jmerema retweetledi
Door de ogen van Franky
''Meer dan 10.000!''
Twee weken geleden vroeg Alexander of we met hem mee wilden naar een van de grootste militaire begraafplaatsen van Oekraïne. We twijfelden even. Maar we gingen toch.
Daar kregen we geen spijt van. Het was zó indrukwekkend dat we besloten het ook op camera vast te leggen.
Meer dan 10.000 graven. Vooral jonge mannen, maar ook vrouwen.
Allemaal gestorven in de afgelopen paar jaren. Alleen hier al zijn er gemiddeld vier begrafenissen per dag.
Vandaag staan wij in Nederland stil bij onze doden en morgen vieren we onze vrijheid. Maar in Dnipro en de rest van Oekraïne worden ondertussen nog elke dag nieuwe graven gevuld.
Vrijheid is nooit vanzelfsprekend.
Terwijl we tussen de graven liepen, sprak Alexander een familie aan.
Een moeder, vader en broer, bezig bij het graf van hun zoon en broer: Evgen. Hij vroeg of het goed was dat ze in beeld kwamen. Dat vonden ze niet erg. Sterker nog, ze wilden juist graag zijn verhaal vertellen.
Op het graf lagen allerlei lekkernijen.
Een energydrankje, snoep, koffie en een paar Snickers. Ik had dat op meerdere graven gezien en vroeg of dat een traditie was.
De broer glimlachte.
“Hij hield van Snickers en energydrank.” En wees naar alles wat op de steen lag. “Als iemand hier iets pakt en opeet, dan eet Evgen mee.”
Ik vroeg of dat eten dan vooral werd meegenomen door mensen die het echt hard nodig hadden. “Nee,” zei hij, “niet per se.” Door allerlei mensen. En dat vinden wij juist mooi.
Want als ze ervan eten, denken ze even aan hem.”
We twijfelden even. Maar zowel mijn dochter Kelly als ook ik pakten allebei iets van de steen.
Meteen kwam de moeder naar voren en haalde alles van het graf.
Heel even dachten we dat we iets verkeerd hadden gedaan.
Maar het tegenovergestelde was waar.
Ze drukte alles in onze handen en zei dat we het mee moesten nemen voor onderweg. “Dan denken jullie vanzelf aan Evgen.”
Zojuist heb ik een Snickers gegeten.
En ik dacht aan Evgen.
Nu ik dit schrijf, denk ik opnieuw aan hem.
En misschien, nu u dit leest, denkt u ook even aan Evgen.
Bij deze: Op Evgen!
#dodenherdenking #4mei #vrijheid
#standwithukraine
Nederlands
