bo fajnie mieć pozytywny news. Bo redakcja potrzebuje kliknięć. Bo kapituła potrzebuje inspirującej laureatki. Bo instytucja potrzebuje sukcesu do pokazania. Bo polityk potrzebuje zdjęcia z kimś „wybitnym”. Bo wszyscy chcą przez chwilę ogrzać się w blasku czyjegoś domniemanego geniuszu.I tak powstaje świat z papieru.Nie świat osiągnięć, tylko świat deklaracji. Nie świat nauki, tylko świat PR-u. Nie świat faktów, tylko świat opisów. Nie świat ludzi sprawdzonych, tylko ludzi dobrze opakowanych.Najbardziej kompromitujące nie jest to, że ktoś może próbować budować większą legendę, niż wynikałoby z rzeczywistości. Ludzie zawsze będą koloryzować. Najbardziej kompromitujące jest to, jak łatwo cały system to łyka. Bez telefonu do uczelni. Bez sprawdzenia publikacji. Bez weryfikacji afiliacji. Bez rozmowy z ekspertami. Bez pytania: gdzie są wyniki, gdzie jest metoda, gdzie jest dokument, gdzie jest realne potwierdzenie?Wystarczy notka biograficzna i kilka wielkich słów.To jest katastrofa standardów.Media, które mają kontrolować rzeczywistość, coraz częściej ją tylko powielają. Redakcje, które powinny być filtrem, stają się tubą. Konkursy, które powinny nagradzać realne osiągnięcia, nagradzają atrakcyjne narracje. Instytucje państwowe, które powinny zachować najwyższy poziom ostrożności, potrafią zachowywać się jak ostatni użytkownik internetu, który udostępnia coś, bo „brzmi inspirująco”.A potem wszyscy są zdziwieni, że żyjemy w epoce dezinformacji.Nie, dezinformacja nie zaczyna się od ruskiego bota. Czasem zaczyna się od leniwej redakcji. Od zachwyconej kapituły. Od politycznego PR-owca. Od instytucji, która nie sprawdziła podstaw. Od ludzi, którzy pomylili wzruszenie z dowodem.Najgorsze jest to, że dzisiaj można zostać symbolem szybciej, niż ktokolwiek zdąży sprawdzić, czy za symbolem stoi treść. Można zostać „nadzieją polskiej nauki”, zanim ktoś zapyta o dorobek. Można zostać „wybitną postacią”, zanim ktokolwiek zrobi elementarną kwerendę. Można dostać prestiż, ekspozycję i wiarygodność, bo historia była zbyt dobra, żeby ją zepsuć faktami.To jest świat, w którym wizerunek biegnie sprintem, a prawda człapie za nim z zadyszką.I potem, kiedy konstrukcja zaczyna pękać, wszyscy chowają ręce. Media udają, że tylko cytowały. Kapituły udają, że działały w dobrej wierze. Instytucje udają, że opierały się na dostępnych informacjach. Każdy był tylko przekaźnikiem. Nikt nie był odpowiedzialny. Tylko że odpowiedzialność właśnie na tym polega: żeby nie być bezmyślnym przekaźnikiem.Bo kiedy nagradza się fikcję, krzywdzi się ludzi realnych. Tych, którzy naprawdę pracują. Naprawdę publikują. Naprawdę robią badania. Naprawdę poświęcają lata na naukę, eksperymenty, porażki, poprawki i recenzje. Oni często nie mają bajkowego PR-u, nie mają wiralowej historii, nie mają wielkiego medialnego opakowania. Mają za to fakty.
Polski
