
GK🐦
65.9K posts




Όταν στο σπήλαιο "Φράγχθι" της Αργολίδας (στο δυτικό άκρο του κόλπου της Κοιλάδας, στη νοτιοανατολική Αργολίδα) Αμερικανοί ανακάλυψαν, ανάμεσα στα άλλα ευρήματα και λεπίδες οψιδιανού, του τύπου που υπάρχει μόνο στη Φυλακωπή Μήλου, αυτόματα ετέθη το ερώτημα για την παρουσία αυτού του σκληρού ηφαιστειγενούς πετρώματος σε ένα στρώμα εδάφους που ανάγεται στο 9.000 π.Χ. Αυτό το υαλώδες πέτρωμα, μαζί με οστά ψαριών, έδωσε το έναυσμα για την αναπαράσταση της παλαιότερης ίσως θαλάσσια διαδρομής στο Αιγαίο με την "παπυρέλα" (νομίζω ότι σας έχω πει γι΄αυτήν, αλλά δεν είμαι σίγουρη), ένα σκάφος, όπως το λέει η ίδια λέξη, από πάπυρο πολύ παλιάς κατασκευαστικής παράδοσης, που η τεχνική της σώζεται μόνο στην Κέρκυρα. Η θαλάσσια αυτή διαδρομή ονομάστηκε "δρόμος του οψιδιανού" και είναι η πρώτη αποδεδειγμένη θαλάσσια εμπορική διαδρομή στα νερά του Αιγαίου. ------------------- Να πω δυο λόγια παραπάνω : Η παπυρέλα κατασκευάστηκε από πάπυρο, κλωνάρια κυπαρισσιού και σχοινί, στο χωριό Λιαπάδες της Κέρκυρας. Αρχισε το ταξίδι της στις 8 Οκτωβρίου 1988 από το Λαύριο και στις 22 Οκτωβρίου έφτασε στη Μήλο, μετά από πολλές ταλαιπωρίες. Το πλήρωμά της αποτελείτο από έξι άτομα και μικρό φορτίο προμηθειών... -------------------- Το ταξίδι αυτού του πρωτόγονου πλοιαρίου, που πιθανότατα ταξίδεψε στο Αιγαίο πριν 10.000 χρόνια είναι ενδεικτικό του γεγονότος ότι από τόσο παλιά ο Έλληνας είχε αντιμετωπίσει με τόλμη το θαλάσσιο περιβάλλον του. Τώρα θα μου πείτε και εύλογα, πώς αποδεικνύονται αυτά; Θα το πάμε αντίστροφα λίγο. Από πλευράς επιστημονικής δεν έχουμε κανένα στοιχείο, που να αναιρεί τη λογική, βάσει της οποίας κατασκευάστηκε αυτό το σκάφος. Από πλευράς αποδεικτικής (για την περίοδο πάντα που μιλάμε) έχουμε ένα σπανιότατο όστρακο (κομμάτι αγγείου) που προέρχεται από τη Φυλακωπή της Μήλου. Εχει αποσπασματική παράσταση ενός αρχαίου σκάφους που χρονολογείται από το 2300-2000 π.Χ., την τελευταία δηλαδή φάση της Πρωτοκυκλαδικής περιόδου. Στο όστρακο διακρίνεται ένα μακρόστενο πλοίο με πολλά κουπιά και από τις δυο πλευρές, ένα τεράστιο κουπί, ο οίακας (οίαξ), η σημερινή λαγουδέρα, που τη χειρίζεται μια ανθρώπινη μορφή, φανερά υπερτονισμένη από τον σχεδιαστή. Η μορφή του πλοίου (μακρόστενο) συνεπάγεται ένα σκάφος ταχύ, κωπήλατο, με 20 ή 25 κουπιά ανά πλευρά. Πιθανότατα έχουμε μια πρώιμη μορφή της πεντηκοντόρου που επικράτησε πολύ αργότερα, στις αρχές του 8ου αιώνα π.Χ. Η παρουσία της λαγουδέρας και το μέγεθός της υπονοούν ικανότητα χρήσης ενός τέτοιου εξαρτήματος και φυσικά μια προηγμένη, για την εποχή εκείνη, ναυτική κατάκτηση. Δυστυχώς δεν διακρίνεται ίχνος καταρτιού, πράγμα που επαναλαμβάνεται και στα τηγανόσχημα σκεύη (πήλινα αντικείμενα) της εποχής. Στις παραστάσεις αυτών των σκευών στηρίζεται όλη η γνώση μας για τα πλοία της μακρινής εκείνης εποχής. Δυο πήλινα ομοιώματα πλοίων που ανακαλύφθηκαν στην Κρήτη και προέρχονται από πολύ παλιά εποχή, 2400-2000 π.Χ. (Πρωτομινωική ΙΙ περίοδος), είναι ενδεικτικά (αν και στερούνται λεπτομερειών λόγω φύσεως του υλικού). Το ένα ανακαλύφθηκε στη νησίδα Μόχλος (Κόλπος Μιραμπέλλου στην Ανατολική Κρήτη). Έχει παράξενη εμφάνιση : το σχήμα του σκαριού και οι τέσσερις υποδοχές των πηδαλίων μας κάνουν να υποθέσουμε ότι το πλοίο ήταν αμφίπλευστο, κάτι που δεν έχουμε ξανασυναντήσει από τότε. Χαρακτηριστικό επίσης στοιχείο είναι οι υψηλές πλώρη και πρύμνη... Το δεύτερο ομοίωμα πλοίου, που ανακαλύφθηκε στο Παλαίκαστρο Σητείας, μας παρέχει σημαντικότατες πληροφορίες. Διαθέτει φαρδύ κατάστρωμα, σχεδόν κάθετη υψηλή πρύμνη κα έχει μεγάλο "έμβολο"! Γιατί το τονίζω; Γιατί μέχρι πρόσφατα υποθέταμε ότι ήταν τεχνική εφαρμογή του 1000-800 π.Χ. Θα κάνω μια ακόμη αναφορά και θα κλείσω αυτό το πρώτο μέρος. Για την περίοδο 2000-1700 π.Χ. έχουμε ένα μινωικό σφραγιδόλιθο που απεικονίζει ένα πλοίο με ενδιαφέροντα στοιχεία. Εχει τριάντα κουπιά, δυο πηδάλια, εξαρτία (το σύνολο των σκευών και εξαρτημάτων) που περιλαμβάνει έναν ιστό, τον κέρκο (ράντα) και σχοινιά για τον χειρισμό του ιστίου. Κατάστρωμα δεν υπάρχει, παρά το γεγονός ότι κάποια πλοία των Κρητών διέθεταν ένα είδος καταστρώματος. Εδώ έχουμε εγκάρσιες σανίδες, που ίσως είναι οι πάγκοι των κωπηλατών. Πρόκειται για μια από τις λίγες απεικονίσεις πανάρχαιου ιστιοφόρου της εποχής εκείνης. -------------------- Η συνήθεια που έχουν/έχουμε οι περισσότεροι, να μην επεκτείνουμε την περιέργειά μας για το παρελθόν, πέρα από την κλασική αρχαιότητα, εμποδίζει συχνά να δούμε πόσοι αιώνες πέρασαν πριν την από την εποχή εκείνη, που είχαν ίσως το ίδιο επίπεδο πολιτισμού... Και εδώ θα σας ρωτήσω αν καταλάβατε πού το πάω και σας ζαλίζω πρωί πρωί. Καλημέρα! Υ.Γ. Στην εικόνα στο Σπήλαιο Φράγχθι








@florentiafl Ταξίδι στο Αιγαίο με την παπυρέλλα x.com/i/status/13282…










Ταξίδι στο Αιγαίο με την "Παπυρέλλα"=Η Παπυρέλλα ήταν ένα πλοίο από πάπυρο,κλωνάρια κυπαρισσιού & σχοινί & κατασκευάστηκε για να υπηρετήσει την πειραματική αρχαιολογία.Η μεταφορά οψιδιανού από την Μήλο(όπου βρίσκεται ελεύθερος σε αρκετές ποσότητες) θεωρείται η πρώτη θαλάσσια ⬇️
