Semsuri_02

Zahuranlı (Zaxûran, Zaxûrî) aşireti (2. bölüm): Son paylaşımımda Zahuranlı aşireti hakkında kısaca bilgi vermiştim ve bir kısmının İran'ın Doğu ve Batı Azerbaycan eyaletlerinde yerleşik olduğundan bahsetmiştim. Bu kez İran'daki Zahuranlı aşiretinin Kurmancî (Kürtçe) lehçesinden bazı kelimeler paylaşmak istiyorum: ban(g) kirin - çağırmak den(g) meke - konuşma gep kirin - konuşmak hatin, çûyin - gelmek, gitmek hatina cem hev - toplanmak bi dû çûyin - bir şeyin izinden gitmek / takip etmek spartin - emanet etmek kum - şapka betal - boş xwe pak kirin - süslenmek lîstin - oynamak cawde - bak şanazî kirin - iftihar etmek kanî - çeşme babrûsk - fırtına Özellikle "gep kirin" kelimesi çok dikkat çekici, bu kelimeyi İran'ın Horasan bölgesindeki aşiretler dışında hiçbir yerde duymadım. Bu bize İran'ın kuzeybatısında yaşayan Zahuranlı aşireti ile Horasan'daki aşiretler arasında bir bağ olduğunu gösteriyor.

Zahuranlı (Zaxûran, Zaxûrî) aşireti: Zahuranlılar günümüzde Türkiye'nin doğusunda özellikle Mardin, Diyarbakır, Urfa ve Erzurum (Şenkaya ilçesi) bölgelerinde yaşamaktadır. Orta Anadolu'da ise Tokat'ın Zile ilçesinde Zahuranlılar bulunmaktadır. İran'ın Batı ve Doğu Azerbaycan eyaletlerinde de çok sayıda Zahuranlı köyleri vardır. Güneydoğu ve Orta Anadolu'daki Zahuranlıların anadili genellikle Kürtçe'nin Kurmancî dilidir. Erzurum'un Şenkaya ilçesinde yaşayanlar ise Türkçe konuşur. İran'da ise eski kuşaklar Kurmancî, yeni kuşaklar ise daha çok Farsça ve Azerbaycan Türkçesi konuşurlar. Mezhep açıdan heterojen bir yapıya sahiptirler (Sünni, Alevi (Üryan Hızır ocağı), Şii (İran'da)). Etnik açıdan ise Kürt kökenli bir topluluktur ve Osmanlı kaynaklarında da "Ekrâd" taifesine mensup oldukları yazmakta. Osmanlı kaynaklarında Zahuranlı aşireti 16. yüzyılda Çemişgezek Sancağı'nda, özellikle Pertek ve Vazgird nahiyelerinde geçmektedir. Yine Rakka Eyaletinde de aşiretin ismi geçmekte. 16. yüzyıldaki yerleşim alanlarını haritada turuncu renkle işaretledim. Zahuranlıların Çemişgezek ve güneydeki bölgeler arasında göçebe veya konar-göçer olarak hareket ettikleri mümkün olabilir (yaylak ve kışlak arasında). Mardin'e yerleşmeleri Rakka'ya yapılan iskânlar ile de alakalı olabilir. Tokat'taki Zahuranlılar ise kökenlerini Malatya bölgesine bağlamakta ve konuştukları Kurmancî daha çok Malatya-Elazığ hattındaki ağızlara yakındır. İran'daki Zahuranlıların konuştuğu Kurmancî ise daha çok Horasan'da konuşulan Kurmancîye yakın. Örneğin "konuşmak" için "gep kirin" diyorlar. Ataları tarih içerisinde Safevi devletine katılan gruplar ve aşiretler ile bölgeye gelmişlerdir.

@Gul_aysegulgule @AliOsmanTM @m_akifkoc İran'ın Mazandaran Eyaletinde varlar ve "Jahanbeglû" ismiyle biliniyorlar.

@AliOsmanTM @m_akifkoc Canbeg var mı?

Şii Horasan Kürtlerine dair sade ve iyi bir video Şah Abbas Safevî zamanı, 4-5 asır önce Irak sınırından alınıp, Türkmen-Özbek akınlarına karşı Doğu tarafına iskan edilmişler Türkiye'deki gibi Kurmanci çoğu ama modern dönemle birlikte dil de hâkim kültüre, Farsçaya yenik düşüyor Hemen büyük kısmı Şii bu Kurmancilerin, İran'ın büyük sanatkarı Muhammed Rıza Şeceryan da aslen bu topluluğa mensup Bu bölgede yine Şii olan Horasan Türkleri diye yine milyonluk bir kitle yaşıyor ki ne Azerbaycan Türklerine ne bölgedeki Sünni Türkmen'e benziyorlar İran'da etnik ve mezhepsel topluluklar çok ilginç bir konu ama herkes kendi meşrebince karıştırıp didiklediği için mayınlı da bir arazi

@koyluogluHK @HyamanKurd Merhaba, bana DM'den yazabilir misiniz? Milanılar hakkında geçenlerde yaptığım bir çalışma paylaşmıştım ve bu konuda 1-2 sorum olacaktı.

Benim de bu konuda biraz katkım olsun diye, kendi deneyimimden bir kaç bilgi paylaşayım. Osmanlı tahrir defterlerinde Milan Yazıcıoğlu oymağı geçenlerin yerleştiği bir köydekilerle bağımızın çıktığı (Y DNA olarak) kesinleşmiş. Bizim dedeler Mazıdağılı, ancak bağımızın çıktığı kişiler Milanlılar Göynücek'in Kafarlı köyündenler. Ve büyük olasılıkla Çemişgezek'ten oraya gitmişler. Ağuçan ocağına bağlı olduklarından dolayı, kendilerini de Ağuçanlı olarak tanımlıyorlar. Ve bu köydekiler aynı zamanda Kurmeşan aşiretiyle de akraba çıkmış durumda. Bu da Çemişgezek iddiasını güçlendiriyor. Şu an bu köy iki ayrı köy olmuş durumda, Tencirli ve Kafarlı olarak biliniyorlar. Maalesef günümüzde dillerini unutmuş durumdalar. Sadece bu köy değil, Göynücek ilçesinin bir çok köyü de aynı şekilde olduğu görülüyor. Ancak bazı köylerde halen Kürtçe konuşuluyor. Yine kesin bir bilgi olarak Kafarlı köyünden olanlar ile Milan aşiretinin kurucu kolları olan "bavmiriler" de aynı soydan geldikleri kesin bir bilgi içeriyor. Kısa bir özet olarak paylaşabiliyorum. Detay bilgileri de ilerde bir çalışma olarak paylaşmayı planlıyorum.

Amasya'nın Göynücek'inden Tokat'ın Almus'una, Yozgat'ın dağ köylerinden Çorum'un ıssız yaylalarına uzanan bir hikaye bu… Burada yaşayan binlerce Alevi, Türkçe'yi anadil gibi konuşsa da yüreklerinde hala Kurmanci'nin ezgisini taşıyor. Onlar hem Alevi, hem Kürd. Resmi tarih kitaplarında "iskan politikası" diye geçiştirilen şey, onların hafızasında sürgün olarak yaşıyor. Dersim'in Çemişgezek'inden, Malatya'nın dağlarından 18. yüzyılda Osmanlı'nın fermanıyla koparılıp Orta Anadolu'ya savrulan Milli ve Kavilli aşiretleri. Binlerce insan, çoluk çocuk, at sırtında, develerle, "asayiş" adına yerlerinden edildi. Göçebe Kürd aşiretlerini yerleştirme adı altında dağıtmak, parçalamak ve Türkleştirmek için yapılmış bir politika. Ama o insanlar unutmadı. Bugün hala o köylerde, ocaklarda, cemlerde yaşlılara mikrofon uzatılınca aynı şeyi söylüyor. "Biz Malatya'dan geldik,Dersim'den sürüldük, Osmanlı bizi buraya sürdü." Sayısız röportajda, belgeselde, köy kahvesinde, cem evinde duyduğunuz o cümleler. Sözlü tarih, arşivden daha güçlü konuşuyor bazen. Çünkü arşiv "düzen" der, halk "yara" der. 1920'lerde Koçgiri, 1938'de Dersim olaylarıyla aynı coğrafyadan yeni yeni sürgün dalgaları geldiğinde, o eski yaralar yeniden kanadı. Aileler parçalandı, diller yasaklandı, kimlikler inkar edildi. Ama o sürgün edilmiş Kürd-Aleviler, Anadolu'nun bağrında hem Aleviliğini hem Kürdlüğünü korudu. Tahtacı değil, Hubyar Ocağı'ndan değil. Çemişgezek'ten, Sinemilli'den gelen bir damarla. Bu sadece "etnik köken" meselesi değil. Bu, bir milletin hafızasının, dilinin, inancının asimilasyona rağmen nasıl direndiğinin hikayesi. Resmi anlatı "yerleştirme" derken, o köylerdeki dedeler,nineler "sürgün"diyor. Hangisi daha gerçek? Tarih, galip yazılanla değil, mağdurun anlattığıyla da okunmalı. Amasya-Tokat-Yozgat Kürd-Alevileri, tam da bu yüzden bu coğrafyanın en sessiz, en derin yaralarından biri. Onların sesini duymak, resmi tarihin tek ses olmadığını hatırlamak demek. Ve o röportajlardaki hüzün, hala sürüyor…...

The same applies to the Reshwan tribal confederation. Many uninformed "hobby-historians" have recently begun to lump different tribes together simply because their names sound similar, which is complete nonsense. (for example: Sinemilî & Milî or Reshwan & Reshkan / Reshani / Reshkotan etc) Especially on social media I often come across the claim that the Reshwan tribal confederation and the Yazidi Rashkan & Reshani (Dinan, Dinayî) tribes are one and the same, which is absurd. I will publish a detailed post about this topic in the near future. Even a basic look at the paternal lineages (Y-DNA) makes it clear that these communities / tribes are not the same. (the Reshwan confederation consists of Sunnis, Shiites & Alevis). The Reshwan are relatively closely related and share two or three main paternal haplogroups: 1) E-BY206101, 2) R1b-FT186752, 3) J2-L25. On the other hand we have the Reshkotan tribe with R-BY15339, Reshan in Bitlis with L-FT19262, the Reshani / Reshkan tribe in Iraq with J-FT239117. The paternal haplogroups show clearly that they aren't the same tribe.

Is the Shadi tribe related to the Shaddadid dynasty and therefore R1a-Z93 > CTS6 > Y37891? No. This claim is unfounded. The logic behind this argument is based on Saladin’s genealogy. Saladin is the son of Najm ad-Din Ayyub, who himself came from Dvin under Shaddadid rule. Najm ad-Din Ayyub’s father was named Shadhi ibn Marwan. Because of this, some argue that Saladin is related to the Shaddadids. They also claim that, since “Shadhi” and “Shaddadids” look somewhat similar, they must be connected. Furthermore they say, given that the Shadi tribe overwhelmingly belongs to the patrilineal genetic lineage R1a-CTS6, they conclude that the Shaddadids must share this lineage. As you can see, this entire line of reasoning is garbage. Not to mention that the Shadhanjan are attested before Shadhi ibn Marwan could have been alive, and before the Shaddadids established themselves in Armenia according to Al-Masudi writing in the 947 AD (first edition). Ayyub died around 1173, so go back two generations and at max you’ll be in the late 1000s AD at earliest.

Evet haklısınız, şimdi gördüm Familytreedna'daki project sayfasından. Haplogrubu E-S11956 olan Haydaranlı bir örnek var mesela. E-BY206101 altdalı bu haplogruba dayanıyor fakat bundan başka birçok daha sub clade var. Big Y testi yapmadan 100% emin olmayız. Belki E-S11956'nin farklı bir dalındandırlar.

@Semsuri_02 @Dewrkirmanc onlardan BİGY yok diye biliyorum, ama sizlerle aynı alt daldalar büyük ihtimal

PH3610 çıkıcak aşiretin 90% öyle o zaman bakalım ne diyeceksiniz. Siz bölgeden bir cacık bilmiyorsunuz. Has Has geziyor diğer Has Şeyh Hasanlılar ne oluyor p1ç mı ? Hepsi PH3610 o zaman gülelim

@vedatbz12 @Dewrkirmanc Big Y matchlerim arasında Kureyşan, Ziravkan gibi aşiretler dışında sadece Celaliler var. Haydaranlı ve Redkanlı Big Y matchlerim yok.

@Semsuri_02 @Dewrkirmanc Celali, Haydaran, Redki

@Dewrkirmanc Kureyşan ve Şadiyan dışında hangi aşiretlerde var? Bizim de paternal haplogrubumuz E-BY206101 (Sevikan / Sefkan aşireti, Konya)

@Semsuri_02 Kureyşan hariç bazı talipler de de var

@BizkitXurti @Mardin_Alomari That's interesting. Your haplogroup is a subclade of R-Y314404 whose TMRCA according to YFull lived approx. 650 years ago. However there is also another sample from Eastern Anatolia (Kurdish Alevi). A closer look at this could provide insights into the migration history.

@Mardin_Alomari gardi

My big Y is done😎

@tps1n46 @Seyhlubey "Amkan", "Amikî" Kilis'in güneyinde, Halep'in Afrin ilçesine bağlı Bülbül ve Raco nahiyelerinde bulunan bir aşiretin ismi. Bölgenin güneybatısında ise Hatay iline bağlı Amik Ovası var (Kumlu ve civarı).

@Seyhlubey hocam burdaki amiki, atmi aşireti olabilir mi

M.1722 tarihli 45341769 Numaralı belge de Osmanlı neden Badıllı Cemaatini kürd diye yazmıs madem bu Asiret Türkmen? Bahsettigin 3 asiretinde türkmenlik ile alakası yok. Ekrad da Kürtler demektir ayrıca.

Her üç kaynağa baktım, üçünde de Yezidi inançlı Şadıllılara rastlayamadım. İlk kaynak daha çok 8. ve 11. yüzyıllar arası bölge tarihinden bahsediyor. İkinci kaynak ise Toprakkale, Köse Dağı ve Sarıçiçek arasında yaşayan Şadıllılardan bahsediyor. Dikkat edersiniz o bölgede yer alan Şadıllı köyleri zaten haritamda yer alıyor. O köyler Eleşkirt, Karayazı ve Horasan arasında bulunuyor ve inanç açısından Sünniler (Şafii), Yezidi değil. Zaten paylaştığınız kaynakta da öyle yazmıyor. Üçüncü kaynakta yer alan videoya ise hızlıca baktım ve yine aşiretlerden bahsedilmedi. "Tanıdıklarım var" kaynak değildir.

@Semsuri_02 @merkezden_haric Var tabiiki. Yazdığım gibi birebir tanıdıklarım var. Ayrıca Hugh Kennedy çalışmaları var akademiden. #v=onepage&q=%22The%20Kurdish%20dynasties%20which%20emerged%20in%20the%20second%20half%22&f=false" target="_blank" rel="nofollow noopener">books.google.com.tr/books?id=Kak0C… Bir diğer çalışma daha var Osmanlı arşivinden web.archive.org/web/2018083021… Yine popüler kültür kanallarında yapılan röportaj youtu.be/lc1tluBlksQ?si…

Şadiyan Aşireti ile Avşarların yaşadıkları yerler birbirleriyle uyumsuz noktada. Keza ne bir Şadi kendisine Avşar der ne de Avşarların böyle bir iddiası olmuştur. Kezalik düzinelerce Şadi'ye de DNA testi yapıldı ve en yakın netice de Kürtler çıktı hepsinde farklı muhitlerden alınan misallere rağmen. Kendin Türkçü bir Alevi olabilirsin. Zira Milliyetçi olmak da bir hürriyetin tezahürü. Fakat bu sana asla bir şeyleri çarpıtma hakkı vermez.

@kucukucuoglu @merkezden_haric Ben yukarıdaki haritayı köy köy araştırarak yaptım. Haritada yer alan bütün yerleşim yerleri için kullandığım kaynakları atabilirim size, peki sizin yazdığınızı destekleyecek kaynak var mı çok merak ediyorum. "Ben tanıyorum" veya "ben biliyorum" kaynak değildir.

@Semsuri_02 @merkezden_haric Yezidi inançlı Şadıllar Armavir ve Yeravan’da yaşıyorlar. Tanışıp çaylarını içebilirsiniz anlatırlar. Geçmişlerine bağlı insanlar. Aynı şekilde Tiflis yakınında yaşayan Kalaşova ailesi de aynı aşirettendir. Haritanızı hangi metodolojiye göre çizdiniz bilmiyorum.

@kucukucuoglu @merkezden_haric Yezidi inançlı Şadıllılar yoktur. Bugün Karabağ'da (Laçın, Azerbaycan) yaşayan Şadlılar Şiidir (Caferi). Eskiden Erivan Uyezdine bağlı Vedi şehrinde de Şadlılar bulunmaktaydı (Şii-Caferi). Lütfen yanlış bilgiler yaymayalım. Yukarıdaki Şadıllı aşireti haritası bana aittir.

@merkezden_haric Şadiyan aşiretinin bir kolu Ermenistan’daki Ezidiler. Birçok bölgeye yayılmışlar.

@Seyhlubey Herdi aşireti Elazığ ile Malatya arasında yaşamakta.

Rakka valisine gönderilen 1720 tarihli belge de Canbeg ekradı (Belge no: 45338245) “Cihanbeyli Ekrad Cemaatinin Şiro'da eşkıyalık etmeleri sebebiyle nizamlarının sağlanması için kadim yurtları olan ‘Herdi’ye değil Rakka'ya iskan edilmeleri ve kayıt defterlerinin gönderilmesi..”

@Kizilbash_Beg @Galatabankeri27 @BilalSelimFiliz Hayır, Milelis ve Yukarıkayabaşı'nda yaşayan Kureyşanlılar Çepni değildir. Çepni yöresinde yaşıyorlar fakat bu onların Çepni oldukları anlamına gelmez. Adıyaman'daki Kureyşanlılar (Kurmanc) ile akrabadırlar. Ayrıca dediğim gibi ortada Y-DNA sonuçları var.

@Semsuri_02 @Galatabankeri27 @BilalSelimFiliz Kibar Taş'ın doktora tezi ve 2 makalesi var bununla ilgili. Ayrıca Alemdar Yalçın'da yaptığı çalışmada bunu belirtiyor. Makalelerin linkini atarım istersen. Ayrıca Gaziantep Yavuzelideki Koreşlilerde Çepnidir ve bunlar direkt Tunceli Erzincan Bingöl koluyla akraba

Aleviler "Türk mü? Kürt mü?" tartışması sürerken şimdi de "Aleviler etnik gruptur" diyorlar. Alevilerin etnisite olmaması bir yana Türk'ü de, Kürd'ü de, Arab'ı da vardır. Bunlar birbirlerinden dilsel olarak ayrılmalarının yanında genetik olarak ta net bir şekilde farklıdırlar.

Hiçbir şeyi kanıtlamadın. Paylaştığın belge Karaman Eyaleti'ndeki Kureyş cemaati ile alakalı, Doğu Anadolu'da bulunan Kureyşan ocağı ile alakası olmayan bir topluluk. Aksini iddia ediyorsan Doğu Anadolu'daki Kureyşanlılar ile Orta Anadolu'daki Kureyş cemaati'nin aynı topluluk olduğunu gösteren bir belge at. Arada sadece isim benzerliği var. Hacı Kureyş'in ziyareti bellidir ve Gaziantep'in Yavuzeli ilçesinde bulunuyor, Konya veya Karaman'da değil. Ayrıca Kureyşanlı ocakzadelerin Y-DNA sonuçları da ortada ve paternal haplogrupları E-BY206101. Bu haplogrubun alt dalları bölgedeki etnik açıdan Kürt kökenli olan topluluklarda yaygın, benim paternal haplogrubum da E-BY206101.

@Galatabankeri27 @BilalSelimFiliz Kureyşan'ı kanıtladım git TKA, TD, nr.149 (H.992/1584-85'a bak arşivlerden. 3 post yaptım Kureyşanla ilgili tek bir kaynağımı çürütemiyorsunuz. Balaban'ıda çok rahat kanıtlarım ki onunla alakalı post yapacağım zaten

@Tekk_Tabancaa Maalesef bilmiyorum.

Sürgücü (Surgucî, Surgucîyan) aşireti: Sürgücü aşiretiyle devam edelim. Sürgücü, günümüzde genellikle Mardin şehrinin kuzeyinde bulunan köylerde yaşayan, Kurmancî konuşan Kürt kökenli bir aşirettir. Aşiret mensupları Sünnidir ve Şafii mezhebine bağlıdır. Osmanlı kaynakları 16. yüzyılın başlarında Sürgücülerin iki ayrı parçadan oluştuğunu göstermektedir. Bir kısmı dönemin Çemişgezek sancağına bağlı Ulukale, Sağman ve Pertek nahiyelerinde, diğer kısım ise Mardin kazasında kaydedilmiştir. "Ekrad" taifesine mensup oldukları yazmakta. Haritada 16. yüzyıldaki yerleşim alanlarını turuncu renkle işaretledim. Sürgücülerin (ya da en azından bir kısmının) önceki paylaşımında bahsettiğim Milan ve Bozulus gibi topluluklarına benzer şekilde, eski göçebe veya konar-göçer yaşam biçimleri nedeniyle yaylak ve kışlak arasında hareket ettiklerini ve muhtemelen Çemişgezek sancağında bulunan bölgeleri yaylak (Sağman, Ulukale ve Pertek nahiyeleri), Mardin ve çevresini ise kışlak olarak kullandıklarını tahmin ediyorum. Sürgücüler Üryan Hızır ocağına ait şecerede mürid aşiretlerden biri olarak yer alıyorlar. Üryan Hızır Pertek ilçesine bağlı Zeve köyünde (bugünkü ismi Dorutay) zaviye kuran bir Abdalan-ı Rum'dur. Ziyareti Pertek ilçesindedir.

Evet, öyle tahmin ediyorum. Çünkü aynısı bölgede yaşayan diğer bazı aşiretler için de geçerli. Mesela Milanlılar da aynı tahrir defterinde hem Çemişgezek'te hem Mardin, Çermik, Siverek gibi bölgelerde gözüküyor. Bugün de öyleler. Zaxuran aşireti de "Zahuranlu" isminde Çemişgezek livasına bağlı fakat bugün bir kısmı Mardinde. Çemişgezek livasında ismi geçen "Kuhpiniklü" aşireti bugün Urfada da var. İzollular da öyle, bir kısmı Mazgirt-Karakoçan arasında, diğer kısmı Urfa-Mardin arasında (ve diğer bölgelerde).

Aşiret 998 Nolu Tahrir defterinde Mardin livasında ‘Sürgücü Ekräd 'aşireti’ ve ‘Sürgücüyăn cemä'ati’ olarak kaydedilmiştir. Çemişgezektekiler ile Mardindekilerin aynı olduğunu mu düşünüyorsun @Semsuri_02 ?

@Pezquvi1 @Pervane62 Sürgücüler Üryan Hıdır ocağının şeceresinde yer alıyorlar, Pilvenklilerin ocağı ise Şıh Delil Berhecan.

@Pervane62 @Semsuri_02 Evet. Aslinda bu köylerde eskiden sunni olduklari söylenenler var ama onlar da ocak olarak belki pilvenke bağlanmişlardir zamanla.