RIVM

@BiesemaatMj @ietsist Dit is geen onderdeel van ons onderzoek geweest. Maar als je je bedenkt dat de massaproductie van PFAS is begonnen in de jaren vijftig van de vorige eeuw, dan heeft het wel de tijd gehad om zich te verspreiden in het milieu.

@rivm @ietsist Het punt is niet zo zeer welke laag. Maar hoe in beide lagen daar dan PFAS is gekomen. Of was het er al eeuwen?

RIVM bevestigt: PFAS in eieren komt vooral door wormen in de bodem rtl.nl/nieuws/binnenl… Zou de verkochte tuingrond die men in tuinen gebruikt, compost, mest, dan niet vooral onderzocht moeten worden @rivm? Want wat in de wormen zit, zit in onze BODEM! (akkerbouw, moestuinen)

@ietsist @BiesemaatMj Wormen krijgen PFAS binnen via de bodem. Niet alleen uit de bovenste laag, maar ook uit de diepere lagen. De PFAS stapelt in de worm. Dus ook een klein beetje PFAS in de bodem kan zorgen voor veel PFAS in wormen.

@BiesemaatMj @rivm En hoe zit het dan in mijn tuintje, nieuw aangelegd, biologische graszoden en zonder bemesting anders dan onze eigen biologische groente compost? Zijn de wormen die daar leven ook besmet? Want dan regent het blijkbaar gewoon pfas!

@BiesemaatMj @ietsist Wormen krijgen PFAS binnen via de bodem. Niet alleen uit de bovenste laag, maar ook uit de diepere lagen. De PFAS stapelt in de worm. Dus ook een klein beetje PFAS in de bodem kan zorgen voor veel PFAS in wormen, omdat PFAS zich hecht aan eiwitten en de worm veel eiwit bevat.

@ietsist @rivm Dus in het gebied waar hobby kippen zijn, is de bodem waar de worm zich ook begeeft PFAS aan het snoepen. Hoe komt dié bodem, @rivm, dan aan die PFAS snoepjes. Als, dan zal door o.a. (kunst)mest en compost dat op die plek komen? Of waait zoiets over uit de Sahara?

@1969Marianne_ Hallo Marianne, Het onderzoeken van commerciële eieren valt onder de @_NVWA. Wellicht kunnen zij je van een antwoord voorzien.

@rivm Hallo RIVM, hoe gezond zijn de eieren die in grote getallen vanuit Oekraïne ons land binnenkomen als ei of als eiproduct voor de voedingsmiddelenindustrie die in alle koek, gebak, mayonaise etc verwerkt worden?

Wormen blijken een belangrijke bron van PFAS in eieren van hobbykippen. Nieuw onderzoek laat zien dat kippen PFAS binnenkrijgen via bodemdieren die ze oppikken. PFAS komt zo in de eieren terecht. ➡️ rivm.nl/nieuws/wormen-… #PFAS #eieren #hobbykippen

@corrupteboel @equibotanica In verband met de privacy van de deelnemers kunnen we niet de exacte locaties delen.

@rivm @equibotanica welke locaties uit het rapport corresponderen met A-J

@AnneVellinga Hallo Anne, Kleindierned geeft de volgende tips waarmee je kippen zo min mogelijk wormen/bodemdieren binnenkrijgen: hou ze in een ren met overkapping en droge bodem, bijv dikke zandlaag, laat kippen een beperkte tijd buiten, ongeveer 2-3 uur voor het donker wordt (minder wormen).

@rivm Volgens de PFAS kaart zit er rond Zeddam geen PFAS. Alleen onder 1 gebouw in ‘s Heerenberg. Het testen van een ei kost €269. Kan ik de eieren van mijn biologisch gevoede kippen eten? Doe iets aan de test kosten. Maak een duidelijke gevaren kaart. Nu jagen jullie angst aan.

@Jacques48960502 @ietsist Hier hebben we geen onderzoek naar gedaan. De NVWA doet dit steeksproefgewijs. Het is mogelijk dat commerciële kippen meer eieren leggen, waardoor een verdunningseffect ontstaat, en dat bij grote groepen kippen de bodem sneller uitgeput raakt van wormen.

@rivm @ietsist Hoe zit het dan met de kippen en de eieren van de vrije uitloop kippen die in de supermarkt worden aangeboden, die lopen nog steeds achter de wormen aan toch ?????

@corrupteboel @equibotanica Je vindt een kaart van de locaties op pagina 12 van het onderzoek: rivm.nl/publicaties/so…

@rivm @equibotanica Graag een lijstje met locaties van de onderzochte eieren en wormen.

@ietsist Het testen van PFAS in tuingrond zal daarom waarschijnlijk geen oplossing zijn voor het probleem. Uit ons onderzoek blijkt dat er minder PFAS aanwezig is in eieren van kippen die geen toegang hebben tot wormen en andere bodemdieren. 2/2

@ietsist Wormen krijgen PFAS binnen via de bodem. Niet alleen uit de bovenste laag, maar ook uit de diepere lagen. De PFAS stapelt in de worm. Dus ook een klein beetje PFAS in de bodem kan zorgen voor veel PFAS in wormen. 1/2

@GaitGerritje Daar lijkt het niet op uit ons onderzoek en dat van de NVWA. Het is mogelijk dat commerciële kippen meer eieren leggen, waardoor een verdunningseffect ontstaat, en dat bij grote groepen kippen de bodem sneller uitgeput raakt van wormen.

Het verschil zit niet in 'hobby' en 'bedrijfsmatig', het gaat erom of de kippen buiten scharrelen. Het eerlijke advies zou zijn: laat de biologische en vrije uitloopeieren links liggen. Waarom zeggen jullie dat niet @rivm?

@MaudElias13 Het blijkt dat lokaal voedsel in sommige situaties meer PFAS kan bevatten dan voedsel uit de winkel. Op deze pagina over PFAS en voedsel kun je lezen wat er allemaal onderzocht is in de afgelopen jaren. rivm.nl/pfas/voedsel

@rivm Hebben jullie ook onderzocht of groentes, gekweekt in de buitengrond, PFAS bevatten? Sla, aardappelen enz

@ditdatallesdus Wij hebben alleen onderzoek gedaan naar hobbykippen. Vrije uitloop eieren zijn commerciele eieren. Deze worden steeksproefgewijs door de NVWA onderzocht. Meer informatie op de website van de NVWA: nvwa.nl/onderwerpen/vo…

@rivm Hoe zit het met de kippen uit Barneveld die ook gewoon in een weiland lopen? Want je gaat mij niet aan mijn neus fietsen dat de wormen daar dan wel gezond zijn.

@SalverdaB @Royal_Fork Wij hebben alleen onderzoek gedaan naar hobbykippen. Vrije uitloop eieren zijn commerciele eieren. Deze worden steeksproefgewijs door de NVWA onderzocht. Meer informatie op de website van de NVWA: nvwa.nl/onderwerpen/vo…

@rivm @Royal_Fork En de reguliere bedrijfsmatig gehouden vrije uitloop kippen, die eten zeker geen wormen.

@JanArndts Dit hebben wij niet onderzocht. Het NVWA doetsteeksproefgewijs onderzoek bij commerciële bedrijven. Het is mogelijk dat commerciële kippen meer eieren leggen, waardoor een verdunningseffect ontstaat, en dat bij grote groepen kippen de bodem sneller uitgeput raakt van wormen.

@rivm pfas in wormen! Kun je nog veilig biologische en vrijuitloopeitjes van de supermarkt eten?

@skip74026240 Wij hebben alleen onderzoek gedaan naar hobbykippen. Vrije uitloop eieren zijn commerciele eieren. Deze worden steeksproefgewijs door de NVWA onderzocht. Meer informatie op de website van de NVWA: nvwa.nl/onderwerpen/vo…

@rivm Andere kippen dan hobbykippen eten geen wormen? Snap ik op zich wel met al die eieren uit de legbatterijen uit Oekraïne.. komt geen worm tussen

@Wimpelientje In dit onderzoek is voer niet onderzocht. In eerder onderzoek van Arcadis is echter geen PFAS in kippenvoer gevonden, maar dat geldt mogelijk niet voor al het voer. PFAS komt op veel plekken voor, zoals in grond en water, en in kleine hoeveelheden ook in groenten.

@rivm Is ook het voer onderzocht?

@P84056 Dit hebben wij niet onderzocht, dus kunnen hierover niets zeggen.

@rivm Hoe zit het met gekochte wormen mest op de groenten tuintjes

@68Ed68 @GommersJack We krijgen al veel PFAS binnen via voedsel uit de winkel/markt, en deels via drinkwater. De hoeveelheid PFAS die mensen via hobbykipeieren binnenkrijgen komt daar bovenop. Het eten van drie eieren staat in sommige gevallen gelijk aan een heel jaar PFAS via ander eten of drinken.

@rivm @GommersJack Hou toch op met die onzin. Waarschijnlijk moet je 200 eieren per dag dag eten voordat je aan de schadelijke norm komt.

@KadettjeC WE hebben samen met andere Europese landen een voorstel ingediend voor een verbod op PFAS in Europa. Ook is de regelgeving al verscherpt voor het gebruik van deze stoffen.

En dit gaan we bij de bron aanpakken? Wat denkt u?