Kindeya Gebrehiwot, PhD, Prof

The FDRE Ministry of Education, FCDO and British Council signed a tripartite agreement of 5 million pound sterling project for an english language inprovement program in #Ethiopia at the Education World Forum #EWF2026 #London #UK! This project is expected to make a meaningful impact on the quality of English language education in our schools.

በፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ የሚመሩት የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን በለንደኑ ዓለም አቀፍ የትምህርት ፎረም 2026 በመሳተፍ ላይ ነው፤ facebook.com/share/p/1B5wsA… (ግንቦት 13/2018 ዓ.ም) በትምህርት ሚኒስትሩ ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ የተመራው የኢትዮጵያ ከፍተኛ የልዑካን ቡድን በለንደን ከተማ እየተካሄደ በሚገኘው የዓለም የትምህርት ፎረም (World Education Forum 2026) ላይ በመሳተፍ ላይ ይገኛል። የዘንድሮው ፎረም "ለጋራ የወደፊት ጊዜ ትምህርት መስጠት፡ ሰላም፣ ፕላኔት፣ ዓላማ እና መንገዶች በሚል መሪ ቃል እየተካሄደ የሚገኝ ሲሆን ይህ መድረክ በዓለም አቀፍ ደረጃ በትልቁ የሚጠቀስ የትምህርት እና የክህሎት ሚኒስትሮች ስብሰባ ነው። በዚህ ዓለም አቀፍ የትምህርት ፎረም ላይ ከመላው ዓለም የመጡ ሚኒስትሮችን፣ ፖሊሲ አውጪዎችን፣ ዓለም አቀፍ ድርጅቶችን፣ ዩኒቨርሲቲዎችን፣ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችን እና የትምህርት ቴክኖሎጂ መሪዎችን በአጠቃላይ ከ125 አገሮች የመጡ ከ1500 በላይ የሚኒስትሮች የልኡካን ቡድን ተገኝተዋል። ይህ ታላቅ ፎረም ሚኒስትሮች እና የትምህርት መሪዎች የፖሊሲ ልምዶችን እንዲለዋወጡ፣ አዳዲስ ስልታዊ አጋርነቶችን እንዲፈጥሩ፣ በትምህርት ፋይናንስ እና ማሻሻያዎች ላይ እንዲወያዩ እንዲሁም የዓለም አቀፍ ትምህርትን ቀጣይ አቅጣጫ ለመቅረጽ ከፍተኛ ዕድል የሚፈጥር መድረክ መሆኑም ተመላክቷል። ልዑካን ቡድኑ በፎረሙ ላይ የኢትዮጵያን የትምህርት ሪፎርም እና ተሞክሮዎች ያካፈለ ሲሆን፣ በቀጣይ የሀገሪቱን የትምህርት ጥራት ለማሻሻል በሚረዱ ዋና ዋና ዘርፎች ላይ ውይይቶችን አድርጓል። በዚህ መድረክ ሀገራችን ያላትን ልምድ ያካፈለች ሲሆን በመሠረታዊ ትምህርት፣ በቅድመ ልጅነት እድገት፣ በመምህራን ስልጠና፣ በዲጂታል ትራንስፎርሜሽን እና በወጣቶች ክህሎት ልማት ላይ ከተለያዩ አገሮች ልምድ ለመቀስም ጠቃሚ አጋጣሚ መሆኑ ተጠቅሷል። ተጨማሪ መረጃዎችን በሚከተሉት ማስፈንጠሪያዎች ያግኙ፡- በፌስቡክ -facebook.com/fdremoe/ በቴሌግራም -t.me/ethio_moe በትዊተር - x.com/fdremoe ዩቱዩብ- @ministry-of-education-ethiopia" target="_blank" rel="nofollow noopener">youtube.com/@ministry-of-e… በሊንክዲን - linkedin.com/.../ministry-o… በዌብሳይት - moe.gov.et ይከታተሉ

I am impressed by the Noble Prize Laureate @Malala 's strong messaage on the prevailing challenges of girl's education throughout the world at the grand opening of the Education World Forum #EWF2026 #London #UK - educating for a shared future: peace, planet, purpose & pathways.

ቃለ መሕትት በየነ ምክሩ አብ ህልው ኹነታትን ዘንፀላልው ዘሎ ደበና ኩናት ንምትራፍ መፍትሒታትን! ስምዕዎ! youtu.be/io6KEmJ_4Fk?si…

ቡዙሕ ቁም ነገር ዘለዎ ቡሱል ቃለ መሕትት ተጋዳላይ ገብረገርግስ! ብፍላይ ድማ ኣብ መወዳእታ ዘሎ መልእኽቲ ይሰማዕ youtu.be/mY7aS10PfFc?si…

አመራርሓን ሰብ አክስዮን ፋብሪካ ሲሚንቶ ተጎጋ አ/ማ እንኳዕ ደስ በለኩም።

እዋናዊ ጉዳያት ብዝምልከት ምስ ቲቢኤስ ቴቪ ዝገበርክዎ ቃለ መሕትት ኣብዚ ኣለኩም ። ሕዚ ናብ ኲይናት ክጥጥቕዎ ዘዳለውዎ መንእሰይን ንዕንወት ዝኸዘንዎ ኢኮኖሚ ትግራይን ካብ ዘይተቐደሰ ዕላምኦም ነሕድጎም ። ሰላም ንትግራይ ! youtu.be/SDMWBklkJ8E?si…

እዚ ድሑር ጉጅለ ንጥፍኣት ትግራይ ዝቦቐለ ፃህያይ እዩ። ክፀሃይ እዩ ልግብኦ። ዝኹሉ ዕብዳን ኹናት ፃሕቲርካ ሕዝቢ ንምምልላእ እዩ እምበር እዚኣ እትበሃል ኣዉንታዊ ውፅኢት የብሉይ። ዝሓለፈ ይኣኽለና። ይርዳእኹም እዩ ክብሃል ለለዎ። ናብታ ይፅውዓ ለሎ ሓዊ በይኑ ይጠቕጠቃ። ካብ ኩናት ወፃኢ ምንባር ለይኽእል ፃህያይ ክንቀል/ክቡቀስ ጥራሕ እዩ ለለዎ።

This morning, I have visited the #madeinEthiopia expo 2026 after signing MoU with Industry Associations. The import substitution movement in various industrail sectors is inspiring and we need to scale it up. The Ethiopian Ministry of Industry @ethio_Industry and partners need to be commended. Thumbs up! #ኢትዮጵያ_ታምርት #ለሁለንተናዊ_ሉዓላዊነት #እኛም_እንሸምት #MADEINETHIOPIA

እዋናዊ መግለፂ ቅዋም ምንቅስቓስ ደለይቲ ለውጢ ትግራይ

The Madness Continues! #Tigray While the negotiators were at Pretoria in November 2022, the then TPLF leadership, especially Dr Debretsion was desperately crying out to Getachew Reda to sign an agreement the soonest possible. I recall that military commanders would come to my office, explain the situation at the battle fronts & ask me to call Getachew and push to sign a deal. As the commanders were aware about what was happening at the battle ground, they were right to insist for at least a cease fire. We all know what was saved due to the signed CoHA. However, after the agreement was signed, the TPLF Executive Committee immediately started denouncing the agreement. First, it was said that the delegation shouldn’t have signed on the behalf of the TPLF and hence we should disown it. There was much heated debate within the TPLF Central Committee, reaching a point of polarized "suicide politics," where someone said, would rather commit suicide than accepting while the another one saying would rather commit suicide than not accepting. Nevertheless, because the majority of the Central Committee accepted it, the Pretoria Agreement was sanctioned. Dismayed by the decision of the CC, the executive committee came forward with a concealed roadmap to impede the implementation of agreement with time. After a month or so, surprisingly, those who used to say "tear the agreement up", once they assumed their power is guaranteed, started heralding the acceptance of the agreement. They even went to the extent of declaring that we shouldn’t have needed a third party in the first place, and continued as far as bowing until their backs bent begging for an appointment to secure power, Now, since everything has failed them (and may we be spared from such calls, as we were also elected for the Council), the madness continues by summoning a Council dissolved by Pretoria Agreement, they claim to be the signatories. The speed they are going to dislodge the Interim Regional Administration and install the dissolved Council of 2020 would have been fortunate had this been used for development. They are gathering elderly parents in meeting halls and making them to support their evil moves by raising hands —people who look like they can barely carry their own hands, let alone hold a machine gun. These hands are antennas of destruction. However, the youth, who are expected to be sacrificed in the war, are not part of the decision making. The "War Traders" are the ones deciding for them. But the Tigray youth have woken up and are saying “No" to war . Our entire community is also bypassing these meetings by either not showing up or remaining silent. Many are also opposing them with grit. This should be encouraged and supported. Recently, I heard a former comrade of ours saying, "We are prepared enough for war; we have tactical allies," etc. This is a fairy tale that does not exist. Military commanders have told the group of madness clearly. But no one is there to listen. For example, recently (as the military training head in Aksum described), they aimed to recruit 15,000 youth for training, but they only managed to deceive and bring in fewer than 100. Even those, I don't think will stay. There is nothing noteworthy to speak of in other preparations as well. Our youth have done well by saying no. Let this continue. Even those in the army are not on a fighting mode. Even if there were sufficient military capacity and preparedness, there is no benefit for Tigray that can be secured through war at the moment. The preferred option to secure Tigray's interest, autonomy and constitutional right is through dialogue and debate short of a threshold of war! We must not allow a few individuals to decide Tigray”s destiny. We must prove in practice that Tigray is greater than a few power mongers. Let us struggle so that Tigray stays far from war and the drums of war, and instead hikes on the path of development and democracy! Peace takes a courage! #Tigray #Ethiopia

ዝቐፀለ ዕብዳን ! ኣብታ ፀባብ እዋን ! 2015 ዓ/ም ፥ ተደራደርቲ ኣብ ፕሪቶርያ እናሃለው ፥ ንንጌታቸው ሎሚ እንተዘይ ተፈራሪምኩም ተወዳእና ኢሎም የእውዩ ነይሮም። እዝክር እየ አዘዝቲ ሰራዊት ናባይ መፂኦም ንጌታቸው ደውለሉ፤ ይወድኡ ይቡሉኒ ነይሮም። ሓቆም ድማ እዮሞ። በታ ፊርማ ዘደሕንናዮ ይፍለጥ እዩ። ተፈራሪሞም ምስ መፁ ተገልቢጦም ኣይንቕበሎን ምባል ጀሚሮም ። መጀመሪያ ብህወሓት ክፍርሙ አይለኣኽናዮምን አይናትናን ተባሂሉ። ኣብ ማእኸላይ ኮሚቴ ህወሓት ብዙሕ ክትዐ ተገይሩሉ ክሳብ "እዙይ ካብ ዝንቕበል ምሕናቕ ይሕሸና"፤ ክሳብ "እዙይ እንተዘይተቐቢልና ምሕናቕ ይሕሸና" ዝብል ፖለቲካ ማሕነቕቲ በፂሑ። እንተኾነ ግን ዝበዝሕ ማ/ኮሚቴ ስለ ዝተቐበሎ ስምምዕነት ፕሪቶርያ ፀዲቑ። ቐፃሎም ከም ፈፃሚት ሰለስተ ''መ'' ዝብል ነቲ ስምምዕ ዘተዓናቕፍ ሓሳብ ሒዞም ቐሪቦም። እቶም "ይቀደድ" ዝብሉ ዝነበሩ ብዝገርም ዳሓር ስልጣን እንትርከቡ ምስ መሰታቶም ድማ ተቐቢልና ኢና ድርኡ'ውን "ሳልሳይ ወገን አይመደለየናን እሞ ሽመት ሃበና" ኢሎም ሕቍኦም እስካዕ ዝጎብጥ ጉንብሕ ጥልዕ ኢሎም። ሕዚ ኩሉ ምዃን ምስ ኣበዮም ድማ (ንሕና እውን ተመረፅቲ ስለዝነበርና ካብ ፃዊዒት ይምሓረና) በቲ ሰብ ዋና ኢና ዝብልዎ ውዕሊ ፕሪቶሪያ ዝፈረሰ ቤት ምኽሪ ብምፅዋዕ ዕብዳን ቀፂሉ ኣሎ። እዚስ ንልምዓት እንተዝኾን ኢልካ ብዘቕንእ ፍጥነት ፥ እቶም ዲሽቃስ ይትረፍ ኢዶም ምሽካም እኳ ዝኸብዶም ዝመስሉ ወለዲ በቢኣደራሹ ብምእካብ እተን ናይ ጥፍኣት ኣንቴና ዝኾና ኣእዳው ዊጥ የብልወን ኣለው። ኣብቲ ኲናት ክጥጠቑ ዝድለዩ ዘለዉ መናእሰይ ግን ኣብ ምውሳን የለዉን። እቶም ነጋዶ ኲናት እዮም ዝውስኑሎም ዘለዉ። መንእሰይ ትግራይ ግን ነቒሒሎም እዩ። እምቢ ንኲናት ይብል ኣሎ። ኹሉ ማሕበረሰብና'ውን ኣብተን ኣኼባታ ብዘይምርካብ ወይ ሱቕ ብምባል እዩ ሓሊፉወን። ብዙሓት'ውን ብትረት ይቃወሙ'ለዉ። ብዝሐለፈ ሓደ ናይ ቀደም ብፃይና ንኲናት'ውን ተዳሊና ኢና፤ ታክቲካል መሓዙት ኣለዉና ወዘተ ክብል ሰሚዐ። ዘየለ ተረኽ እዩ እዙይ። ኣዘዝቲ ሰራዊት ብግለፂ ተዛሪቦም እዮም። ሰማዒ ግን የለን። ንኣብነት ኣብ ቀረባ እዋን እኳ (ሓላፊ ታዕሊም ኣብ ኣክሱም ከምዝገልፆ) ልዕሊ 15,000 መንኣሰይ ናብ ታዕሊም ከኽትቱ ዓሊሞም ፥ ንትሕቲ 100 ጥራሕ እዮም ኣደናጊሮም ኣእትዮም። ንሶም'ውን ሕዚ ዝህልዩ አይመስለንን። እብቲ ካሊእ' ምድላው'ውን አብዙይ እተው ዝበሃል የኾነን። ብፍላይ ድማ መንእሰይ እምቢ ምባልኹም ፀቡቕ ጌይርኹም። ይቐፅል። ኣብ ሰራዊት ዘለዉ'ውን ኣብ ቀልቀል እዮም ዘለዉ። ዋላ እኹል ዓቕሚ'ውን ተዝህልው'ውን ብኩናት ዝረጋገፅ ረብሓ ትግራይ አይህሉን ። ረብሓ ትግራይ ንምሕላውን ሕገ መንግስታዊ ልኣላውነት ትግራይ ውሕስ ንምግባርን ትሕቲ ኲናት ብዘሎ ኢሂን ሚሂን ምምጓት እቲ ዝሓሸ ኣማራፂ እዩ ! ዉሓዳት መፃኢ ዕድል ክውስኑ ክንፈቕደሎም አይግባእን። ትግራይ ልዕሊ ዝኾኑ ውሑዳት ሰብ ፍሉይ ረብሓ ምዃና ብግብሪ ክነረጋገፅ ይግባእ። ትግራይ ካብ ኲናትን ወረ ኲናትን ርሒቓ ኣብ ጎደና ልምዓትን ዴምክራስን ንኽትምርሽ ንቃለስ ! ሰላም ንትግራይና !

ውድብ ስምረት ንሰላምን መስርሕ ሰላምን ካብ ዘለዎ ፅኑዕ እምነት ብምብጋስ ነዞም ቐፂሎም ዝተዘርዘሩ ሓሙሽተ ናይ መፍትሒ ሓሳባት የቕርብ፦ 1. ጉጅለ ድሕረት ዋላዃ ብተደጋጋሚ ፖለቲካዊ ሽንፈት ዘጋጥሞ እንተኾነ ሓይሊ ሰራዊት ትግራይ ንፖለቲካዊ ረብሓ እዚ ጉጅለ መጥቀሚ እናገበረ እቲ ሰራዊት ነንባዕሉ ክከፋፈል ዉሽጣዊ ሓድነቱ ክዳኸምን ካብ ህዝቢ ክንፀልን ይገብር ስለዘሎ ሐዚ ዉን ሰራዊት ትግራይ ከምቲ ደጋጊምና ዝሓበርናዮ ካብዚ ናይ ዕብዳን ውሳነን ምሕሳብ ዝተሰኣኖ ጉጅለን ብምርሓቕ ኣንፃር እዚ ጉጅለ ክትስለፍ ፃዉዒትና ነቕርብ። 2. ኣብ ውዕሊ ፕሪቶርያ ዘየለ ግን ድማ ሙሉእ ንሙሉእ በቲ ዘይሕጋዊ ጉጅለ ንዝተብሓተ መንግስታዊ ስልጣን ትግራይ ተበቲኑ ከም ብሓደሽ ኩሎም ፖለቲካዊ ውድባት ትግራይን ጉዱሳት ሙሁራት ተጋሩን ዘካተተ ሓቛፊ መንግሰቲ ኣብ ትግራይ ክምስረት ምግባር። 3. ካብ ሕግን ባህጊ ህዝቢ ትግራይ ወፃእን እዚ ጉጅለ ምእንተ ውልቃዊ ረብሕኡ ካብ መርህ ወፃኢ ፀላእን ፈታውን እናቐያየሩ ህዝቢ ትግራይ ኣብ ኩናት ንክነብር ብሽም ፅምዶ ዝተጀመረ ዘይ ቅዱስን ብተንኮል ዝተላዕጠጠን ርክብ ብቕልጡፍ ጠጠዉ ክብል ምግባርን ተሓታትነት ምርግጋፅን። 4. ኣብ ቅድሚ ዓለም ውዕሊ ፕሪቶሪያ ፈሪምና ሰለ ዝኾንና እቶም ዘይተፈትሑ ፀገማት ንምፍታሕ ሐዚ እውን ከይረፈደ ምስ ምስ ፌደራል መንግስቲ ዘሎ ርክብ ብምጥንኻር አብ ትሕቲ ወረርቲ ዝሳቐይ ዘሎ ህዝብና ካብ መዓልታዊ ስቃይ ክናገፍን ካብ መረበቶም ተመዛቢሉ ዝሳቐ ዘሎ ህዝብና ውሑስ ብዝኾነ መንገዲ ናብ መረበቱ ንኽምለስ ፣ሕገ መንግስታዊ ግዝኣት ትግራይ ንክረጋገፅን ምስራሕ፣ በዚ ኣቢልካ ኣብ ትግራይ ዝረአ ዘሎ ሰብኣዊ ቕልዉላዉ ምፍታሕ፣ 5. ኣብ ትግራይ ዘላቒ ሰላም ንምርግጋፅን ትግራይ ናይ ኩሉ ትግራዋይ ክትኮንን መላእ ህዝቢ ዘሳተፈ ደሞክራሲያዊ መንግስቲ ንምትካል ንመረፃ ምችዉ ኩነታት ናይ ምፍጣር ኸይዲ ምጅማር። ኣብ መወዳእታ በዚ ጉጅለ ዝጋደድ ምበር ዝፍታሕ ፀገም ትግራይ ከምዘየለ ኣብ ሕሉፍ ግዜ እናረኣናዮም ከምዝመፃእና ብምርዳእ መላእ ህዝብና ነቲ ብሄራዊ ዓቕምና ክበታተን ንውልቀ ሃላዋቱ ብምቅዳም ረብሓ ህዝቢ ትግራይ ከይረጋገፅ ዝገብር ዘሎ ሓይሊ ኩሉ መዳይ ቃልሲ ክትገብሩ እናፀዋዕና አብ ትግራይ ዘለዉ ፀገማት ብመሰረቱ ንምፍታሕ አብ ዝግበር ኩለመዳይ ቃልሲ ከም ዉድብ ብሓባር ከምንቃለስ ክንገልፅ ንፈቱ ። ባህጊ ህዝብና ሰላምን ሰላምን ጥራይ እዩ!

“ እነዚህ ጦርነት ናፋቂዎች የእኛን ዕጣ ፈንታ እንዲወስኑ እስከተፈቀደላቸው ድረስ ሰላም አይኖርም “ - ፕ/ር ክንደያ ገብረህይወት @ProfKindeya የህወሓት ማዕከላይ ኮሚቴ ያሳለፈውን ውሳኔ ተከትሎ የስምረት ፓርቲ አመራር የሆኑት ፕ/ር ክንደያ ገብረህይወት ጠንካራ ተቃውሞ ሰነዘሩ። “ ወንጀለኛ “ ሲሉ የጠሩት ቡድን እስካለ ሰላም እንደማይኖር ገልጸዋል። ፕ/ር ክንደያ “ በትግራይ የሚገኘው ወንጀለኛ ቡድን ከጦርነቱ በፊት የነበረውን የ2020 (የ2012 ዓ.ም) ‘የክልል ምክር ቤት’ ለመመለስ፣ ክልላዊ አስተዳደሩን ለማፍረስ እና ከጎረቤት አገራት ጋር ያለውን ሕገ-ወጥ ግንኙነት ለማጠናከር መግለጫ አውጥቷል “ ብለዋል። እነዚህ እርምጃዎች በፕሪቶሪያ የተፈረመውን የሰላም ስምምነት (CoHA) ውድቅ የሚያደርጉ እና በአካባቢው ያለውን ደካማ ሰላም በቀጥታ ለአደጋ የሚያጋልጡ እንደሆኑ አመልክተዋል። “ እንዲህ ያለውን እንቅስቃሴ ሰላም ወዳድ በሆኑ ወገኖች ሁሉ ሊወገዝ “ ይገባል ያሉት ፕ/ር ክንደያ “ ይህ ወንጀለኛ ቡድን ተጠያቂ ሊደረግ ይገባል “ ብለዋል። “ እነዚህ ጦርነት ናፋቂዎች የእኛን ዕጣ ፈንታ እንዲወስኑ እስከ ተፈቀደላቸው ድረስ ሰላም አይኖርም “ ሲሉም አስጠንቀዋል።

ናይ ኩናት ፅቡቅ፤ ናይ ሰላም ሕማቅ የለን! ዕብዳን ደው ይበል! ኣብዙይ ኸዚ እዋን ኣብ ትግራይ ዘሎ ነባራዊ ኹነታት: ብዝኾነ ይኹን ምኽንያት ኹናት ምድላይ ማለት ዝኸፈአ ጥፍኣትን ህልቂትን ምዕዳም ማለት እዩ። ኣብ ጎድኒ ሰላም ምዃንን ሰላምካ ኣፅኒዕኻን ዓቅምኻ ኣኪብካን ምቅላስ ድማ ጀግንነት እዩ። ዘይተመለሱ ሕቶታት ትግራይ ንሰላም ኹሉ ዝኽፈል ከፊልካ ብዝርርብን ብምርድዳእን ክፍትሑ ምግባር ዕለታዊ ተግባርና ክኸውን ናይ ግድን እዩ። ካብዚ መማረፂ ወፃኢ ናብ ዳግማይ ኩናት ክእትወና ከም ኣመሉ ዘዕግርግር ዘሎ ዱሑር ጉጅለ ''ይኣኽለካ'' ክበሃል እዩ ዘለዎ። ትግራይ ካብ ዝኾነ ግዘ ንላዕሊ ኸዚ ሩፍታ የድልያ እዩ። ህዝብና ብኹሉ መዳይ ዝተጎሳቆለሉን ኣብ ዘለሉ እዋን ተመሊሱ ናብ ኹናት ከኣቲ የቡሉን። እዚ ኹሉ ባዕሉ ዓፍጢጡ ኣብ ስልጣን ክብሕትን ዝደልን ብመናእሰይ ትግራይ እናሸቐጠ ዝነብርን ሓይሊ እናሃለወ ግን ህዝቦና ሰላሙ ክረክብ ማለት ዘይሕለም እዩ። ስለዚ ኩሉ ደላይ ሰላም፣ ትግራዋይን ፈታዊ ትግራይን ብሓደ ድምፂ ነዚ ኹናት ናፋቒ ጉጅለ ጀሚርዎ ዘሎ ዕላዊ መንገዲ ኹናት ተወዲቡ ክኹንኖን ክቃለሶን ይግባእ። ዋጋ ሰላም ካባና ካብ ተጋሩ ብላዕሊ ዝፈልጦን ዋጋ ዝኸፈለን ስለ ዘየለ ህዝብና ናይቲ ድሑር ናፋቂ ኹናት ጉጅለ ምንቅስቃስ ክርዳእን ንሰላም ጠጠው ኢሉ እምቢ ንኹናትን ደለይቲ ኹናትን ክብል ይግባእ። ሰላም ንህዝብና!