M. Onur Copoglu

My chapter, "Fire Burns Where It Falls: A Vernacular Security Approach to 2021 Wildfires in Turkey" has been published by @Palgrave So happy and proud to see this out! A huge thanks to our editors @LeeJarvisPols ,Michael Lister and Akinyemi Oyawale. 👇#author-information" target="_blank" rel="nofollow noopener">link.springer.com/chapter/10.100…

Yazarlık, editörlük, hakemlik ve akademik yazım derslerimden edindiğim tecrübeye dayanarak yapay zeka araçlarının akademik üretimde kullanılmasına dair bir not düşeyim istedim. Bu konuda zaten birçok hoca detaylı bilgiler yayınladılar, benim yaptığım daha temelde var olan bir meseleyi biraz da basitçe açıklamak. Başlıyoruz. En son söyleyeceğimi en baştan yazayım. Akademik araştırma ve yazımın artık yerleşik hale gelmiş temel adımlarını bilmiyorsanız yapay zeka araçları yarardan çok zarar verir. Akademide yapay zekayı doğru kullanmanın ön şartı akademik zanaattır. Teknoloji, zanaatı güçlü olana imkan sunar. Akademik yazım açısından şöyle bir durum var. Bu işin bir mantığı ve mekaniği var ama bu lisans seviyesinde ve hatta bazen lisansüstü seviyede öğretilmiyor ve hatta akademisyenliğe başladıktan sonra bile çoğunlukla öğrenilmiyor. Bu arada unvan ayırt etmiyorum. Profesöründen doktora adayına kadar araştırma tasarımını ve yazımın mekaniğini bilmeyen çok örnek gördüm. Dolayısıyla YZ ne yapsın? Öncelikle YZ yerinize “bilimsel akıl yürütme” yapmaz. Metin üretir, öneri sunar, taslak çıkarır, bağlantılar kurar. Ama neyin önemli olduğunu, neyin zayıf olduğunu, neyin çelişkili olduğunu ancak siz anlayabilirsiniz. Dolayısıyla ilk adım kaynaklarınızın derin okuması. Literatür taramasının 10 dk.da bitirildiği doğru ama kelimeleri özenle seçmek gerek. "Bitirdiğiniz" şey literatür taramasının sadece bir boyutu, oradaki kaynakları okumadıysanız geçmiş olsun. Kavramları ayırt etmek, argümanı takip etmek, varsayımları görmek, boşlukları fark etmek lazım. Bunu yapamayan kişi, yapay zekanın verdiği cevabın güçlü mü zayıf mı doğru mu yanlış mı olduğunu da anlayamaz. İkinci olarak eleştirel düşünce gerekir. Her düzgün görünen metin iyi metin olmadığı gibi her akıcı paragraf da doğru akıl yürütme içermez. Yapay zeka çok rahat biçimde ikna edici ama zayıf, tutarsız ya da yüzeysel metinler üretebilir. Üçüncü olarak muhakeme gerekir. Akademik yazı, cümleleri yan yana koymak değildir. Bir araştırma problemi kurmak, soru sormak, o soruya uygun amaç belirlemek, argüman geliştirmek, yöntem seçmek ve bunları tutarlı biçimde birbirine bağlamaktır. Özellikle araştırma makalesinde mesele tam da budur. Araştırma sorusu ne? Bu çalışma neyi açıklıyor? Amacı ne? Argümanı veya hipotezleri ne? Hangi yöntemle ilerliyor? Hangi teorik çerçeveye dayanıyor? Bölümler neden bu sırayla geliyor? Bu temel unsurlar baştan zayıf kurulmuşsa yapay zeka sizi kurtarmaz. Tam tersine, dağınık düşünceyi daha parlak cümlelerle örter. Sonuçta ortaya “akıcı ama temelsiz” bir metin çıkar. Bugün birçok kişi yapay zekaya fazla güvenip en basit akademik mantığı göz ardı ediyor. Oysa yöntemini bilmediğiniz bir çalışmayı yazamazsınız. Araştırma tasarımını anlamadan makale kuramazsınız. Soru ile yöntemi eşleştirmeden güvenilir sonuç üretemezsiniz. Bu yüzden yapay zekadan önce öğrenilmesi gereken şey şudur: nasıl okunur, nasıl soru sorulur, nasıl argüman kurulur, nasıl kanıt kullanılır, nasıl yapı kurulur. Bunlar yoksa yapay zeka yalnızca eksikliği hızlandırır. Kısacası akademik üretimin klasik mekaniğini bilmeden teknolojiye yaslanmak hüsranla sonuçlanır. Bunu öğrenmenin yolu da o kadar zor değil. Lisans ve lisansüstü seviyede 1 dönemlik ders yeter. Ayrıca eskiden sadece İngilizce yayınlar varken artık Türkçe literatürde akademik yazımın temellerini açıklayan yayınlar var. Mesela şu ikisini kullanın derim: Seçkin Barış Gülmez'in dergipark.org.tr/tr/pub/pausbed… ve @Ahmet__Basal hocanın ahmetbasal.gumroad.com/l/akademikyazm… Sonuç olarak, YZ iyi araştırmacının elinde çok faydalı bir araçtır. Ama akademik yazımın mantığını, araştırma tasarımının temelini ve bilimsel muhakemeyi bilmeyen kişi için çoğu zaman çözüm değil, yeni bir hata kaynağıdır. Kısaca yapay zeka araçlarını kullanın ama bunu sağlıklı yapmak için önce akademik araştırma ve yazımın esaslarını bilin. Basit işleri yaptırın, yardımcınız olsun. Ama metin üretiminde kalem sizde olsun. Basit bir iki soruyla metni YZ'ya ürettirmeyin. Sizin ürettiğiniz metin üzerinde çalıştırın. Aksi takdirde uzun vadede bilişsel yeteneklerinizin kaybı söz konusu olabilir. Bunu gösteren çalışmalar çıkmaya başladı bile. Buradaki temel sorun YZ araçlarının sizi hep bir sonraki adıma itmesi. Araştırma sorusunu tartışırken bir anda kendinizi "istersen şimdi giriş bölümünü yazalım" teklifiyle cezb ediyor. İşte bu nokta en kritik yönü, bir anda kontrolü kaptırıyorsunuz. Tembel bir akademisyenseniz veya teşvik/doçentlik/kadro vs için yayın fabrikasına dönüşmeniz gerektiğine ve akranlarınızın önüne geçmek için kısa sürede çok makale yayınlama baskısına yenildiyseniz kolaylıkla boşa düşebiliyorsunuz. Bir de meselenin YZ dedektörleri kısmı var. Bence bu artık yanıltıcı bir yere gidiyor. Derslerimde ve editörlük görevimde çok defa test ettim. Grammarly, Ithenticate, Turnitin, AssistinAI gibi dedektörlerin her biri aynı metne farklı oranlarda “YZ kullanılmıştır” raporu veriyor. 2020’de yazdığım metinde %22 çıkıyor ama bir başkası %40 diyor. Hatta Kemal Tahir’in 1960’larda yayımlanmış romanına bile YZ kullanılmıştır uyarısı aldım. Dolayısıyla “Benzerlik Raporunda” olduğu gibi belli bir yüzde sınırı koymak mümkün değil. Bunu elbette “tembel” veya “eğitimsiz” grup bir yeşil ışık olarak görebilir ama yukarıdaki açıklamayı tekrar hatırlatırım. O zaman çözüm nedir? Körler, sağırlar birbirini ağırlar mantığı işlemez. İşlese de uzuun vadede kariyerinizi bitirebilir. Amaç “thick in the box” ise ortaya aylardır bu platformda birçok akademisyenin şikayet ettiği süslü ama altı boş, uydurulmuş kaynakçası olan metinler çıkar. Buna karşın hakemler, danışmanlar ve jüri üyelerine çok iş düşüyor. Bu görevleri layıkıyla yapanların olduğu ortamlarda makalenin dili ne kadar süslü ve etkileyici olursa olsun arka plandaki eksikleri gören, düzelten hocalar olacaktır. Çünkü bu grup argümana, tutarlılığa ve bilgilerin/kaynakların doğruluğuna dair derine iner. Ama enseyi karartmayalım, eğitim ve akademik süreçlerin kontrolü ile birlikte bu sorun aşılır. Eğer YÖK ve üniversiteler bağlayıcı bir yaptırım kuralları sağlar ve bunu da istisnasız uygularsa daha hızlı aşılır, yok kendi haline bırakırsa yine aşılır ama zaman alır.

🌊 MediTerra Journal | Temmuz 2026 Makale Çağrısı Uluslararası hakemli dergimiz MediTerra'nın yeni sayısı için makale kabulü sürüyor. Sosyal bilimlerin tüm disiplinlerinden özgün çalışmalarınızı bekliyoruz. Detaylar ve gönderim için: 👉 mediterrajournal.com

@ehrlichstrasse Bizim 601 sınıfı komple doktor o zaman:) cok tebrikler👏

Ben bugün doktor oldum 🐣 Nasıl teşekkür edeceğimi bilemiyorum. Hepsini detaylıca yazacağım elbette ama hem danışmanlarımı hem de jürimi düşündüğümde az sayıda çok şanslı doktora öğrencilerinden biriyim sanırım. Böylesi zor bir süreci keyifli kılan herkese çok teşekkür ederim.

Yeni kitap/New Book (with @mat_charles_): Illicit Economies and Security Dynamics (NATO SPS Series, Sage - IOS Press) @BodrumInstitute ebooks.iospress.nl/volume/illicit…

Deep gratitude and thanks to editors @basar_baysal & Mathew H. Charles for their efforts in assembling this volume and inviting me to this project.

So happy to share that my chapter "Timber Trafficking: Illicit Logging and the Global Timber Trade" is now published in the edited volume Illicit Economies and Security Dynamics IOS Press, as part of the NATO Science for Peace and Security Series. Link: ebooks.iospress.nl/volume/illicit…

📢Hiring one postdoctoral and two predoctoral researchers for the @ERC_Research Grant project #COUNSTER, each position for up to 3 years to start on May 2026. Postdoc link: stars.bilkent.edu.tr/staffapp/IR202… (Deadline Feb 20) Predoc link: stars.bilkent.edu.tr/staffapp/IR202… (Deadline March 1)

Üç Yıllık Lisans Modeli: Yoğunlaştırılmış mı, Sıkıştırılmış mı? yetkinreport.com/2026/01/23/uc-… -Ders vermenin merkezî ve sürekli bir faaliyete dönüştüğü bir üniversite düzeninde, bilgi üretimi ikincil bir uğraş hâline gelir. ✍️Utku Perktaş @Perktas @YetkinReport

❓ İstilacı türler neden sadece çevre değil, bir "biyogüvenlik" meselesi? ❓ Sınır kontrolü ve erken uyarı olmadan bu biyolojik tehdit yönetilebilir mi? ✍️ @monurco ve @caglavuralll Global Panorama için yazdı. globalpanorama.org/2026/01/turkiy…

Doktora tezim üzerine konuştuğumuz podcast yayınlandı. Bana tezimi anlatma fırsatı verdikleri için @erman1995 ve @seznkaya hocalarıma ve @paradigmacast @Panorama_GA 'ya çok teşekkür ederim.

Asya üzerine çalışan ve akademide devam etmek isteyen yüksek lisans öğrencileri için harika bir haberimiz var! ASBÜ Bölge Çalışmaları Enstitüsü Asya Çalışmaları programına asistan alıyoruz. Başvuru için son 2 gün 👇

Doktorasını almış, güncel bilgi ve becerilerle kendilerini donatmış, üretken ama kadro bekleyen gençlere imkan tanısak daha iyi olmaz mı?

Sosyal bilimlerde yapay zeka araçlarının kullanımına dair bildiklerimi, kullanıma yönelik ipuçları şekinde yazdım. Umarım faydalı olur.

Our book is published! Critical Approach to Sustainability Discourse and Action in International Relations (IGI Global). This is a milestone for me: my first book as an editor and my first authored chapter, The Political Economy of Green Trasformismo. 🔗 lnkd.in/dB-hfMn2

@BatuhanS1994 Hocam tebrikler hayırlı olsun :)

2020 yılında büyük bir heyecanla başladığım doktora eğitimimi, bugün gerçekleştirdiğimiz tez savunmamla birlikte başarıyla tamamlamış bulunuyorum. Bu uzun ve emek dolu yolculukta bana destek olan çok değerli hocalarıma, arkadaşlarıma ve en önemlisi aileme teşekkür etmek isterim.

Our chapter with M. Onur Çöpoğlu @monurco on greenwashing & world-systems analysis is now published by IGI Global. Thanks to the editors for bringing this volume together. @aybukeinans @gnsldrmz @sgudekgolcek 🔗 igi-global.com/book/critical-…

Happy to share our chapter with @caglavuralll on #greenwashing & world systems analysis, published by @igiglobal . Thanks to the editors @sgudekgolcek @aybukeinans and @gnsldrmz . 🔗igi-global.com/chapter/readin…

Our book, published by IGI Global is now out! It offers a critical perspective on sustainability. Delighted to share it with readers. @sgudekgolcek @gnsldrmz @caglavuralll @igiglobal igi-global.com/book/critical-…