lllHllolll

South Korea for Palestine.

13-year-old Wiam, a Muslim girl, married off to 29-year-old Muhammad, tearfully says, 'The girl can't say no. It's against our culture.' Muhammad smiles and says, 'It's 'love at first sight,' which leads him to marry her. He wants to raise her himself.

[ธรรมนูญการคลังในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่] ด้วยวันนี้เป็นวันรัฐธรรมนูญ และเมื่อวานดิฉันได้ไปร่วมงานเสวนาในหัวข้อ “หลักการหรือบทบัญญัติทางการคลังที่ควรจะมีในรัฐธรรมนูญใหม่ของประเทศไทย” ของคณะนิติศาสตร์ มธ. ได้ฟังความเห็นที่ทรงคุณค่าจากวิทยากรหลายท่าน ดิฉันจึงอยากชวนทุกท่านคิดถึงรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในฝัน ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการคลังและงบประมาณ หรือที่เราเรียกกันว่า “ธรรมนูญการคลัง” ของประเทศกันค่ะ **ทำไมต้องมีธรรมนูญทางการคลัง** ธรรมนูญการคลังที่ว่านี้ควรจะเป็นตัวสะท้อนฉันทามติของสังคม เป็นข้อตกลงร่วมกันเพื่อกำกับฝ่ายบริหารในการทำงบประมาณ ส่วนหนึ่งก็เป็นแนวคิดมาจากการที่เชื่อว่ารัฐบาลและนักการเมืองไม่ว่าประเทศไหนก็มักจะคำนึงถึงผลประโยชน์ระยะสั้นเพื่อคะแนนนิยมเป็นหลัก แต่ไม่ได้มองถึงความยั่งยืนทางการคลังในระยะยาวว อีกส่วนหนึ่งก็สะท้อนว่าสังคมนั้นไว้วางใจอำนาจในการควบคุมงบประมาณไว้กับฝ่ายบริหารหรือฝ่ายนิติบัญญัติมากกว่ากัน รัฐธรรมนูญในต่างประเทศมักจะมีการกำหนดหลักการสำคัญของการบริหารงบประมาณแผ่นดิน เช่น วินัยการคลัง ความโปร่งใส การมีส่วนร่วม ต้องกำหนดความสัมพันธ์เชิงอำนาจของฝ่ายบริหาร และฝ่ายนิติบัญญัติในการควบคุมงบประมาณ ว่าจะให้อำนาจของรัฐบาล กับรัฐสภามากน้อยแค่ไหน ตลอดไปจนถึงหลักเกณฑ์ทางการคลังต่างๆ (fiscal rules) ในการกำกับการบริหารงบประมาณของฝ่ายบริหาร ไปจนถึงกระบวนการตรวจสอบงบประมาณว่าเป็นหน้าที่ขององค์กรใด +++บทเรียนจากรัฐธรรมนูญปี 60+++ **โครงสร้างและกระบวนการงบประมาณ ความโปร่งใสและการมีส่วนร่วม** ในรธน.ปี 60 ในแง่ของโครงสร้างงบประมาณ จะพูดถึงงบประมาณแบบขาเดียว คือมีแต่ฝั่งรายจ่ายไม่ได้กล่าวถึงฝั่งรายรับเลย ทำให้อำนาจในการจัดเก็บภาษีและรายได้อยู่แต่เฉพาะฝ่ายบริหารตามที่กฎหมายกำหนด หลายครั้งการแก้ไขกฎหมายภาษีใช้วิธีออกเป็น พ.ร.ฎ. หรือ พ.ร.ก. ขัดกับหลัก "์No taxation without representation" ในขณะที่งบประมาณประเทศอื่นๆ จะพูดถึงทั้งฝั่งรายจ่ายและรายได้ รวมไปถึงการก่อหนี้ กระบวนการในการพิจารณางบประมาณ (ม.143) มีการระบุไว้ค่อนข้างครบถ้วนไปจนถึงแผนการรองรับหากเกิดเหตุไม่คาดฝัน (contingencies) เช่น การงบประมาณปีก่อนหน้าไปพลางก่อน หรือกรณีสภาพิจารณาไม่แล้วเสร็จ ให้ใช้ร่างที่ครม.เสนอได้เลย แต่ในส่วนหลักการความโปร่งใสว่าจะต้องมีเอกสารรายงานใดบ้างประกอบการพิจารณา (ม. 142) กลับไม่ได้ระบุอย่างครอบคลุม ต่างจากรธน.ปี 50 ที่กำหนดว่าต้องมีรายละเอียดใดบ้าง ตัวอย่างจากบางส่วนของ ม.167 ของรธน.ปี 50 “...รวมทั้งต้องแสดงฐานะการเงินการคลังของประเทศเกี่ยวกับภาพรวมของภาวะเศรษฐกิจที่เกิดจากการใช้จ่ายและการจัดหารายได้ ประโยชน์และการขาดรายได้จากการยกเว้นภาษีเฉพาะรายในรูปแบบต่างๆ ความจำเป็นในการตั้งงบประมาณผูกพันข้ามปี ภาระหนี้และการก่อหนี้ของรัฐและฐานะการเงินของรัฐวิสาหกิจ ในปีที่ขออนุมัติงบประมาณนั้นและปีงบประมาณที่ผ่านมาเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาด้วย” โดยเฉพาะอย่างยิ่งรายจ่ายทางภาษี ว่ามียกเว้นหรือลดหย่อนภาษีไปเท่าไหร่ให้กับทั้งบุคคลและนิติบุคคลที่หายไปจากรธน.ปี 60 อย่างน่าเสียดาย ทั้งๆที่รัฐบาลไทยนิยมการใช้นโยบายเหล่านี้ ทั้งการลดหย่อนภาษีบุคคลธรรมดาผ่านการซื้อกองทุน ประกันต่างๆ และการยกเว้นภาษีโดย BOI ซึ่งรายได้รัฐที่หายไปในทางหนึ่งก็ถือเป็นรายจ่ายที่รัฐบาลไม่เคยต้องรายงานต่อสภาอีกเลย ในส่วนของการมีส่วนร่วม แม้จะมีการรับฟังความเห็นของประชาชนต่อร่างพ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี แต่ก็เป็นร่างที่ยากต่อการทำความเข้าใจ ขาดรายละเอียด ขาดการย่อยให้ง่ายต่อการสื่อสาร และไม่ชัดเจนว่ามีการรับไปแก้ไขอย่างไรบ้าง ไม่น่าแปลกใจที่มีจำนวนผู้เข้าร่วมแสดงความคิดเห็นเพียงหลักร้อยเท่านั้นเอง **วินัยการคลังบังคับใช้ได้แค่ไหน** มีการระบุถึงหลักการวินัยการเงินการคลัง (ม.62) ว่า "รัฐบาลต้องรักษาวินัยการเงินการคลังโดยเคร่งครัด" และต้องออกกฎหมายลูกว่าด้วยวินัยการเงินคลัง แต่ในส่วนของกฎเกณฑ์ต่างๆ กลับไม่ได้ระบุไว้ และไปตราไว้ในพ.ร.บ.วินัยการเงินการคลัง แทน ในหลายประเทศมีการระบุกฎเกณฑ์ต่างๆ ไว้ชัดเจนไว้ในรัฐธรรมนูญ เช่น เพดานหนี้สาธารณะต่อจีดีพี เพดานการขาดดุลงบประมาณ การก่อหนี้ชดเชยขาดดุลเพื่อการลงทุนเท่านั้น (Golden rule) ปัญหาของการที่ไประบุกฎเกณฑ์เหล่านี้ไว้ในกฎหมายลูกของไทย ปัญหาแรก คือ ผู้ที่กำหนดตัวเลขกรอบวินัยการเงินการคลัง คือ คณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรัฐ ซึ่งนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน กรรมการทุกคนถ้าไม่ใช่ฝ่ายบริหารก็เป็นข้าราชการที่ฝ่ายบริหารเป็นผู้แต่งตั้ง ไม่มีกรรมการอิสระภายนอก ไม่มีสมาชิกรัฐสภาฝ่ายค้าน จึงขาดการตรวจสอบถ่วงดุล และคณะกรรมการมีอำนาจที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเลขกรอบต่างๆ เต็มที่ โดยไม่ต้องชี้แจงหรือรายงานต่อสาธารณะ อย่างที่เคยแก้ไขประกาศหลายครั้ง ทั้งเพดานหนี้สาธารณะจาก 60% เป็น 70% ของจีดีพี หรือขยายกรอบการกู้เงินหน่วยงานรัฐ (ม.28) จาก 30% ของงบประมาณรายจ่ายเป็น 35% ก่อนที่จะลดลงมาเหลือ 32% ในปัจจุบัน การแก้ประกาศเหล่านี้ไม่เคยเปิดเผยรายงานการประชุม หรือชี้แจงเหตุผลที่มาที่ไปกับประชาชน ปัญหาที่ 2 คือ พ.ร.บ.วินัยการเงินการคลังไม่ได้กำหนดโทษเอาไว้ แม้ว่ารธน.จะให้อำนาจกับคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดินให้สามารถลงโทษทางปกครองไว้ก็ตาม จึงทำให้พรบ.วินัยฉบับนี้เป็นได้แค่แนวทางในการปฏิบัติที่ดีมากกว่าจะเป็นบังคับใช้จริงจัง **ใครมีอำนาจในการควบคุมงบประมาณ ระหว่างฝ่ายบริหาร กับฝ่ายนิติบัญญัติ** รธน. 60 ดูจะเอาจริงเอาจังกับการจำกัดอำนาจของฝ่ายนิติบัญญัติ โดยระบุไว้ว่าห้ามมิให้ฝ่ายนิติบัญญัติริเริ่มการกำหนดรายจ่ายได้เอง (ม. 144) เพราะมีการกำหนดโทษและการชดใช้ความเสียหาย แต่กลับเขียนไว้อย่างคลุมเครือว่าอะไรคือการมีส่วนในการใช้งบประมาณโดยทางตรงและทางอ้อม นำไปสู่การใช้ช่องโหว่นี้ในการจำกัดบทบาทของกรรมาธิการในแปรญัตติเพิ่มเติมงบประมาณ ว่าสามารถเพิ่มให้กับงบกลางได้เพียงอย่างเดียวดังที่เกิดขึ้นกับพ.ร.บ.งบประมาณปี 2565 จากการศึกษาของ OECD ใน 34 ประเทศ เกินครึ่ง ฝ่ายนิติบัญญัติมีอำนาจเต็มในการแก้ไขงบประมาณที่เสนอโดยฝ่ายบริหาร บางส่วนให้แก้ได้ภายในกรอบวงเงินที่รัฐบาลเสนอ มีแค่ 3% ที่ฝ่ายนิติบัญญัติมีอำนาจแค่ปรับลดงบประมาณเหมือนไทย แต่ด้วยธรรมชาติของระบบรัฐสภาแบบที่ประเทศไทยใช้ ที่ฝ่ายรัฐบาลยึดกุมเสียงข้างมากในสภาอยู่เป็นทุนเดิม บทบาทของสภาที่จำกัดอยู่แล้ว ก็สะท้อนผ่านสัดส่วนในกรรมาธิการงบประมาณ ที่มาจากครม.ไปแล้ว 1ใน 4 ที่เหลือจึงจะจัดสรรตามสัดส่วนสส.แต่ละพรรคการเมือง ประธานกมธ.ก็มักจะเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง จึงแทบจะเป็นไปไม่ได้ ที่ฝ่ายนิติบัญญัติโดยเฉพาะฝ่ายค้านจะมีอำนาจในการปรับลด เปลี่ยนแปลงหรือปรับปรุงงบประมาณ ร่างรธน.จากภาคประชาชนฉบับ Re-solution เคยเสนอไว้ว่าประธานกมธ.งบประมาณควรจะมาจากฝ่ายค้านด้วยซ้ำไป ที่สำคัญหากต้องการให้ฝ่ายนิติบัญญัติมีบทบาทมากขึ้นในการควบคุมงบประมาณควรยกระดับสำนักงบประมาณรัฐสภาให้มีศักดิ์ และสิทธิ์ ทัดเทียมกับสำนักงบประมาณของฝ่ายบริหาร ให้มีศักยภาพที่จะจัดทำรายงาน ความเห็นต่างๆต่อรัฐสภาได้อย่างสมบูรณ์ เหมือนอย่างในกรณีของ Congressional Budget Office ในประเทศสหรัฐอเมริกาที่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนการวิเคราะห์งบประมาณให้กับรัฐสภาของสหรัฐอเมริกา **องค์กรใดควรเป็นผู้ตรวจสอบงบประมาณ** รธน.ปี 60 ให้อำนาจคณะกรรมการผู้ตรวจเงินแผ่นดิน (คตง.) เอาไว้ในการลงโทษทางปกครองหากมีการฝ่าฝืนวินัยการเงินการคลัง (ม.240) แต่อย่างที่ได้กล่าวไปแล้วว่าพ.ร.บ.วินัยการเงินการคลัง ไม่ได้มีบทกำหนดฐานความผิด อีก สตง.เองก็มีความถนัดในการตรวจสอบทางบัญชี (financial audit) และการตรวจสอบการปฏิบัติตามกฎหมาย (compliance audit) แต่การตรวจสอบงบประมาณจำเป็นต้องมุ่งเน้นไปที่การตรวจสอบผลสัมฤทธิ์และความคุ้มค่า (performance audit) เป็นสำคัญ ซึ่งเป็นงานที่สตง.ยังต้องยกระดับอีกมาก ในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้นในอีกไม่ช้า อยากให้ทุกท่านได้มามีส่วนร่วมในการออกแบบ “ธรรมนูญการคลัง” ในฝัน ว่าอยากให้มีเรื่องอะไร ควรกำหนดหลักการสำคัญเรื่องใด ระบุกฎเกณฑ์ละเอียดเพียงใด ฝ่ายนิติบัญญัติหรือสภาผู้แทนราษฎรควรมีบทบาทมากน้อยเพียงใด และใครควรเป็นผู้ตรวจสอบการใช้งบประมาณ สุขสันต์วันฉลองรัฐธรรมนูญ 2566

อันนี้เจ๋งง สมองของเราเก่งมาก 🧠 • สมองของเราสามารถสร้างพลังสำรองของกระบวนการรู้คิด หรือที่เรียกว่า Cognitive reserve ได้ด้วยการเรียนรู้อะไรใหม่ๆอยู่เสมอ "Learning anything new helps build cognitive reserve" • คนที่มี Cognitive reserve (สมรรถภาพสำรองของกระบวนการรู้คิด) สูงจะช่วยชะลอภาวะความเสื่อมถอยของสมอง (เช่นภาวะสมองเสื่อม) เมื่ออายุมากขึ้นได้ คล้ายๆกับเรามีพลังสำรองเก็บไว้ใช้ตอนแก่นั่นเองค่ะ • การเรียนภาษา จึงเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมการเรียนรู้ที่สามารถช่วยเพิ่ม cognitive reserve ได้

โควทความรู้รอบตัวที่เรารู้แล้วคิดว่ามันเจ๋งมากๆ หรือเรี่องที่แบบ เฮ้ย เพิ่งรู้เลย