
1. อักษรศาสตร์/ศิลปศาสตร์/มนุษยศาสตร์ ศึกษา “ความเป็นมนุษย์” (ในรูปแบบต่างๆ) ผ่านภาษา ผ่านประวัติศาสตร์ ผ่านวรรณกรรม ไม่ได้บอกว่าตัวเองเป็น "ศาสตร์ความเป็นมนุษย์" 2. ถึงจุดๆ หนึ่ง เรียนๆ ไปจะรู้ว่า เวลาบอกว่าเรียนเพื่อเข้าใจมนุษย์ มันไม่จริงหรอก สิ่งที่จริงคือ "เรียนเพื่อให้เข้าใจว่ามนุษย์เป็นสิ่งที่เข้าใจได้ยาก หรือ เข้าใจไม่ได้ แต่ก็ต้องพยายามเข้าใจมันต่อไป" 3. การบอกว่าจบไปก็ต้องไปเจอคนของชาตินั้นๆ อยู่ดี (ไม่ต้องเรียนก็ได้) ค่อนข้างตื้นเขินไปหน่อย เพราะการเรียนประวัติศาสตร์/วรรณกรรม/สื่อสร้างสรรค์อื่นๆ ช่วยให้ “ภาพจำลอง” สถานการณ์บางอย่าง จำลองวิธีคิดผ่านตัวละคร จำลองเหตุการณ์ การตัดสินใจ ทั้งในระดับบุคคลและระดับสังคม 4. สุดท้าย ก็คือแค่จะบอกว่า เรียนภาษาอย่างเดียว/เป็นหลัก ไม่ work ในโลกทุนนิยม ใช่มั้ย? ถ้าใช่ คนเรียนภาษาส่วนใหญ่รู้ข้อนี้ทุกคน และไม่มีใครเรียนภาษาอย่างเดียว จบไป เค้าก็ไปต่อยอดอื่นๆ กันได้ ไม่เกี่ยวว่าจะเริ่มจากเรียนภาษาแล้วต่อยอด หรือเรียนอย่างอื่นแล้วต่อยอดภาษา แต่การ "มีภาษาที่ดี" ทำให้เรียนศาสตร์อื่นๆ ได้ง่าย เพราะแหล่งความรู้ไม่ได้เขียนเป็นภาษาไทยอย่างเดียว

































