د افغانستان دبیا رغونی ملی او نړیوال ائتلاف پاڼه

اظهارات اخیر استاد محقق دربارهٔ دیورند، بیش از آن‌که یک نظر حقوقی روشن باشد، یک چرخش سیاسی قابل پرسش با رنگ و بوی معامله است. اگر این موضوع در زمانی مطرح می‌شد که او در اوج قدرت و با استقلال تصمیم‌گیری قرار داشت، می‌توانست، در چارچوب قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان و حق آزادی بیان، یک دیدگاه سیاسی قابل بحث به حساب آید، حتی اگر مورد قبول همگی نمی‌بود. اما طرح همین ادعا پس از علنی شدن نزدیکی روابط با نظامیان پاکستان و نامه‌نگاری‌های اخیر، آن را از یک موضع مستقل دور کرده و به چیزی نزدیک‌تر می‌سازد که بیشتر بوی معامله پشت‌پرده می‌دهد تا یک قضاوت برآمده از ذهن سیاسی مستقل. زمان‌بندی و جهت‌گیری این سخن، به‌تنهایی کافی است تا ادعای استقلال آن را زیر سؤال ببرد. مسأله دیورند از موضوعاتی نیست که با تغییر روابط یا شرایط روز، تعریفش دگرگون شود. این یک موضوع حساس تاریخی است که با اراده و تصمیم جمعی مردم افغانستان گره خورده و تعیین سرنوشت آن نیازمند یک روند ملی، شفاف و مبتنی بر اجماع است، نه موضع‌گیری‌های فردی در مقاطع خاص و به نرخ روز. افزون بر این، چنین موقف‌گیری‌های مقطعی، عملاً به تقویت مشروعیت رژیم استبدادی طالبان و پراگندگی در صفوف مخالفان می‌انجامد. در چنین شرایطی، بحث دیگر صرفاً آزادی بیان نیست؛ بلکه این پرسش جدی مطرح است که آیا این موضع از یک باور مستقل ناشی می‌شود یا نتیجهٔ تغییر جهت در روابط و معاملات/ملاحظات پشت‌پرده. جامعهٔ زخمی امروز ما بیش از هر زمان دیگر، به صداهایی نیاز دارد که ثابت، روشن و قابل اتکا باشند؛ نه موضع‌ گیری هایی که با هر تغییر رابطه، مسیر عوض می‌کنند.