سایه پنهان

در این متن تلاش می‌کنم نشان بدهم چرا توهم «آمریکا برای آزادی ایران یا بازگشت پهلوی» هیچ ربطی به واقعیت سیاست جهانی ندارد و مسئله اصلی، نزاع هژمونیک آمریکا با چین است امیدوارم تا آخر بخوانید و نظرتون رو برام منشن کنید این تصور که فشار آمریکا به ایران ربطی به دیکتاتوری خامنه‌ای، اعدام‌ها، سرکوب، یا «حقوق بشر» دارد، اساسا یک توهم ایدئولوژیک است،توهمی که هم در رسانه‌های لیبرال غربی بازتولید می‌شود و هم در میان بخش‌هایی از اپوزیسیون ایرانی که هنوز سیاست جهانی را با اخلاقیات کارت‌پستالی می‌فهمند. اگر معیار آمریکا برای حمله، دیکتاتوری و کشتار بود، نه‌تنها جمهوری اسلامی، بلکه عربستان، مصر، امارات، بحرین، ترکیه و حتی اسرائیل باید سال‌ها پیش زیر بمباران می‌رفتند. اما واقعیت به نظر من دقیقاً برعکس است،بسیاری از خشن‌ترین و سرکوبگرترین رژیم‌های منطقه، ستون‌های نظم آمریکایی‌اند. پس وقتی ترامپ با ژست‌های نمایشی می‌گوید «اگر رژیم مردمش را بیشتر بکشد، ایران را می‌زنیم»، این نه تهدید اخلاقی است و نه سیاست واقعی،بلکه این یک شو رسانه‌ای است، یک ابزار مصرفی برای افکار عمومی، برای پوشاندن منطق واقعی منازعه. از همین‌جا می‌شود به ابتذال تحلیل سلطنت‌طلب‌ها رسید،با این خیال کودکانه که آمریکا حاضر است میلیاردها دلار هزینه بدهد، ریسک جنگ منطقه‌ای و بحران جهانی انرژی را بپذیرد، فقط برای اینکه یک خاندان ورشکسته سیاسی را دوباره بر تخت بنشاند. امپریالیسم نه عاشق آزادی است، نه شیفته‌ی اپوزیسیون، نه دل‌بسته‌ی نوستالژی. امپریالیسم فقط یک چیز را می‌فهمد،توازن قوا در مقیاس جهانی. هر تحلیلی که این را نبیند، یا ساده‌لوحانه‌است یا آگاهانه در حال تحریف. مسئله واقعی نه خامنه‌ای است، نه جمهوری اسلامی به‌مثابه یک رژیم ایدئولوژیک،بلکه مسئله واقعی «چین» است. چین امروز تنها رقیب قدرت بزرگی است که توان بالقوه‌ی به‌چالش‌کشیدن هژمونی آمریکا را دارد،نه به‌صورت نمادین، بلکه مادی، اقتصادی و ساختاری. کشوری با نرخ رشد بالاتر، با ظرفیت صنعتی عظیم، با پروژه‌های زیرساختی جهانی، و مهم‌تر از همه با فاصله‌ای که در تولید ناخالص داخلی، نه به‌عنوان عدد ثابت، بلکه به‌عنوان یک روند تاریخی، در حال کم‌شدن است. این روند است که واشنگتن را می‌ترساند، نه تیترهای اخلاقی. در این چارچوب است که ایران معنا پیدا می‌کند. ایران نه به‌عنوان یک «دولت شرور»، بلکه به‌عنوان یک گره ژئوپولیتیکی حیاتی،یکی از معدود صادرکنندگان نفتی است که خارج از نظم دلاری، خارج از چارچوب‌های رسمی غرب، و با تخفیف‌های سنگین، نفت خود را به چین می‌فروشد. نفت ارزان یعنی انرژی ارزان،و انرژی ارزان یعنی موتور رشد اقتصادی. ضربه‌زدن به ایران یعنی گران‌کردن انرژی برای چین، ناامن‌کردن مسیرهای تأمین، و وابسته‌تر کردن اقتصاد چین به بازارهایی که آمریکا هنوز بر آن‌ها سیطره دارد. در این معادله، ایران هدف نهایی نیست،بلکه ایران میدان نبرد نیابتی در جنگ هژمونیک آمریکا و چین است. این دقیقا همان الگویی است که پیش‌تر در ونزوئلا دیدیم. ونزوئلا، با ذخایر عظیم نفت و فروش به چین، به‌تدریج تحت فشار، تحریم، مداخله و فروپاشی قرار گرفت. امروز ایران در موقعیتی مشابه، اما پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر برای آمریکا قرار دارد. روسیه هم حلقه‌ی دیگر همین زنجیر است،تحریم، جنگ فرسایشی، و تلاش برای قطع یا پرهزینه‌کردن پیوند انرژی میان مسکو و پکن. این‌ها پرونده‌های جداگانه نیستند،اجزای یک استراتژی کلان‌اند. اما آمریکا نمی‌تواند این جنگ را با نام واقعی‌اش پیش ببرد. نمی‌تواند بگوید «برای مهار چین، ایران را تحت فشار می‌گذاریم یا می‌زنیم». پس به روایت‌های پوششی متوسل می‌شود: هسته‌ای برای ترساندن افکار عمومی جهانی، موشکی برای راضی‌کردن اروپا، «محور مقاومت» برای چسباندن برچسب تروریسم‌(که در واقع تروریست هم هستند به همان اندازه که اسرائیل هم هست)این‌ها علت نیستند،ابزار مشروع‌سازی‌اند. زبان اخلاق، امنیت و حقوق بشر، نقاب یک منازعه‌ی ژئوپولیتیکی عریان. علهذا، اگر بخواهیم مسئله را بدون تعارف و ساده‌سازی بگوییم،آمریکا با ایران درگیر نیست چون ایران دیکتاتوری است،بلکه آمریکا با ایران درگیر است چون ایران یکی از گره‌های کلیدی در پروژه‌ی مهار چین است. هر کس هنوز فکر می‌کند پای آزادی ایران، حقوق بشر یا بازگشت پهلوی در میان است، یا منطق امپریالیسم را نمی‌فهمد، یا ترجیح می‌دهد نفهمد. مسئله بسیار بزرگ‌تر، عمیق‌تر و بی‌رحمانه‌تر از این فانتزی‌های ابلهانه است #أمريكا #اعتراضات_سراسری