Fırat Lux@firatlux
Bir Pastayı Kesmenin Bilimsel Yolu Bana Bitcoin ve Kripto Piyasası Hakkında Ne Öğretti?
Bir pastayı kesmenin iyi yolları olduğu gibi kötü yolları da vardır. Aynı bir yükselişin veya düşüşün iyi veya kötü olabileceği gibi. Peki ben ne demek istiyorum ve bir pastayı kesmenin bilimsel yolu bize piyasalar hakkında ne öğretebilir? Gelin öğrenelim.
🟧Bir Pastayı Kesmenin Bilimsel Yolu
Bir pastayı kesmenin klasik ve kötü yolu hepimizin bildiği gibi pastayı üçgenler halinde kesmektir. Pastayı böyle kestiğimizde eğer pastanın hepsini birkaç saat içinde yemeyeceksek pastanın açıkta kalan iç kısımları, videoda da görüldüğü üzere, kurur veya bayatlar ve böylece bir pastadan alabileceğimiz maksimum gastronomik keyfi düşürür.
Videoyu aldığım ve 10 yılı aşkın zamandır severek takip ettiğim Numberphile isimli kanalda bize bir pastayı kesmenin bilimsel yolu, bundan 100 yıl önce 20 Aralık 1906'da bu konuyu kafasına takan ve İngiltere'nin en meşhur ve en zeki matematikçilerinden biri olan Francis Galton tarafından veriliyor.
Galton makalesini ise konuda dünyanın en ünlü dergilerinden biri olan Nature'da yayınlıyor. Makalenin linkini aşağı bırakacağım.
Galton diyor ki, pastayı ortasına yakın bir yerden her iki yanından da kesip yiyeceğimiz kısmı çıkardıktan sonra pastayı birleştirirsek pastanın iç kısımlarının kurumasının önüne geçeriz ve daha güzel bir pasta deneyimi yaşarız.
🟧Bu Yol Bitcoin Hakkında Ne Söylüyor?
Peki Fırat bunun Bitcoin ile ne alakası var dediğinizi duyar gibiyim, hemen anlatayım.
Bitcoin vadelilerinde yükseliş ya da düşüş piyasalarında fiyatın hareket ettiğinin genelde ters yönünde long veya short likidasyonları birikir. Bundan sonra anlaması basit olsun diye sadece yükseliş piyasasını, yani şu anı anlatacağım.
Yükselişte arada fiyat düşerek longları likide eder ama likidasyon yeterli değilse yükselişin sırtında bir yük olarak kalır.
Bir de, eğer düşüş aniden olmaz da yavaş yavaş olursa yine küçük yatırımcı düşüşte her fiyattan long açacağı için long'lar likide olsa bile yine toplam long likidasyonu değişmez. Ve yükselişin sırtındaki kambur kalkmamış olur.
Yani market maker pastayı klasik ve kötü bir yolla kesmiş olur.
Market maker'ın likidasyonu iyi yapmasının yolu, yani pastayı iyi kesmesinin yolu ani düşüşler veya yükselişlerle hem short'ları hem de long'ları likide edip piyasanın sırtından yükü kaldırması ile olur.
Şu anda bu oluyor.
🟧Tarihten ve Günümüzden Örnekler Neler?
Bunlar da genelde büyük deleveraging event'leri ile olur. Bunlara COVID krizini, enflasyonun beklenenden çok yüksek gelmesini, mortgage krizini, gümrük vergisi düşüşünü ya da olası bir savaşı örnek verebiliriz.
🔶COVID düşüşü (sonrasında 2021 boğası başladı),
🔶FTX'in batışı (2022 kripto dibi, sonrasında 2023-2024 boğası başladı),
🔶10 Haziran 2022 ABD enflasyonun aşırı artması düşüşü (sonrasında 17.824'ten 25.133'e yükseldi - %41 yükseliş)
Bunların hepsinde büyük long/short likidasyonları oldu, ama ekonominin döngülerine uygun olarak Bitcoin yine yükseldi.
🟧Sonuç
Sonuç olarak, kaldıraçtan kaçınmamız lazım. Kaldıraç kumardır.
Ve eğer piyasa bir korkudan dolayı düşüyor ya da her iki tarafı da likide ediyorsa marketin sırtındaki yükler atılır ve büyük yükselişler gelebilir.
Hem long için hem de short için, ne kadar kısa zamanda ne kadar fazla likidasyon gelirse piyasa o kadar sağlık bulur ve o kadar yüklerinden kurtulur.
Ardından da tarihte hep gördüğümüz gibi büyük yükselişler gelir.
İşte bir pastayı kesmenin bilimsel yolu bana bunu öğretti. İki yandan da kes ki, piyasa saglıklı yükselsin.