Nhân vật chính trong truyện là Ngô Tử Văn, anh là một chàng trai tên Soạn người huện Yên Dũng đất Lang Giang. Với tính cách nóng nảy và ghét sự gian tà thì không thế chịu được. Bởi thế cho nên mới dẫn tơi hành động đốt đền. Thuở ấy có một tòa đền linh ứng lắm. Cuối đời họ Hồ quân Ngô sang xâm chiếm, vùng ấy thành chiến trường. Một tên họ Thôi tử trận ở gần đền nên tác yêu tác quái ở trên trần gian làm hại dân chúng. Với tấm lòng diệt tà hướng thiện của mình Tử Văn đã quyết định đốt đền.
Bài thơ được bố cục theo trình tự diễn biến tâm trạng. Giọng điệu, âm hưởng của bài thơ cũng biến đổi theo mạch tâm trạng. Hai khổ đầu là sự trăn trở và lời mời gọi lên đường. Chín khổ thơ giữa thể hiện khát vọng về với nhân dân
Ở hai khổ thơ tiếp theo, mạch thơ đột ngột chuyển sang một rung cảm và suy tưởng khác. Tình cảm gắn với thiên nhiên đất nước được biểu đạt bằng tình yêu giữa anh và em. Từ những so sánh trong khổ thơ này nhà thơ đi đến một chân lí khái quát
Tây Bắc vì thế cũng chính là ngọn nguồn của cảm hứng nghệ thuật, cội nguồn của hồn thơ và của cảm hứng sáng tạo thơ ca.
Đoạn thơ chính là lời giục giã, lời mời gọi lên đường tới mọi miền xa xôi của Tổ quốc để xây dựng cuộc sống mới đồng
Chàng tắm sửa chay sạch khấn trời rồi đốt đền mặc cho sự ngăn cản của mọi người, ai nấy đều lo lắng cho chàng. Họ “ lắc đầu lè lưỡi, họ lo sợ thay Tử Văn”. Hành động đó đủ thấy sự gan dạ muốn tiêu diệt cái ác trả lại sự bình yên cho dân làng mặc cho nguy hiểm có thế giáng xuống bất cứ lúc nào. Hơn nưa việc làm ấy thể hiện sự bảo vệ thổ thần đất nước,toát lên một tinh thần dân tộc mạnh mẽ.
+ Nghệ thuật: tả thực, ước lệ, ẩn dụ, so sánh, tưởng tượng phong phú, câu hỏi tu từ, chất suy tưởng triết lí…
+ Cảm hứng bao trùm trong bài thơ là lòng biết ơn và niềm hạnh phúc trong sự gắn bó với cuộc sống, với nhân dân và đất nước của một
La Quán Trung – một nhà văn với tính cách cô độc, lẻ loi, thích ngao du nhưng lại có tài về viết dã sử. Ông có rất nhiều tiểu thuyết dã sử ví dụ như tùy đường lưỡng triều chí truyện, Tấn đường ngũ đại sử diễn nghĩa,.. Đặc biệt trong đó là tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, với giá trị của mình nó xứng đáng trở thành mọt trong những tác phẩm tiểu thuyết lịch sử hay nhất của Trung Quốc. Tiêu biểu trong tác phẩm là đoạn trích hồi trống cổ thành.
Nếu hai khổ thơ đầu là sự trăn trở và lời giục giã mời gọi lên đường thì chín khổ tiếp theo lại là niềm hạnh phúc và khát vọng về với nhân dân, gợi lại những kỷ niệm sâu nặng đầy tình nghĩa trong những năm kháng chiến; xen với những hình ảnh
Anh có nghe gió ngàn đang rú gọi
Ngoài cửa ô? Tàu đói những vành trăng.
Đất nước mênh mông, đời anh nhỏ hẹp
Tàu gọi anh đi sao chửa ra đi
Chẳng có thơ đâu giữa lòng đóng khép
Tâm hồn anh chờ gặp anh trên kia”
Trước những lời nói ấy mà Tử Văn vẫn không mảy may đến. Anh mặc kệ cứ ngồi “ ngất ngưởng tự nhiên”. Hành động đó chúng tỏ Tử Văn tin vào việc làm của mình là đúng. Anh chấp nhận làm và không hề sợ bất cứ lời đe dọa cũng như sự trừng phạt nào. Còn tên phương Bắc kia quả thật càng thấy tâm địa độc ác của hắn khi mà đi cướp đền tác quái rồi lại đòi Tử Văn xây lại đền. Có thể nói trong bụng hắn chẳng có điều gì tốt đẹp cả hắn chỉ nhũng nhiễu làm khổ nhân dân nịnh nọt bưng bít, hắn lấy những cái hắn thu được từ dân làn để đi bưng bít.
Kể về hành trình gặp lại nhau của hai anh em họ thật đáng để người ta dùng những mĩ từ hay nhất để miêu tả. Câu chuyện bắt đầu khi Quan Công dẫn hai chị vượt qua những ải của Tháo. Tháo vẫn muốn giữ Quan lại để dùng nên mặc du biết những điều Quan sắp làm Tháo vẫn không cho người đuổi theo mà ngăn cho họ không qua được ải
Những tiếng trống kia không phải ngẫu nhiên được vang lên mà hoàn toàn co mục đich cả, cũng vì thế mà nhan đề đoạn trích lại là hồi trổng cổ thành.
Hồi trống ấy vang lên
“Chém Sái Dương, anh em hòa giải
Hồi cổ thành tôi chúa đoàn viên”
Đặc biệt không cần đến ba hồi trống mà chưa hết một hồi Quan đã hạ được đối thủ. Điều đó đủ cho thấy Quan Công quyết tâm minh bạch như thế nào. Không những thế nó còn ca ngợi tài năng võ thuật của Quân Công. Về phía Trương Phi đặt ra hồi trống kia chính là để thách thức Quan Công nhưng không ngờ lại nhanh chóng đến thế nên mối nghi ngờ trong y vẫn không nguôi. Mãi cho đến khi bắt một tên lính minh oan và kể lại đầu đuôi sự việc cungf những cái thụp lạy van khóc của hai chị thì Trương Phi lúc này mới tin Quan Công.