Rahmatullah Nabil

د ملا هیبت‌الله له ادرسه نږدې هره میاشت د «رعیت» لپاره د استنجا او استنشاق د طریقې په اړه فرمان صادرېږي؛ خو کله چې د پاکستان له لوري د افغانستان پر حریم؛ هماغه خاوره چې دوی یې «دارالاسلام» او «دارالاماره» بولي؛ سلګونه بریدونه او تېري کېږي، نه کوم غږ پورته کېږي او نه کومه فتوا صادریږي. دا معنا داره سکوت/ چوپتیا د افغانستان د خلکو مخې ته یو اساسي پوښتنه ږدي: څنګه ممکنه ده چې د «رعیت» د ژوند په وړو او شخصي چارو کې فرمانونه صادر شي، خو د هېواد پر حاکمیت او خاورې د تېري پر وړاندې حتی یو روښانه دریځ هم و نه نیول شي؟ افغانستان مخکې هم د همدې تکفیري ادبیاتو او د «دارالکفر/دارالحرب» په نوم په کنډوالو بدل شو؛ نن وېره دا ده چې د هېواد پاتې شوني به دا ځل د «دارالخوارج» په نوم او د همدې خطرناک منطق له مخې بیا قرباني شي. تریخ تناقض دا دی: کله چې یې په ګټه وه، هغه یې «امیرالمؤمنین» باله؛ خو نن هماغه کس په اسانه «د خوارجو مشر» او «اهل فتنه» بلل کېږي. ښايي وخت راغلی وي چې طالبان هم؛ که لا یې په روښانه توګه نه وي درک کړي؛ لږ تم شي او فکر وکړي چې څنګه د دین په نوم ذهنونه مغشوش او حقیقتونه بی بیځا وښودل شول. خو اساسي حل لاره لا هم روښانه ده: له «رعیت» څخه تېر شئ او «ملت» ته مخه کړئ. ځکه هغه هېواد چې خلک یې رعیت وبلل شي، نه به تلپاتې امنیت ولري او نه روښانه راتلونکی؛ خو هغه هېواد چې خلک یې ملت وي، بیا به دومره اسانه د تکفیر د فتواوو او د ورانولو د سیاست قرباني نه شي.

جناب نبیل گرامی! حمله و تجاوز پاکستان به خاک افغانستان از ریشه محکوم است. در این هیچ شک و شبه ای نیست. زبون باد آنانی که محکوم نکنند این تجاوز را. و می دانیم این جدال و بازی بین طالبان و پاکستان است و مردم همیشه تاوان می دهند. اما نمی‌توان از کنار نوشته شما و این پیامی که بسیار ماهرانه در نوشته تان طالبان را مخاطب قرار داده اید، تا دارای اراده واقعی شوند، به راحتی گذشت؛ شما که به‌عنوان رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، که بخشی از ماموریت‌ تان جنگ روانی بوده است، آیا به این پرسش ها و گمان ها هم اندیشیده اید: که آیا فکر نمی‌کنید طالبان و پاکستان در استراتژی جنگ روانی‌شان تا حدی موفق عمل کرده‌اند که حتی وزرا، وکلا، سیاستمداران و رئیس استخبارات جمهوریت و… را، که سالها طالبان و پاکستان را دو روی یک سکه می‌دانستند، به این نتیجه رسانده‌اند که آنچه میان طالبان و پاکستان جریان دارد، بازی نیست؟ مثلا جنگ است؟! بنا بر برداشت شما، آیا ارتش و سازمان استخبارات نظامی پاکستان نمی‌دانند رهبران و فرماندهان طالبان کجا زندگی می‌کنند؟ چرا بینی هیچ ‌یک از آنها خون نمی‌شود، اما مرکز معتادین هدف قرار می‌گیرد؟ مردم ملکی هدف قرار می گیرند؟! در این مدت، طالبان کجای پاکستان را هدف قرار داده‌اند که شما به این « بازی» باورمند شده‌اید؟ آیا سکوت طالبان شک برانگیز نیست؟ آیا حتی یک گلوله در اسلام‌آباد، سند یا پنجاب شلیک شده است از طرف طالبان؟ همان چند شلیک هوایی و پراکنده طالبان از خطی که شما آن را فرضی می‌دانید و پاکستان مرز می‌خواند، هنوز فراتر نرفته است. این جنگ در ظاهرش بمباران است؛ شما بهتر از همه می دانید. در لایه های پنهانش اما بازی دیگری شاید در جریان باشد که مردم برای پایان بخشیدن به این وضعیت دست به سوی طالبان دراز کنند؟! که این خود یعنی طالبان را به عنوان مجری و مسوول و حاکمی که از افغانستان دفاع کند، به رسمیت بشناسند مردم. آقای نبیل اگر واقعا در جبهه مخالف طالبان ایستاده اید؛ این آدرس معتبر خودتان را به چپ راهه نبرید و وضعیت را از دید یک خبره و آگاه در امور استخباراتی شجاعانه بدون ترس از قضاوت دیگران تحلیل کنید. وارد بازی عادی سازی طالبان نشوید. و با سالها تجربه از آدرس معتبرتان به طالبان مشوره ندهید. به شما نمی زیبد. آدمی ناامید می شود اگر شما هم در بازار مکاره نقشی را ایفا کنید که تمامیت خواهان خواستارند. با احترام فراوان.

One cannot even imagine anyone stooping as low as to target a hospital... Only those bereft of humanity can do that ...

د ملا هیبت‌الله له ادرسه نږدې هره میاشت د «رعیت» لپاره د استنجا او استنشاق د طریقې په اړه فرمان صادرېږي؛ خو کله چې د پاکستان له لوري د افغانستان پر حریم؛ هماغه خاوره چې دوی یې «دارالاسلام» او «دارالاماره» بولي؛ سلګونه بریدونه او تېري کېږي، نه کوم غږ پورته کېږي او نه کومه فتوا صادریږي. دا معنا داره سکوت/ چوپتیا د افغانستان د خلکو مخې ته یو اساسي پوښتنه ږدي: څنګه ممکنه ده چې د «رعیت» د ژوند په وړو او شخصي چارو کې فرمانونه صادر شي، خو د هېواد پر حاکمیت او خاورې د تېري پر وړاندې حتی یو روښانه دریځ هم و نه نیول شي؟ افغانستان مخکې هم د همدې تکفیري ادبیاتو او د «دارالکفر/دارالحرب» په نوم په کنډوالو بدل شو؛ نن وېره دا ده چې د هېواد پاتې شوني به دا ځل د «دارالخوارج» په نوم او د همدې خطرناک منطق له مخې بیا قرباني شي. تریخ تناقض دا دی: کله چې یې په ګټه وه، هغه یې «امیرالمؤمنین» باله؛ خو نن هماغه کس په اسانه «د خوارجو مشر» او «اهل فتنه» بلل کېږي. ښايي وخت راغلی وي چې طالبان هم؛ که لا یې په روښانه توګه نه وي درک کړي؛ لږ تم شي او فکر وکړي چې څنګه د دین په نوم ذهنونه مغشوش او حقیقتونه بی بیځا وښودل شول. خو اساسي حل لاره لا هم روښانه ده: له «رعیت» څخه تېر شئ او «ملت» ته مخه کړئ. ځکه هغه هېواد چې خلک یې رعیت وبلل شي، نه به تلپاتې امنیت ولري او نه روښانه راتلونکی؛ خو هغه هېواد چې خلک یې ملت وي، بیا به دومره اسانه د تکفیر د فتواوو او د ورانولو د سیاست قرباني نه شي.

از آدرس ملا هیبت‌الله تقریباً هر ماه برای «رعیت» در مورد طرز استنجا و استنشاق فرمان صادر می‌شود؛ اما هنگامی که صدها حمله و تجاوز به حریم افغانستان؛ همان سرزمینی که خودشان آن را «دارالاسلام» و «دارالاماره» می‌نامند؛ از سوی پاکستان صورت می‌گیرد، نه صدایی بلند می‌شود و نه فتوایی صادر می‌گردد. این سکوت سنگین، یک پرسش اساسی را در برابر مردم افغانستان قرار می‌دهد: چگونه ممکن است در جزئی‌ترین امور زندگی «رعیت» فرمان صادر شود، اما در برابر نقض حاکمیت و تجاوز به خاک کشور حتی یک موضع روشن اتخاذ نگردد؟ افغانستان پیش از این نیز با همین ادبیات تکفیری و با برچسب «دارالکفر/دارالحرب» به ویرانی کشانده شد؛ امروز بیم آن می‌رود که آنچه از کشور باقی مانده است، این‌بار با برچسب «دارالخوارج» و با همان منطق خطرناک، دوباره قربانی گردد. تناقض تلخ‌تر اینجاست: زمانی که به سودشان بود، او را «امیرالمؤمنین» می‌خواندند؛ اما امروز همان فرد به‌سادگی «رهبر خوارج» و «اهل فتنه» نامیده می‌شود. شاید زمان آن رسیده باشد که طالبان نیز؛ اگر هنوز به روشنی درنیافته‌اند؛ لحظه‌ای درنگ کنند و بیندیشند که چگونه به نام دین، ذهن‌ها شست‌وشوی مغزی داده شد و حقیقت مکدر جلوه داده شد. اما راه حل اساسی همچنان روشن است: از «رعیت» عبور کنید و به «ملت» روی آورید. زیرا کشوری که مردمش رعیت شمرده شوند، نه امنیت پایدار خواهد داشت و نه آینده‌ای روشن؛ اما کشوری که مردمش ملت باشند، دیگر به آسانی قربانی فتوای تکفیر و سیاست ویرانی نخواهد شد.

د ملا هیبت‌الله له ادرسه نږدې هره میاشت د «رعیت» لپاره د استنجا او استنشاق د طریقې په اړه فرمان صادرېږي؛ خو کله چې د پاکستان له لوري د افغانستان پر حریم؛ هماغه خاوره چې دوی یې «دارالاسلام» او «دارالاماره» بولي؛ سلګونه بریدونه او تېري کېږي، نه کوم غږ پورته کېږي او نه کومه فتوا صادریږي. دا معنا داره سکوت/ چوپتیا د افغانستان د خلکو مخې ته یو اساسي پوښتنه ږدي: څنګه ممکنه ده چې د «رعیت» د ژوند په وړو او شخصي چارو کې فرمانونه صادر شي، خو د هېواد پر حاکمیت او خاورې د تېري پر وړاندې حتی یو روښانه دریځ هم و نه نیول شي؟ افغانستان مخکې هم د همدې تکفیري ادبیاتو او د «دارالکفر/دارالحرب» په نوم په کنډوالو بدل شو؛ نن وېره دا ده چې د هېواد پاتې شوني به دا ځل د «دارالخوارج» په نوم او د همدې خطرناک منطق له مخې بیا قرباني شي. تریخ تناقض دا دی: کله چې یې په ګټه وه، هغه یې «امیرالمؤمنین» باله؛ خو نن هماغه کس په اسانه «د خوارجو مشر» او «اهل فتنه» بلل کېږي. ښايي وخت راغلی وي چې طالبان هم؛ که لا یې په روښانه توګه نه وي درک کړي؛ لږ تم شي او فکر وکړي چې څنګه د دین په نوم ذهنونه مغشوش او حقیقتونه بی بیځا وښودل شول. خو اساسي حل لاره لا هم روښانه ده: له «رعیت» څخه تېر شئ او «ملت» ته مخه کړئ. ځکه هغه هېواد چې خلک یې رعیت وبلل شي، نه به تلپاتې امنیت ولري او نه روښانه راتلونکی؛ خو هغه هېواد چې خلک یې ملت وي، بیا به دومره اسانه د تکفیر د فتواوو او د ورانولو د سیاست قرباني نه شي.

د پاکستان وارخطایي: لامل یې څه دی؟ له هغو وروستیو سفرونو نیولې چې د پاکستان ملکي او نظامي چارواکو واشنګټن ته کړي، تر هغو پټو لیدنو پورې چې د امریکایي چارواکو سره د تړلو دروازو شاته ترسره شوې، او همدارنګه د هغو علني «ماست‌مالی» سره چې په نړیوالو ستیجونو کې د امریکایي او پاکستاني چارواکو تر منځ تر سره شوې، ښکاره ده چې اسلام‌اباد یو ځل بیا هڅه کوي په افغانستان کې د په مصنوعی ډول جوړې شوې ناامنۍ پروژه راژوندۍ کړي؛ داسې پروژه چې هدف یې دا دی چې لکه د پخوا په څېر افغانستان د ناامنۍ د صادرولو د خیز د تختی په توګه د منځنۍ آسیا او د ایران ختیځو پولو ته وکارول شي. خو دا ځل کیسه بدله شوې ده. سیمه اوس د پاکستان د ماهیت او نیت په اړه یو نوی او همغږی پوهاوی لري. برعکس له تېرو کلنو، نن نه منځنۍ آسیا په امنیتي خلأ کې ده، نه ایران، چین، هند او روسیه له وضعیت څخه بې‌خبر دي، او نه هم دا هېوادونه اجازه ورکوي چې افغانستان یو ځل بیا د پاکستان او د هغه د متحدانو د استخباراتي لوبو ډګر شي. سیمه‌ییزې امنیتي سرچینې د بلوچستان (مستونګ)، د باجوړ (ملاکنډ)، او وزیرستان څخه د غیرعادي خوځښتونو راپور ورکوي؛ هغه سیمې چې ویل کېږي د داعش-خراسان اړوند د روزنې او پټنځايونه ګرځېدلې دي. اسلام‌اباد ظاهرًا پلان لري له دغو شبکو څخه د طالبانو پر وړاندې د فشار د وسیلې او همدارنګه د واشنګټن او نورو سیمه‌ییزو لوبغاړو سره د «معاملې کارت» په توګه استفاده وکړي، یعنې لومړی ګواښ رامنځته کړي او بیا د هغه د مهار وړاندیز وکړي. خو داسې ښکاري چې دا ځل سیمه له پاکستان څخه مخکې عملی ګامونه اخیستي. شواهد شته چې ځینې سیمه‌ییز لوبغاړي، په ځانګړي ډول هند، ایران او روسیه، اراده لري چې که دا مرکزونه فعال شي، جګړه د دیورند دکرښې له سیمو څخه د پاکستان خاورې ته دننه انتقال کړي. افغانستان له محدودی څخه تر PAK د ننه پورې وغځوي. ځینې خپلواکې سرچینې حتی وایي چې ښایي طالبانو ته بې‌نښانه بې‌پېلوټه الوتکې ورکړل شوې وي، ترڅو د «اجاره شوی ناامنۍ» د پروژې د پراختیا مخه ونیسي. په همدې حال کې، د هند بیا فعال کېدل، د دهلي استخباراتي تماسونه له کابل سره، او د چین د امنیتي پلاوو پټ سفرونه افغانستان ته، چې وروستی یې د روان کال د اکتوبر په ۲۳مه و، ښيي چې د آسیا ځواکونه د PAK اصلي نیت په اړه زیاتېدونکې اندېښنه لري. د روسیې د طالبانو پر لور د نژدې کېدو چټکتیا ښایي د دې هېواد د پخوا څخه د پاکستان او د هغه د متحدینو د سیمه‌ییزو ناامنۍ د پلانونو د اطلاعاتو او د وضعیت د درک پایله وي، چې د PAK او متحدانو د سیمه‌ییزو ناامنۍ پروګرامونود پراختیا د خطرونه اړوند یی تر لاسه کړي وي. چین بیا، په PAK کی د غټی پانګونی وروسته د خپلو اتباعو او پروژو پر ضد پرله‌پسې بریدونو او د امریکا سره د پټو معاملو وروسته، دې نتیجې ته رسېدلی چې اسلام‌اباد نور د باور وړ شریک نه دی، بلکې د بې‌ثباتۍ یوه مزمنه سرچینه ده. له بلې خوا، د PAK کورنی وضعیت هم د دې ډول اقدام لپاره مساعد نه ښکاري: اقتصادي بحران، د پانګې تښته، د سیاسي مشروعیت زوال، د پوځ او ملکي ادارو ترمنځ ژور درز، او د تحریک طالبان پاکستان (TTP) او نورو ډلو زیاتېدونکي بریدونه، ټول څرګندوي چې دغه هېواد اوس تر هر وخت زیات د کور دننه په سولیدونکي ډول مخ په کمزوري کیدو دی. په داسې شرایطو کې، د ناامنۍ کارت لوبول او د افغانستان د وضعیت د بې‌ثباتۍ لپاره چی په ټوله کی د منطقې د بی ثباتې اټکل تری کیږی، استعمال، کېدای شي د اسلام‌اباد وروستۍ او تر ټولو خطرناکه قمار وي. په بل عبارت، دا ځل اسلام‌اباد به په هغه ډڼډ/مرداب کې بند پاتې شي چې خپله یې جوړ کړی دی. د امریکا سره د تېرو شلو کلونو دوه‌مخیز سیاستونه او ممطقی ته د ناامنۍ صادرولو کړنلارې اوس پر پاکستان بېرته راګرځي، او ځینې نړیوال لوبغاړي حتی له دې وضعیت څخه خوند او ګټه اخلي چې پاکستان په خپل جوړ شوي ډنډ کې ښکیل او له کنټروله وتلی وویني. دا امکان هم شته چې د تروریستي بریدونو له زیاتېدو او د تاوتریخوالي له پراخېدو سره، د پاکستان د هستوي وسلو د امنیت موضوع بیا د نړیوالو کړیو، په‌ ځانګړي توګه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا، د بحث په اجنډا کې راشي؛ په ځانګړي ډول وروسته له هغه چې د ایران هستوي قضیه پای ته ورسېږي، ښایي د نړۍ د سترو قدرتونو پام د یوه بې‌ثباته حکومت په لاس کې د هستوي وسلو د خطر او د هغوی د غیر مصون‌توب پر لور واوړي. نه دا سیمه پخوانۍ سیمه ده، او نه PAK د پخوا PAK دی. د آسیا د قدرتونو نوې توازن نور اجازه نه ورکوي چې کوم هېواد د ترهګرۍ، د نیابتي ګروپونو د پناه‌ځایونو او دوه‌مخیز سیاستونو له لارې د سیمې د سولې او ثبات راتلونکی برمته کړي. دا ځل که د ناامنۍ لمبې پورته شي، نو د هغې لمبې به تر هر چا وړاندې د خپل جوړوونکي لمن وسوځوي.