Santos Ortega (surfduck)

Ik ben voor Europa en voor intense samenwerking tussen de landen. Maar ik ben tegen de huidige EU bureaucratie die miljarden kost zonder economische meerwaarde.

Een ochtendcolumn De bedrijven die niet meer komen Nederland voert een consistent beleid. Bedrijven die niet in het gewenste profiel passen, komen onder druk te staan. Distributiecentra nemen te veel ruimte in, datacenters verbruiken te veel stroom, de chemie stoot te veel uit, energie-intensieve industrie is kwetsbaar, landbouw veroorzaakt stikstof, luchtvaart geeft overlast. De Zuid As is inmiddels een steen in de schoen. Steeds dezelfde redenering, het past niet meer. Op zichzelf is dat verdedigbaar. Elke economie maakt keuzes en niet alles kan overal. Het probleem zit niet in wat Nederland afremt, maar in wat ervoor in de plaats komt. Daar gaat het mis. Internationale vergelijkingen laten een consistent beeld zien. Nederland stond jarenlang in de absolute top, maar schuift langzaam maar zeker naar beneden. Ondernemers merken het veel eerder dan de statistieken. Driekwart van de ondernemers geeft aan dat het vestigingsklimaat verslechtert en een groeiend deel overweegt activiteiten elders onder te brengen. Het politieke bestuur lacht dit weg, het zal zo’n vaart echt niet lopen. De cijfers zijn vrij helder. In 2015 trok Nederland nog 333 nieuwe buitenlandse investeringsprojecten aan, met een piek van 409 in 2016. In 2024 waren dat er nog 147. In Amsterdam, jarenlang een van de belangrijkste vestigingslocaties, is de terugval nog scherper. In 2019 vestigden zich daar 161 internationale bedrijven, in 2024 nog 49. We zijn op weg naar nul. Minder bedrijven komen, minder bedrijven investeren en ondertussen verplaats zich ook de groei naar andere landen. In het publieke debat klinkt dat de economie kwalitatief beter moet, minder laagwaardig en meer kennisintensief, minder volume en meer waarde. Wat daar precies onder valt is vooral vaag. In de praktijk wordt vooral duidelijk wat er niet meer past. Chemie, de agrarische sector, de luchtvaart, logistiek, De productie van staal, telkens dezelfde sectoren, telkens dezelfde conclusie. Het moet minder. Die lijn zie je terug in beleid, in regels, in belastingen, maar vooral in toon. Ondernemen verschijnt zelden nog als voorwaarde voor welvaart, steeds vaker als iets dat moet worden ingeperkt, aangepakt, extra belast om hogere doelen te bereiken. De uitkomst wordt zichtbaar. Productiviteit groeit in Nederland al jaren nauwelijks. De economische groei is al jaren veel te laag om een toekomstige welvaart te kunnen financieren. De overheid is nog een van de weinige sectoren die substantieel groeit. Ondernemers die hun bezorgdheid uiten over deze ontwikkeling, worden in het publieke debat weggezet als klagers. Als mensen die vooral hun eigen portemonnee verdedigen. Dat is een misvatting. Ondernemers passen zich aan. Investeringen verschuiven, activiteiten verplaatsen zich, kapitaal vindt zijn weg. Het zijn niet de ondernemers die blijven zitten met de gevolgen, maar de werknemers. Werkgelegenheid ontstaat waar geïnvesteerd wordt, waar economische dynamiek is en verdwijnt simpelweg waar dat niet meer gebeurt. Elke extra belasting die wordt geheven om een groeiende overheid te financieren, komt niet terecht in de koopkracht van werknemers. In de afgelopen tien jaar is de overheid harder gegroeid dan welke sector ook, terwijl de ruimte in de marktsector juist onder druk is komen te staan. Het beeld dat hier tegenover staat, een economie waarin ondernemers vooral voor zichzelf opkomen, mist daarmee de kern. Het gaat niet om de positie van ondernemers, maar om de vraag waar toekomstige economische groei en ontwikkeling van inkomens nog vandaan moeten komen.

Tien steden, tien kansen met één belofte: het kan wél.