Jaoh Natarpa

GOODBYE TO ASTROLOGERS. CHATGPT just made it Easy and Free. Just give it your birth date. No horoscopes. No tarot. Copy these 6 prompts and get results that will blow your mind 👇

『Land Bridge』จริงๆ ตอนแรกไม่คิดจะพูดถึง แต่เห็นเพื่อนๆ ใน group chat คนฮ่องกง, เวียดนาม.. พูดถึงเรื่องนี้กันแล้วถามความเห็นผม.. เลยขอเขียนถึงหน่อยนึงละกัน ซึ่งเอาจริงๆ คิดว่าความเห็นก็อาจจะคล้ายๆ กับที่หลายคนได้พูดกันไปแล้ว.. 997,000,000,000 บาท... เชื่อมอ่าวไทยกับทะเลอันดามัน.. ผ่าน deep-sea port 2 ฝั่ง + double-track rail + motorway สัมปทาน 50 ปี... คณะรัฐมนตรีอนุมัติ Jun~Jul นี้.. roadshow investor Q3.. timeline ถือว่าเร็วมากครับ.. แต่ถ้าผมมองในมุมแบบ สมมติผมเป็น infrastructure PE หรือเป็น sovereign fund manager.. ผมคงจะถามก่อนเลยว่า.. 「private IRR จริงๆ อยู่ที่เท่าไหร่」... 🤔 . . คือในด้าน strategic logic มันแข็งแรงก็จริง.. วิกฤตช่องแคบมะละกายังคงเป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง.. 80% ของ oil import จีนทั้งหมดผ่านช่องแคบมะละกา.. ถ้า US ปิดช่องแคบนี้ในกรณีปัญหาไต้หวัน.. จีนมีเวลาไม่กี่เดือนก่อนที่เศรษฐกิจจะหยุดชะงัก.. Land Bridge ของไทยในสายตาจีนเลยไม่ใช่เป็นแค่ logistics project แต่เป็น strategic insurance policy ที่ประเมินค่าไม่ได้.. แต่สิ่งนึงที่อย่าลืมคิด.. ดูอย่างกรณี Hormuz ที่เจอ disruption เราจะเห็นว่า shipping lines ส่วนใหญ่ยังเลือก reroute ผ่าน Cape of Good Hope หรือทางอ้อมอื่นมากกว่าเปลี่ยน network ใหญ่.. เพราะการเปลี่ยน network ทั้งระบบมันมี switching cost สูงมาก.. ซึ่งแปลว่า threshold ที่จะทำให้ shipping line commit กับ Land Bridge มันสูงกว่าที่รัฐบาลคิดไว้เยอะมากครับ... narrative ฟังดูดี.. แต่ narrative อย่างเดียวไม่ทำให้ private IRR สูงพอที่พวก top capital จะ commit ด้วย.. . . ซึ่งถ้ามามองดูด้าน Financial ตามความเป็นจริง.. 📖ปัญหาที่ 1...รัฐบาลอ้าง Economic IRR 11-17% ฟังดูดี แต่ Financial IRR ของเอกชนจริง ๆ (จาก OTTPP และฝ่ายค้าน) ไม่ถึง 10% และหลาย analyst มองต่ำกว่านั้นอีก ภายใต้รูปแบบ Public-Private Partnership Net Cost Infrastructure PE ทั่วโลกต้องการขั้นต่ำ 12-15% Gap แบบนี้ไม่ใช่แค่น่าเป็นห่วง… มันเป็น deal ที่แทบไม่มีใครเซ็นได้เลย เว้นแต่จะมี state guarantee หนุนหลัง ซึ่งรัฐบาลยังไม่ได้พูดถึง ผมเคยอ่านงานวิจัยของ Bent Flyvbjerg ซึ่งชี้ว่า.. mega-projects ทั่วโลกมักจะ overestimate ประโยชน์เกินจริงกว่า 50% ถ้า Economic IRR ที่อ้างยังต้องถูกตัดทอนอีกครึ่ง Financial IRR จริง ๆ จะยิ่งแย่กว่านั้นมาก . 📖ปัญหาที่ 2.. time saving 4 วันจริง?? รัฐบาลใช้เรื่องนี้เป็น selling point หลักที่ใช้ขาย project นี้ทั่วโลก... แต่ตัวเลขนี้คือ gross figure ที่ยังไม่ได้หักอะไรเลย... ลองนึกภาพ... เรือมาถึงระนองต้อง unload container ทั้งหมดขึ้นฝั่ง.. ผ่าน customs clearance.. load ขึ้น rail.. วิ่ง 90km.. ข้ามคาบสมุทร.. unload อีกรอบที่ชุมพร... load ขึ้นเรือลำใหม่... แล้วถึงออกเดินทางได้... แต่ละ transshipment คือ delay risk.. damage risk.. cost ที่บวกเข้าใน total cost per TEU ทั้งหมด... net time saving จริงๆ หลังหักขั้นตอนทั้งหมดน้อยกว่า 4 วันมาก... โดยเฉพาะ container cargo ที่ sensitive เรื่อง schedule reliability... shipping line รู้เรื่องนี้กันดีกว่ารัฐบาลไทย... ก็เป็นเหตุผลที่ยังไม่มีใครเซ็น LOI... . 📖ปัญหาที่ 3.. แม้จะมีบริษัทกว่า 100 รายแสดงความสนใจ... แต่พอดูรายชื่อจริงๆ ส่วนใหญ่เป็น local firms + construction companies ที่อยากได้งานก่อสร้าง.. ไม่ใช่ shipping lines ที่จะ commit volume... Singapore ส่งสัญญาณผ่าน Chan Chun Sing ว่า 「สนใจ」... แต่ต้องอ่านให้ขาดว่า Singapore เค้าแค่กำลัง 「monitor」ครับ.. ไม่ใช่ 「commit」ถ้า Singapore monitor หนักขึ้น แปลว่าเขาเห็นว่าเรื่องนี้เป็นอันตรายต่อ Singapore เอง.. มากกว่าเห็น opportunity... DP World จาก UAE เป็นอีกชื่อที่รัฐบาลชอบพูดถึง... แต่ก็ยังอยู่ในขั้น interest.. ไม่ใช่ commitment... ยังไม่มี LOI สาธารณะจาก Maersk, MSC, COSCO หรือ Evergreen สักราย... port infrastructure ไม่ใช่ shopping mall... shipping line ต้องเปลี่ยน route ทั้ง network ถ้าจะใช้ port ใหม่... ในวงการนี้คิดแบบ network optimization ล้วนๆ ไม่ใช่ geopolitics... ถ้าไม่มี anchor tenant.. project มูลค่าล้านล้านก็แค่ infrastructure ที่ได้แต่รอคน... . 📖ปัญหาที่ 4.. ไทยไม่ได้แข่งกับคู่แข่งที่เป็นไก่อ่อน... Singapore กำลัง build Tuas Port ให้รองรับ 65 ล้าน TEU ภายใน 2040s... automated ระดับที่ไม่มีมนุษย์แตะสินค้าเลย... Malaysia Port Klang กำลังขยายเป็น 27 ล้าน TEU... แต่ตัวเลข TEU ยังไม่ใช่ประเด็นหลัก... ประเด็นคือ ecosystem ที่สร้างมาหลายสิบปี... shipping line ไม่ได้เลือก port แค่เพราะ capacity... แต่เลือกเพราะต้องการ feeder network ที่ครบ.. ship repair yard ที่เชื่อถือได้.. maritime finance.. insurance.. legal services ที่ถูก jurisdiction... เรื่องพวกนี้นี้ Singapore สร้างมา 50 ปี... ไทยจะ replicate ด้วย greenfield port ใน 5 ปีคงยังไม่ได้... greenfield port ที่ไม่มี ecosystem คือ port ที่ shipping line จะหลีกเลี่ยงก่อน... . 📖ปัญหาที่ 5.. ลองนับรัฐบาลที่ผ่านมา... ประยุทธ์, เศรษฐา, อุ๊งอิ๊ง, อนุทิน... แต่ละคน rebrand project ใหม่... ปรับงบใหม่... และล่าสุดแม้แต่อนุทินเองก็เพิ่งต้องตั้ง committee ใหม่เพื่อ restudy โครงการทั้งหมดอีกรอบ... เหตุผลคือการต่อต้านจากชาวบ้านและความกังวลเรื่องสิ่งแวดล้อมที่แรงขึ้นเรื่อยๆ จนสภากดดัน... เห็นได้ชัดว่ารัฐบาลที่ push project นี้มากที่สุดก็ยังต้องถอยหลังก้าวนึงก่อน.. แล้วใครจะ commit เงินแสนล้าน.. ล้านล้าน.. ใน concession 50 ปีกับ political cycle แบบนี้? . 📖ปัญหาที่ 6.. ชาวบ้านกว่า 5,000 คนในระนองที่พึ่งพาการประมงจะสูญเสียพื้นที่ทำกินถ้าถมทะเล 1,116 hectares.. นักวิทยาศาสตร์ทางทะเลหลายคนกังวลหนักมากเรื่องการทำลายป่าชายเลนและผลกระทบต่อระบบนิเวศประมง.. บางคนถึงกับชี้ว่าพื้นที่นี้มีศักยภาพพอที่จะขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก UNESCO ได้ด้วยซ้ำ.. pension fund ยุโรปและ sovereign fund ที่ต้องผ่าน ESG screening จะเข้าไม่ได้เลยถ้า community opposition ยังแรงแบบนี้... institutional capital ฝั่ง West ตัดออกได้เลย... พวกนี้จะเข้ามาลงทุนได้ยากมาก.. . 📖ปัญหาที่ 7.. เรื่อง opportunity cost.. การ upgrade ท่าเรือสงขลาที่มีอยู่แล้วใช้เงินเพียง 100 ล้านบาทต่อปี.. แต่เรากลับจะใช้เงินเกือบล้านล้านสร้างใหม่ ยังมีอีกจุด.. EEC ที่รัฐบาลลงทุนไปมหาศาล ยังไม่เต็มศักยภาพเลย.. แหลมฉบัง Phase 3 ยังขยายต่อได้อีกมาก.. ระบบรถไฟเชื่อมต่อภายในประเทศก็ยังขาดแคลน ถ้าเอางบเกือบล้านล้านนี้ไปพัฒนาโครงการที่มี anchor tenant และ ecosystem อยู่แล้วอย่าง EEC กับแหลมฉบังจะให้ผลตอบแทนต่อบาทสูงกว่า.. และความเสี่ยงน้อยกว่าหลายเท่า การจะสร้าง Land Bridge ใหม่ ทั้งที่โครงการเดิมยังพัฒนาไม่เต็มที่… คือ fiscal logic ที่ถ้าผมเป็นนักลงทุนที่ดูโครงการนี้อยู่ก็คงตั้งคำถามหนักอยู่.. . . ⚠️ แต่ก็มีจุดพลิก game ถ้าจีนเอาจริง.. จีนต้องการ Land Bridge นี้มากกว่าที่หลายคนคิด... วิกฤตช่องแคบมะละกามันอันตรายกว่าที่คิด.. มันคือ existential risk ที่ทำให้จีนเครียดมาหลายสิบปีแล้ว... Land Bridge ของไทยในสายตา PLAN strategic planner เป็น insurance policy ที่จ่ายเงินเพื่อ hedge สงครามได้เลย... ถ้าจีนมาเต็มๆ จริง... ปัญหาหลักทุกข้อที่เขียนมาทั้งหมดหายไปในคืนเดียว... China Development Bank ปล่อยกู้ rate ต่ำกว่า market... COSCO + SOE shipping lines ถูก nudge ให้ใช้ port นี้ทันที... anchor tenant problem หาย... IRR gap หาย... construction timeline เร็วกว่าที่คิดเพราะ CSCEC track record ใน mega-infrastructure นี่สุดตีนแล้ว ไม่มีใครเทียบได้... แต่นั่นแหละคือปัญหา... เพราะทุกอย่างที่แก้ได้ง่ายเกินไปก็มักมีราคาซ่อนอยู่... Sri Lanka เคยคิดแบบเดียวกันก่อนให้สัมปทาน Hambantota Port 99 ปี... Pakistan เซ็น CPEC แล้วเจอว่า corridor นั้นจีนแม่ง operate เองเกือบทั้งหมด... Cambodia เปิด Sihanoukville แล้วได้อะไรกลับมาทุกคนใน region รู้ดี... Thailand ≠ Sri Lanka ในแง่ขนาดเศรษฐกิจก็จริง... แต่ 50-year concession บวกกับ China-backed financing.. พ่วง Chinese operator คือสูตรเดิมที่เราๆ คุ้นตากัน... และ domino ที่จะตามมาก็หนักพอกัน... US จะ react ทันทีเพราะไทยเป็น Major Non-NATO Ally... China-linked deep-sea port บนแผนที่ไทยในสายตา US คือ「ฐานทัพจีนในอนาคต」แน่นอนว่ายอมไม่ได้... Western FDI ใน semiconductor + data center ที่ไทยดึงมาได้ดีในช่วงหลังจะลังเลทันที... India จะ escalate การแสดงกำลังในมหาสมุทรอินเดียทันที.. เพราะระนองตั้งอยู่ติดทะเลอันดามัน ซึ่ง New Delhi มองเป็น backyard เชิงยุทธศาสตร์ของตัวเองมานานแล้ว ไทยจะกลายเป็น friction point กลางมหาอำนาจโดยไม่ได้ตั้งใจ... (หรือแม่งตั้งใจวะ?? 😅) สิ่งที่น่าสนใจที่สุดในมุม game theory คือ.. ไทยมี bargaining power มากกว่าที่ตัวเองคิด... เพราะจีนไม่มีทางเลือกที่อื่นใน region จริงๆ.. พม่าไม่เสถียร กัมพูชาเล็กเกินไป... ถ้า negotiate เป็น ไทยดึงเงื่อนไขดีๆ ออกมาได้มาก... (ถ้าตั้งใจเจรจาโดยยึดผลประโยชน์ของชาติเป็นหลักนะ) แต่ประวัติศาสตร์การ negotiate infrastructure deal ของไทยกับจีน... ทุกครั้งที่นั่งโต๊ะเจรจากับจีน... ไทยยอมเงื่อนไขที่ไม่ดีเสมอ.. ไม่ใช่เพราะไม่เก่ง.. แต่เพราะคนที่เซ็นสัญญาได้ประโยชน์ส่วนตัวจาก deal นั้นอยู่แล้วครับ... (ส่วนนี้ผมดมกาว เขียนนิยายเล่นเฉยๆ นะ ไม่ใช่เรื่องจริงครับ 🙃) China All-In คือ scenario เดียวที่ financial case ปิดได้... แต่ก็เป็น scenario เดียวที่อาจทำให้ไทยเสีย strategic autonomy ไปอีก 50 ปีด้วยครับ... . . สมมติผมเป็นคนที่กำลังดู project นี้อยู่ ถ้าจะให้ผมเปลี่ยนใจ.. ต้องได้ LOI + volume guarantee จาก global shipping majors จริงๆ อย่างน้อย 2-3 ราย... ต้องมี SEZ + industrial cluster มาคู่ ไม่ใช่แค่ transshipment อย่างเดียว... ต้องมี environmental mitigation ที่ verifiable ได้จริง ไม่ใช่แค่ในรายงาน... และถ้าจีนจะเข้ามา ต้องได้ Thai majority operator + ไม่มี military clause ทุกรูปแบบ + มี exit ramp ถ้า debt spiral... ได้ครบทุกข้อแล้วค่อยคุยกัน... ตอนนี้ project นี้ยังเป็น geopolitical lottery ticket มากกว่า pure infrastructure play... ข้อเสียหนักกว่าชัดเจน ประมาณ 65:35... 「build it and they will come」คือ fallacy ที่ infrastructure graveyard ทั่วโลกเต็มไปด้วย project แบบนี้... 😅 คนที่จะลงทุนจริงๆ จะรอ proof of demand ก่อนที่จะ commit เสมอ... ไม่ใช่ลงทุนเพราะ narrative..