Nikolaos Xirotiris retweetledi
Ρωτούν συχνά αν υπήρχε ελληνική μειονότητα στα Σκόπια όταν ο Τίτο ίδρυσε τη «Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας», αν «μακεδονοποιήθηκε» και γιατί δεν εκδηλώνεται, αν υπάρχει.
Για να καταλάβουν οι αναγνώστες τι πραγματικά έγινε στα Σκόπια θα αναφερθώ στην περίπτωση των Σαρακατσάνων που ζούσαν εκεί και σε μια δίκη που έγινε το 1947, με βαριές καταδίκες Σαρακατσάνων ουσιαστικά γιατί εκδηλώνονταν ως Έλληνες.
Οταν ιδρύθηκε η «Μακεδονία» του Τίτο, το 1944 υπήρχαν στα Σκόπια περίπου 3.500-4.000 Σαρακατσάνοι, που αποκλείστηκαν μέσα στη Γιουγκοσλαβία…
Η «Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας», με στόχο τη «μακεδονοποίηση», επέβαλε αλλαγή επιθέτων με στόχο να χαθεί η ελληνική ρίζα κι έτσι συνήθως έπαιρναν το όνομα του πατέρα, προσέθεταν ένα «έφσκι» ή «οφ» στο τέλος και ο γιος του Δημητρίου γινόταν «Διμιτρέφσκι» ή «Διμιτρόφ»…
Φυσικά, υπήρξαν αντιδράσεις και γι’ αυτό εφαρμόσθηκε πιο αυστηρά το πρόγραμμα «μακεδονοποίησης». Το 1947 παρέπεμψαν σε δίκη (έμεινε γνωστή στα Σκόπια ως η δίκη των Σαρακατσάνων) τους πιο ζωηρούς από τους Σαρακατσάνους που ζούσαν κοντά στα ελληνικά σύνορα, μεταξύ των οποίων τον 19χρονο τότε Βαγγέλη Μαριούλα και τους Χ. Αποστόλου, Χ. Μπάρτζιο, Γ. Τζελέπη, Γ. Χουσνή, με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ της Ελλάδας και τους τιμώρησαν με πολυετείς φυλακίσεις, ενώ ταυτόχρονα ως διοικητικό μέτρο επεβλήθη η υποχρεωτική μετακίνηση των Σαρακατσάνων σε απόσταση 70 χιλιομέτρων από τα ελληνικά σύνορα και ο εφοδιασμός τους με ειδικές ταυτότητες, στις οποίες υπήρχε η ένδειξη «Κ», δηλαδή κάτι παρόμοιο με αυτό που έκαναν οι Γερμανοί στους Εβραίους…
Παράλληλα, για να τους πάρουν τα κοπάδια με τα πρόβατα ζήτησαν από τους επικεφαλής των τσελιγκάτων να δηλώσουν πόσα πρόβατα είχαν και, αφού έγινε η δήλωση, στην οποία ο αρχιτσέλιγκας δήλωσε, όπως του ζητήθηκε, επ’ ονόματί του το βιος που είχαν όλες οι οικογένειες του τσελιγκάτου (περίπου 20-30 οικογένειες σε κάθε τσελιγκάτο), δηλαδή δήλωνε μεγάλο αριθμό, τότε με νέα διαταγή τα πάνω από 400 σε κάθε δήλωση δημεύονταν υπέρ του κράτους…
Αυτή ήταν η χαριστική βολή, με την έννοια ότι διαλύθηκαν τα τσελιγκάτα και οι Σαρακατσάνοι αναγκάσθηκαν να εγκατασταθούν σε πόλεις και χωριά και να δουλεύουν ως εργάτες πλέον σε κτηνοτροφικές μονάδες ή εργοστάσια και υποχρεωτικά πλέον να μάθουν και τη λεγόμενη «μακεδονική γλώσσα»… Βεβαίως, οι ορεσίβιοι Σαρακατσάνοι, φανατικοί Ελληνες, συνέχισαν να διατηρούν στις κοινωνικές σχέσεις τους τα ελληνικά ονοματεπώνυμα και οι γονείς να μαθαίνουν στα σπίτια τα παιδιά ελληνική γραφή και ανάγνωση.
Η κυβέρνηση των Σκοπίων, όταν είδε έπειτα από μερικά χρόνια ότι αυτή η πληθυσμιακή ομάδα δύσκολα θα «μακεδονοποιηθεί», τη «διευκόλυνε» να φύγει για την Ελλάδα (όποιος δήλωνε Ελληνας και επιθυμούσε να φύγει για την Ελλάδα έπρεπε εντός δύο μηνών να φύγει από τη χώρα), στην οποία ήρθε την περίοδο από το 1956 έως το 1966 και εγκαταστάθηκε κυρίως στο Ελευθέριο – Ν. Κορδελιό Θεσσαλονίκης, όπου σήμερα αποτελεί περίπου το 20% του πληθυσμού. Καμία πρόνοια δεν υπήρξε γι’ αυτούς, καμία εφημερίδα δεν έγραψε για την περίπτωσή τους και καμία ελληνική κυβέρνηση δεν τους βοήθησε
hxwsarakatsanwn.gr/arthografia/ge…
Ελληνικά