dücane cündioğlu

TUKİDİDES TUZAĞI BİR KADER MİDİR? (ABD-ÇİN, Osmanlı-Avrupa örnekleri) Bu akşam, saat: 21.00'de, canlı, herkese açık! youtube.com/live/wXcNTvvqt… @YouTube

İHANETE UĞRAMAK İNSANA NEYİ ÖĞRETİR? -Bir film çözümlemesi- Bu akşam, saat: 22.30, canlı, herkese açık. • THE EDGE (1997) Yönetmen: Lee Tamahori. "Değerli bir şeyini kaybetmedikçe irfan sahibi olamazsın!" youtube.com/live/b6BEe3ipR… @YouTube

Yanıt argüman sözcüğünü nasıl anladığınıza bağlı: gerekçe anlamında mı, kanıt anlamında mı? Tanrı'nın varlığı hakkındaki gerekçeleri tutarlı bulup bulmamaktan ya da ciddiye alıp almamaktan derde şifa olabilecek bir sonuç çıkmaz, çünkü gerekçeler daima kendini veya bir başkasını ikna etme biçimidir. Birtakım gerekçelerle ikna etmek ise, retorik sanatının konusudur. Örn. "Tanrı yok"diyen birine, "ya varsa?" demek böyledir. Bu seçenek bir kanıt değildir, aksine retoriktir. Tanrının varlığı veya yokluğu konusunda pekala gerekçeler vardır ve fakat kanıt yoktur. Toplumsal ve siyasal yaşam ise ne yazık ki kanıtlarla değil gerekçelerle kurulur ve sürdürülür. Bu bakımdan kitleler daima (kabullenmek veya yadsımak için) ikna edilmeye hazır biçimde yaşarlar; gerçekte ne kanıtlara, ne de mucizelere gereksinimi vardır. Bir iki gerekçe onları ikna etmek için yeterlidir.

Kozmolojik argüman bir tutarsızlık içerir. Ancak bu (Tanrının da bir nedeni olmalı itirazı), argümanı toptan geçersizleştirir mi? Zira azbelirlenmişlik probleminin dediği tam da bu: pekçok karmaşık iddiamızın hem lehine hem aleyhine deliller var. Örn. Büyük Patlama aleyhine de itirazlar var (karanlık madde ve karanlık enerji varsayımları açıklanamıyor), ama lehine deliller çok daha fazla olduğundan teori geniş kabul görüyor. Aristoteles kozmolojik argümanı ampirik bir argüman olarak sunmuştu, dindar biri değildi. İlk hareket ettirici olarak bir Tanrı fikri Büyük Patlama fikri ile aynı ampirik düzlemde değil mi? Azbelirlenmişlik problemi insan bilgisinin çoğu zaman mutlak olarak nesnel değil, insana ait zihinsel bir inşa olduğu gözleminden yola çıkar. Kozmik adalet (evrenin ahlaki çabaya kayıtsız olmaması gerektiği) hissi, ampirik olmasa da, aklen dikkate alınmaya değerdir. Kuvvetli ahlak duyusuna (ki o da ampirik değildir) sahip insanlar genellikle bu hissi taşımışlardır. Bu his insanı doğal olarak ahlaki argümanı ciddiye almaya götürmüyor mu? @NisanyanHimself @ducane @Flsf_HasanAydin @tfnkymz @BeyterTaner

Tanrının varlığı meselesi neden bir sonuca kavuşturulamıyor? Bilgili insanların onyıllarca tartıştıkları ve bir sonuca varamadıkları meseleler genelde azbelirlenmişlik (underdetermination) probleminden muzdarip. Yani bu meselelerde tarafların iddialarının her biri lehine ve aleyhine argümanlar var. Bu nedenle içtenlikle tartışsalar da bir sonuca varamıyorlar. Bunun sanırım en iyi örneği Tanrının varlığı meselesi. Kozmolojik argüman ve kısmen Kant'ın ahlak argümanı Tanrının varlığı lehine güçlü argümanlar. Kötülük sorunu ise Tanrının yokluğuna yönelik güçlü bir argüman. Bu nedenle teizm ve ateizm azbelirlenmiş durumda. Azbelirlenmişlik problemi bilimde de mevcut. Örn: 1970'lerde evrenin nasıl başladığı sorunu. İki hipotez vardı: sonsuz evren ve Büyük Patlama. Her bir hipotez lehine ve aleyhine deliller vardı, yani mesele azbelirlenmişti. Zamanda Büyük Patlama lehine daha fazla delil ortaya çıktığından o kabul gördü, diğeri unutuldu. Bugün örn: dinazorların neslinin tükenme sebebi. Volkanik patlama ile meteor çarpması hipotezleri azbelirlenmiş durumda. Bir mesele azbelirlenmiş ise en doğru pozisyon bu ikircikli durumu tespit etmek ve yargımızı delillere orantılamaktır. O zaman Tanrı meselesinde kesin bir yargıya (teizm veya ateizm) varmamalı, lehe ve aleyhe argümanları takdir etmekle yetinmeli. (Bence Tanrının varlığı lehine argümanlar çok daha güçlü, ama bu değerlendirme insandan insana değişir.) Fakat insan psikolojisi ancak kesin yargılarla tatmin olduğundan çoğu insan kesin bir yargıya ulaşmak ve araştırmayı sonlandırmak istiyor. Zira sonlanmayan araştırma zihne huzursuzluk veriyor. Akabinde teizm ve ateizm arasında gerilim ortaya çıkıyor ve bu, kültür savaşlarına ve siyasi kutuplaşmaya yol açıyor. Halbuki her iki tarafın argümanları takdir edilse ve onunla yetinilse dogmatizm, kültür savaşları ve kutuplaşma yumuşayacak, uzlaşma zemini güçlenecek. Bunun yerine ateistler kıyasıya kötülük problemini savunurken teistler de kıyasıya kozmolojik ve diğer argümanları savunuyorlar. Bu, felsefeden ziyade apoloji olmuyor mu? Ne dersiniz, böyle bir ortayolcu tutum daha doğru ve epistemik hakkaniyet sahibi değil mi? @BeyterTaner @nazifmuhtaroglu @tfnkymz @hakantalhaalp @joshozchelik

Hakikatin bilgisi başkalarından ve topluca tevarüs edilen bir ayrıcalık değildir, aksine her kuşakta yeniden ve tek tek emek harcanarak kazanılması gerekir. Bu nedenledir ki hakikat, takipçilerine yığınların üzerinde değil dışında yaşama hakkı verir. Dücane Cündioğlu

Sanatı esinleyen periler postal sevmez, onların huzuruna çıplak gelmelisiniz yoksa omuzlarınıza konmazlar. [Dücane Cündioğlu, İslamcılar, İktidar ve Kültürel Egemenlik Sorunu]

hakikatten yana olacaksan yalnız kalmayı göze alacaksın!

YAPAY ZEKA: ÖĞRENCİNİZ Mİ, ÖĞRETMENİNİZ Mİ? Bu akşam, saat: 22.00'de, canlı, herkese açık. youtube.com/live/MuEDZ1kkW… @YouTube

YAZGI VE ÖZGÜRLÜK ARASINDAKİ ONMAZ ÇELİŞKİNİN SIRRI bu akşam, saat 22.00'de, canlı, herkese açık. 1. varsayım: • şayet tanrı nasıl karar alacağımı, nasıl eyleyeceğimi önceden ve kesin olarak biliyorsa, kararlarımda ve eylemlerimde (istencimde) özgür değilim, özgür değilsem sorumlu da değilim demektir. 2. varsayım: • şayet tanrı nasıl karar alacağımı, nasıl eyleyeceğimi önceden ve kesin olarak bilmiyorsa, bu takdirde tanrı bilen ve herşeye gücü yeten değildir demektir. (oysa bilgisiz ve güçsüz bir tanrının tanrılığından söz edilemez.) özet: olacak olanın tanrı tarafından saltık olarak bilinmesi anlamında bir yazgının varlığı, özgürlüğü ve sorumluluğu ortadan kaldırır, yokluğu ise tanrının bilgisinin ve gücünün, dolayısıyla tanrılığının yokluğunu gerektirir. sonuç: ilk varsayımı kabul edersen usunu yadsımış olursun, ikinci varsayımı kabul edersen saçma'nın (absürd veya abes'in) kucağına düşersin ki bu durumda duygularını yadsımak durumunda kalırsın. yok şayet bu iki varsayımı uzlaştırmayı denersen, ussal olarak bu mucizenin asla gerçekleşmeyeceğini anlarsın. nitekim dindar bilincin "cüzi irade-külli irade", dinsiz bilincin "clinamen" söylemleri bu kabildendir ve ancak sıradan bilincin gereksinimlerini doyuran orta yolculuğun belirtisidir. youtube.com/live/8phy8YuSE… @YouTube

AKRAN ZORBALIĞI ve ŞİDDET Bu akşam, saat: 22.30'da, canlı, herkese açık. youtube.com/live/bZotVq3Jf… @YouTube

TÜRK SOLU ENTERNASYONALİZM İSLAM: Kerim Sadi Bu akşam, saat: 22.00'de, canlı, herkese açık. Ahmet Nevzat Cerrahlar, diğer adıyla Kerim Sadi (1900-1977) Türk Solu içinde evrensellik ile yerelliği, eşdeyişle Sosyalizm ile İslam'ın uzlaştırılabileceğini düşünen yorulmaz savaşçılardan. Çalışmaları içinde belki de en önemlisi dört ciltlik ""Türkiye'de Sosyalizm (1848-1925)" adlı yapıtıdır (1965-1968). Daha sonra genişletilmek suretiyle "Türkiye'de Sosyalizmin Tarihine Katkı" (1975) adıyla tek cilt halinde yayımlanan bu yapıtın, yayımlanmamış 2. cildinin de eklenmesiyle Mete Tunçay tarafından gerçekleştirilmiş çok düzgün bir baskısı (1994) bulunmaktadır. Sosyalizm ve İslam arasındaki yakınlığa doğrudan yer verdiği risaleleri şunlardır: 1. Muhammed ve Sosyalizm (1948) 2 . İslamiyet ve Sosyalizm Bağdaşabilir mi? (1962) 3. İslamiyet ve Osmanlı Sosyalistleri (1964) 4. Bir İslam Reformatörü Mehmet Akif (1964) Bu söyleşide Kerim Sadi'yi ve düşüncelerini tanıtmaya çalışacağız. youtube.com/live/EOiHnQgOt… @YouTube

BİR MARKSİST KUR'AN TEFSİRİ (Dr. Hikmet Kıvılcımlı) Bu akşam, saat 22.00'de, canlı, herkese açık! Dr. Hikmet Kıvılcımlı (1902-1971), belki abarttığım düşünülecek ama yine de kendisini bu şekilde tanımlamaktan kendimi alamıyorum: "Türk Solu'nun Hegeli". Priştine'de doğmuş, Belgrad'da ölmüş gerçek bir düşünür, yürekli bir eylemci. Kendi deyişiyle, "genç yaşlarında Ya eyyühe'l-Kafirun'dan materyalizme atlamış" bir TKP'li. 70 yıllık yaşamının üçte birini zindanlarda geçirmiş. Geri adım attığı hiç görülmemiş. Kanser hastalığı nedeniyle tedavi olmak içine yurt dışına çıkmış, ne ki sosyalist ülkeler tarafından iltica talebi Moskova'nın buyruğuyla geri çevirilmiş. Kimliğinden hiç ödün vermeksizin Kur'an'ı satır satır tefsir etmiş. Çok büyük emeklerle hazırlamış olduğu "İslam Tarihinin Maddesi" başlığı taşıyan yapıtının ilk cildine polis tarafından el konulmuş ve ne kadar uğraştıysa yine de bir daha geri alması mümkün olmamış. Günümüze ulaşan yalnızca (muhtemelen 2. cildi oluşturan) birtakım notlar. Birçok yapıtı gibi, her satırında yazarının yüksek zekasını ve bitimsiz azmini yansıtan bu notlar ilk kez 1999'da "Allah Peygamber Kitap" adıyla yayımlandığından, yorumları Türk Solu tarafından da bilinememiş. Günümüze ulaştığı kadarıyla külliyatı, birkaç sadık yoldaşının derin vefalarının bir ürünü. Özellikle "Allah Peygamber Kitap" adlı yapıtı, bu haliyle bile Türkçedeki tek "Marksist Açıdan Kur'an Tefsiri" olarak adlandırılmayı hak ediyor. Tam anlamıyla yerel olanla evrensel olanın sentezi. Sağıyla soluyla Türk aydınları ne doğru dürüst Nurettin Topçu'ların İslam sosyalizmini dikkate aldı, ne de Dr. Kıvılcımlı'ların, Kerim Sadi'lerin (Ahmet Nevzat Cerrahlar) karşı cepheden bile olsa kaleme aldıklarını okumaya tenezzül etti. Düşünsel yaşamımızda -eleştirel açıdan bile olsa- yazıp çizdiklerinin esamesi bile okunmuyor. Bu ülkede din daima aşağılandı ama hiç eleştirilmedi, çünkü din olgusu hakkı verilmek koşuluyla doğru dürüst düşünülmedi bile. Hep bitmiş, geçmişte kalmış bir enkaz olarak görüldü. Oysa hala insanlığın büyük çoğunluğu yaşamlarını din aracılığıyla anlamlandırıyor. Din insanlığın bilincinde hala dipdiri. Acaba niçin? Açıklamalarına katılırsınız veya katılmazsınız, ancak görebildiğim kadarıyla bu soruya verilmiş en kapsamlı yanıtı Dr. Kıvılcımlı'nın Kur'an tefsirinde buluyoruz. Bu söyleşi, rahmetli Dr. Kıvılcımlı'nın emeklerine yönelik bir saygı duruşu olarak görülmelidir. youtube.com/live/ZC1ZBb-eb… @YouTube

@ducane Şımardıysan, artık başka bir düşmana ihtiyacın kalmamış demektir. Dücane Cündioğlu

BİR HAK-HUKUK CİNAYETİNİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ Bu akşam, saat: 22.00'de, canlı, herkese açık. Narin Güran cinayetinin medyanın gündemine oturduğu günlerde, doğrusunu söylemem gerekirse, neler olup bittiğini bir türlü anlayamamıştım. Teoriler havada uçuşuyor, herkes kendince bir şey söylüyordu. İşin garip tarafı ortada söylenenleri doğrulayacak veya yanlışlayacak herhangi bir ölçüt de bulunmuyordu. Bütün anımsadığım, o yavrucağın ailesinden birkaç kişinin çok kısa zamanda ağır cezalara çaptırıldığı ve böylelikle konunun kapandığından ibaretti. Ne ki dün akşam ŞEYTAN TEPE BELGESELİ'ni izledim (youtube.com/watch?v=onvzXm…) ve olup bitenlerden o denli etkilendim ki ancak sabah saatlerinde uyumayı başarabildim. "Bir Katil Yaratmak" adlı ABD belgeselinde de gördüğümüz üzere, sıradan insanların, kötü niyetli olduklarından kuşkulanamayacağımız hukuk ve güvenlik bürokrasisinin kıyıcılığı karşısında ne denli çaresiz, ne denli acınası bir durumda olduğuna bir kez daha tanık olmuştum. Bu söyleşide ŞEYTAN TEPE SELGESELİ üzerinden bu kez ülkemizde işlenen bir hak-hukuk cinayetine odaklanacağım. (İnsani değerlerimizi ayakta tutmanın ne denli güç bir ödev olduğunu bir kez daha idrak etmek için, lütfen bu belgesi mutlaka izleyin!) Not: Söyleşileri sürdürebilmek için desteklerinizi bekliyoruz, lütfen kanalımıza "abone" ve "üye" olmayı unutmayınız! youtube.com/live/PnuTPKH9S… @YouTube