Yabancı Basın@yabancibasin
Financial Times (İngiltere):
Çin, Yuanı (RMB) Dünyaya Yaymak İçin Doları Aşındırıyor 💴🌍
🔹 Financial Times'ın haberine göre Çin, ulusal para birimi yuanın (renminbi / RMB) sınır ötesi kullanımını agresif biçimde artırıyor. Amaç: küresel finans akışlarında ABD dolarına bağımlılığı azaltmak ve çok kutuplu bir para düzeni kurmak. 💱
🔹 Çin bankalarının yurt dışındaki RMB kredileri, mevduatları ve tahvil yatırımları son beş yılda dört katına çıkarak 3,4 trilyon yuanı (yaklaşık 480 milyar dolar) aştı. Bu, Pekin’in RMB ile borç verme işini küresel ölçekte büyüttüğünü gösteriyor. 📈
🔹 Çin’in resmi döviz kurumu verilerine göre Çin bankalarının yurt dışındaki sabit getirili varlıkları son on yılda iki katından fazla artarak 1,5 trilyon doların üzerine çıktı. Bu varlıkların RMB cinsinden olan bölümü 2024 ortasında yaklaşık 484 milyar dolara ulaştı. 💼
🔹 Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), gelişmekte olan ülkelere RMB cinsinden verilen kredilerin son dört yılda 373 milyar dolar yükseldiğini söylüyor. BIS’e göre 2022 yılı, bu ülkelerin dolar ve euro borçlanmasından RMB borçlanmasına dönmeye başladığı kırılma noktası oldu. 🔄
🔹 Kenya, Angola ve Etiyopya gibi borçlu ülkeler eski dolar borçlarını bu yıl yuan borcuna çevirdi. Endonezya ve Slovenya RMB tahvili çıkarmayı planladı; Kazakistan’ın kalkınma bankası eylül ayında offshore 2 milyar yuan tahvil ihraç edip sadece %3,3 getiriyle borçlandı. 🌐
🔹 Ticaret finansmanında da tablo hızla değişiyor. SWIFT verilerine göre RMB’nin küresel ticaret finansmanındaki payı üç yılda dört kat artarak Eylül 2025’te %7,6’ya çıktı. Dolar hâlâ birinci, ama yuan artık ikinci sırada. 🚢📊
🔹 Pekin bu dönüşümü desteklemek için küresel bir altyapı kuruyor:
Yurt dışındaki ticaret ortakları için RMB takas (swap) hatları açıyor. 🔁
Çinli ve yabancı bankaları “offshore clearing bank” olarak konumlandırıyor; yani yurtdışında yuan ödemelerini temizleyip hesaplayacak merkezler kuruyor. 🏦
Çin’in kendi sınır ötesi ödeme sistemi CIPS, her çeyrekte 40 trilyon yuanın üzerinde işlem hacmine ulaştı. Bu, dolar merkezli SWIFT’e daha az bağımlılık demek. 🛰️
🔹 Hong Kong özel bir rol oynuyor. Şehir hızla RMB tahvilleri ve döviz işlemleri için bölgesel merkez haline getiriliyor. “Bond Connect” ve repo piyasası (tahvili teminat gösterip RMB borç alma) yabancı yatırımcıların yuan cinsi varlıkları daha rahat kullanmasını sağlıyor. Hong Kong otoriteleri, RMB tahvilleri için likiditeyi artıracak bir yol haritası açıkladı. 🏙️
🔹 Bu sayede Çin, “Yuan alın ama onu elinizde ölü para gibi tutmayın — repo yapabilir, teminat gösterebilir, yeniden borçlanabilirsiniz” mesajı veriyor. Bu, yabancı yatırımcılar için güven eşiğini düşürüyor. 📌
🔹 Pekin’in motivasyonu sadece jeopolitik. Çinli yetkililer, “ABD ve AB artık doları silah olarak kullanıyor” diyor. Haberde, AB’nin bu hafta Çin bankalarına yönelik yaptırımlarına (Rusya’ya parça tedariki iddiasıyla) özellikle dikkat çekildiği aktarılıyor. Çin, “dolar silahsa, biz dolarsız ticaret yaparız” çizgisini açıkça kuruyor. 🔐
🔹 Çin’in resmi çizgisi şu: Amaç doları “tahtından indirmek” değil, dünyayı çok para birimli hale getirmek. Analistler, Pekin’in tek kutuplu dolar düzenini “istikrarsız” gördüğünü, çoklu para sistemiyle siyasi baskıya daha dayanıklı bir ticaret düzeni istediğini aktarıyor. 🌏
🔹 Engeller hâlâ büyük. Yuan küresel rezervlerin sadece %2,1’i kadar (IMF verisi). En büyük fren ise sermaye kontrolleri: Çin hâlâ parasının serbestçe ülke dışına çıkmasına izin vermiyor. Bu da yabancı merkez bankaları ve fonlar için güven bariyeri. ⛔
🔹 Buna rağmen tablo adım adım değişiyor. Citi’den Paul Smith, Hong Kong üzerinden RMB tahvillerine erişim ve yeniden finansman kanallarının “Renminbi’yi fonlama para birimi olarak hızlandıracağını” söylüyor. Bu da Washington’un tek hakim finans merkezi olma gücünü zayıflatır. 🧭