Ignacy Morawski

Co się odwlecze to nie uciecze, czyli nowy PB Bilans: - dobry system ETS (zmieniać?) - węgiel na Lubelszczyźnie (więcej kopać?) - stopy% (zwiększać?) - pieniadze w zdrowiu (oszczędzać?) - prognozy PKB (obniżać?) i kik innych tematów. Zapraszamy z @iggnacy: youtu.be/Zp7iTSIBf44?si…

Było dziś sporo danych makro z Polski podanych przez GUS. Trochę to lusterko wsteczne w obecnej sytuacji. Natomiast najciekawszą z makroekonomicznego punktu widzenia informację o Polsce podała Biedronka, czy właściwie Jeronimo Martins. Firma twierdzi, że nastroje konsumentów są na tyle słabe, a presja kosztowa na tyle duża, że firma nie utrzyma marży w tym roku. Co to oznacza. Oznacza to, że oni nie widzą efektu "sellers inflation". Mgły inflacyjnej, o której tu niedawno pisałem. Uważają, że nie podniosą łatwo cen w reakcji na wyższe koszty. Jest to ciekawe, ponieważ wystąpienie tej mgły jest najbardziej zagadkowym elementem nadchodzącej inflacji. Ta mgła wystąpiła w 2022 r. i wtedy firmy takie jak JM poprawiały marże, mimo rosnących kosztów. Czyżby teraz tego nie było? Zobaczymy. Akcje JM w Lizbonie i Dino w Warszawie spadają o 6,5 proc.

@Pekao_Analizy @tomo9000p Banki centralne mogłyby sobie uświadomić, że w 2022 nie popełniły błędu. x.com/i/status/20310…

@tomo9000p Tak. Banki centralne są ewidentnie straumatyzowane przez lata 2021 i 2022. Wolą więc najpierw podwyższać a potem pytać o sens tego ruchu.

Po wczorajszym posiedzeniu Fed i dzisiejszych jastrzębich sygnałach z BoE rynek już nie wycenia obniżek w USA. W Europie (BoE, EBC) wycenia się 2-3 podwyżki do końca roku.

@lsudowski Tą najtańszą oczywiście. W moim tekście wspomniałem o różnicy w cenach pb.pl/100-czy-200-us…

@iggnacy Ale o którą ropę chodzi?

Gdzie dojdą ceny energii? 100 czy 200? To w dużej mierze zależy od tego: a) ile energii zabraknie oraz b) jaka jest elastyczność cenowa popytu. To znaczy, o ile muszą wzrosnąć ceny przy spadku dostaw o 10 proc. Ta elastyczność cenowa jest teraz punktem ożywionej dyskusji. Ile wynosi??? W wielu analizach pojawia się wartość: -0,1. Czyli spadek dostaw o 10 proc. powinien spowodować wzrost cen o ~~100 proc. (upraszczam trochę). Ale oczywiście toczy się dyskusja, czy to rzeczywiście jest -0,1, czy też może jeszcze bliżej 0 (gorzej), a może dalej 0 (lepiej). Niektórzy uważają, że krótkookresowa elastyczność jest tak niska, że ceny muszą skoczyć znacznie bardziej, by zrównoważyć brak 10 proc. dostaw. @ricardovlago napisał tak: "I have just run a "quick and dirty" regression with monthly data 2022- 2025. I obtain an elasticity of -0.0644. A 1% reduction in the quantity supplied to the market triggers a 16% increase in the price. Jeżeli tak jest, to trwały brak 10 proc. ropy spowoduje skok powyżej 150 dolarów za baryłkę. ALE są też bardziej optymistyczne szacunki. Maciej Stefański z @EY_Poland napisał tak: "Trochę się temu przyglądaliśmy i wyszło nam (z prostych regresji, przeglądu literatury i modelowania w CGE) że najlepszy szacunek to ok. -0,17, czyli spadek podaży o 1% powoduje wzrost cen o ok. 6%. Czyli popyt nie jest aż tak nieelastyczny. Oczywiście przy dużych zmianach podaży należy oczekiwać nieliniowości i pewnie nieco silniejszego efektu" To by oznaczało, że trwały brak 10 proc. ropy spowoduje wzrost cen mniejszy niż do 150 dolarów za baryłkę. No więc jak, 100 czy 200 w szczycie? Tu jest kilka zmiennych, więc niepewność jest ogromna, ale mi się wydaje, że bliżej 100 niż 200.

@MikRaczynski Nie napisałem, że to jest prognoza. Natomiast mimo wszystko cała krzywa jest nisko jak na skalę zaburzeń fizycznych na rynku, to jest story tekstu.

@iggnacy kontrakt terminowy ≠ prognoza ceny spot

Relatywny spokój na rynkach finansowych bazuje na przekonaniu, że ceny energii znacząco spadną w drugiej połowie roku. Taki spadek widać zresztą w krzywej kontraktów terminowych, która pokazuje ceny dostaw na przyszłe miesiące. Ale szanse na to systematycznie maleją, a rośnie ryzyko scenariusza odwrotnego. Spadek w ramach krzywej kontraktów jest dla wielu znawców rynku zagadkowy. A na rynku predykcyjnym Polymarket średnia prognozowana cena ropy na połowę roku to 130 dolarów za baryłkę. 100 czy 200? Jaki jest czarny scenariusz dla ropy WIęcej 👉👉👉 pb.pl/100-czy-200-us…

@skawinski_marek Nie sądzę, bo różnicę widać od jakiegoś czasu i łatwo ją wyjaśnić przemysłem i terms of trade

@iggnacy A za różnicę nie odpowiada to, że sesja niemiecka skończyła notowania wcześniej i dobija do strat amerykańskiej? Między 17:30 a 21 indeksy amerykańskie się jeszcze przecież osunęły

To jest różnica jak masz gaz i jak go nie masz.

Po wielu latach eksperymentalnej polityki gospodarczej Węgrzy mają dosyć nawet własnej waluty – jednego z najistotniejszych atrybutów suwerenności ekonomicznej. Suwerenność to jedno z głównych haseł, którymi możemy opisać 16 lat rządów partii Fidesz i jej premiera Viktora Orbána. Przyświecało im przekonanie, że rozwój ekonomiczny wymaga przede wszystkim wydobycia się spod wpływów globalnego kapitału, kontrolowania najważniejszych środków produkcji przez podmioty narodowe, uniezależnienia się od narracji politycznych narzucanych przez liderów opinii publicznej w krajach rozwiniętych. Są to wszystko przekonania zgodne z teorią rozwoju zależnego, która mówi, że kraj peryferyjny nie może wydostać się ze swojej pozycji poprzez stosowanie polityki zgodnej z tym, co robi centrum. Jeżeli ma się rozwijać, musi kontestować to centrum. I z tego powodu Viktor Orbán tak kontestował Unię Europejską. Możemy debatować, kto jest winny węgierskim problemom. Czy jest to sam premier Viktor Orbán, który obrał kurs konfrontacji z Unią Europejską, ścisłej współpracy z Rosją i Chinami oraz budowy państwa oligarchicznego? Czy może winna jest Unia, które odcięła Węgry od ogromnej części funduszy europejskich, prowadząc politykę pieniądze za wybory i wpychając Węgry w głęboką recesję inwestycyjną? Ale jasne jest, że idea radykalnej suwerenności nie przyjęła się wśród samych Węgrów. Jest to bardzo interesujące z naszej perspektywy, ponieważ pewne elementy teorii zależności zaczęły dominować również w polskiej debacie ekonomicznej. Więcej o lekcjach węgierskich dla Polski i o naszym raporcie na ten temat👇👇👇 pb.pl/wegry-pokazuja… @ChrostowskiGabi

"Straciliśmy atrakcyjność, jesteśmy niemal na szarym końcu. Naszym wzorem do naśladowania nie jest już Austria, ale Polska. To jest prawdziwe success story regionu". To słyszymy w Budapeszcie. Jutro specjalny raport o Orbanomice! Zapraszamy, będzie e-book! @ChrostowskiGabi 🇭🇺🇵🇱

Tuż przed skokiem cen energii Polska miała nieoczekiwaną nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących. Stawia nas to w dużo lepszej sytuacji niż u progu kryzysu energetycznego w 2022 r. Więcej 👇👇👇 pb.pl/polska-ma-idea…

Cóż, co czytelnik to inna ocena. Mi podobał się bardzo sposób, w jaki rozwinął koncepcję rozproszonej świadomości. Jak opisał symbole, koncepcje. Bardzo ciekawe były fragmenty dotyczące nieistotności opisów niższego rzędu, co jak sądzę mogłoby mocniej wybrzmieć w ekonomii łączącej na siłę mikro i makro. Ja tam dostrzegłem sporo fajnych wątków.

@iggnacy To jest bardzo zła książka. Więcej tam autopromocji i mocnych tez bez oparcia niż solidnej nauki czy filozofii

Oto co Douglas Hofstadter, słynny badacz świadomości, profesor informatyki, popularyzator nauki, napisał* niegdyś o swojej zmarłej na nowotwór mózgu żonie. „Pewnego dnia patrzyłem na fotografię Carol zrobioną kilka miesięcy przed jej śmiercią. Wpatrywałem się w jej twarz długo i uważnie, aż nagle poczułem coś dziwnego – jakbym w tych oczach zobaczył samego siebie. I w pewnej chwili usłyszałem, jak mówię, ze łzami w oczach: „to ja”. Te proste słowa przywołały wiele myśli, które już wcześniej powracały do mnie niejednokrotnie – myśli o tym, że nasze dusze, w jakimś sensie, zwracają się ku jednemu, wyższemu porządkowi; że w samym ich rdzeniu tkwiły te same nadzieje i marzenia dotyczące naszych dzieci. Coraz wyraźniej docierało do mnie, że nie były to dwie oddzielne nadzieje. Była to jedna nadzieja – jedna jasna rzecz, która nas oboje określała i spajała w jedność” --- „Wierzę, że dzięki moim wspomnieniom o niej – przechowywanym w moim mózgu lub zapisanym na papierze – a także dzięki wspomnieniom innych ludzi, pewna cząstka świadomości Carol, jej wewnętrznego świata, wciąż pozostaje na tej planecie. Mocno wierzę, że świadomość nie ma jednego centralnego miejsca, że jest raczej zjawiskiem rozproszonym. Skłaniam się ku przekonaniu, że choć świadomość każdego człowieka istnieje przede wszystkim w jednym konkretnym mózgu, to w pewnej mierze obecna jest także w innych mózgach. A zatem kiedy ten centralny mózg przestaje istnieć, drobne fragmenty żywej osoby nadal pozostają. Innymi słowy – pozostają żywe” --- „Kluczowe pytanie brzmi więc następująco: kiedy wskaźniki „ja” — struktury, która przez całe życie, dzięki procesowi utrwalania i samostabilizacji, doprowadziły do powstania poczucia „ja” – zostają skopiowane w niedoskonałej, uproszczonej formie do drugiego mózgu, co właściwie zaczynają wskazywać? (…) Pierwotna złożoność tej struktury, jej pierwotne „ja”, może być skutecznie przeniesione do drugiego medium i odtworzone w nim, choć w zgrubnej formie” --- „Potrzeba kilku pokoleń, aby dusza całkowicie wygasła – aby migotanie ustało i by wszystkie żarzące się iskry w końcu zgasły. Choć w ostatecznym rozrachunku prawdą może być formuła „z prochu powstałeś i w proch się obrócisz”, przejście, które opisuje, nie jest tak nagłe i ostre, jak zwykle sądzimy” --- Zostawiam Was z tym. Choć jednak uwaga ode mnie. Czy nauka musiała z hukiem opuszczać religię, po to by wracać po cichaczu od kuchni, udając, że jej tam mnie ma??? *Douglas Hofstadter, „I Am a Strange Loop”, 2007; tłumaczenia moje. Książkę bardzo polecam, ale trzeba być wytrwałym.

Rynek pracy dalej premiuje stanowiska, które teoretycznie mogą być zastąpione przez sztuczną inteligencję. W Polsce wyraźnie rośnie zatrudnienie w zawodach poznawczych i nierutynowych, podczas gdy spada przy zajęciach fizycznych i powtarzalnych. Paradoks rewolucji sztucznej inteligencji polega na tym, że stanowi ona wyzwanie przede wszystkim dla pracowników o najbardziej zaawansowanych kompetencjach analitycznych i poznawczych - tych, których praca wymaga kreatywności i podejmowania decyzji, a jednocześnie opiera się na przetwarzaniu ogromnych zasobów informacji. To właśnie tacy pracownicy byli przez ostatnie dekady mocno faworyzowani, co było napędzane dynamicznym rozwojem usług biznesowych, informatycznych i naukowych. A teraz najlepsze - to się nie zmienia. Postęp technologiczny na obecnym etapie nie sprawił, że Ci fachowcy przestali być atrakcyjni dla pracodawców. Zatrudnienie w grupie zawodów o charakterze umysłowym i nierutynowym rośnie najszybciej. W Polsce wzrosło o 4 proc. od IV kwartału 2022 r., uznawanego za symboliczny początek ery generatywnej AI. Dla porównania: zatrudnienie w zawodach umysłowych rutynowych zmniejszyło się o 2,3 proc., w fizycznych nierutynowych o 3,5 proc., a w fizycznych rutynowych aż o 6,2 proc. Łącznie zatrudnienie w polskiej gospodarce skurczyło się o 0,3 proc. Menedżerowie, analitycy Big Data, programiści, finansiści, analitycy rynków, graficy - słowem wszyscy, którzy łączą nieszablonowe myślenie z krytyczną analizą danych - pozostają wysoko cenieni na rynku pracy. Można więc postawić tezę, że na razie sztuczna inteligencja ma komplementarny wpływ na rynek pracy: wspiera nas, a nie wypiera. Więcej👉 pb.pl/ci-ktorzy-miel…

@realflownow_ Odpowiednik w sensie, że paniczne kupowanie?

@iggnacy To prawda. Druga sprawa obecnie kazdy dzień w tym tyg to byl odpowiednik 1 mce w c19. Takiej eskalacji nie widziałem nigdy. Koniec tygodnia to juz panic mode full option. Nawet przy TACO odkręcanie to min 6-9 mce. Kaskada force majeure to game changer w przemyśle.

Przez zaburzenia kredytowe i wzrost cen ropy niektórzy analitycy dopatrują się analogii obecnej sytuacji do 2008 r. Rosnące niewypłacalności, ale wysoka inflacja opóźnia ratunek ze strony banków centralnych. Choć o przyszłości myślimy głównie przez analogie, to każda analogia ma swoje słabości. Ta też. Przede wszystkim skala boomu kredytowego w ostatnich latach nie zbliża się nawet na kilometr do tego, co działo się przed 2008 r. Wtedy relacja kredytu dla sektora prywatnego do PKB rosła przez kilka lat w tempie 5 pkt proc. rocznie, w ostatnim roku natomiast spadała w podobnym tempie. Używana przez Bank Rozliczeń Międzynarodowych miara luki kredytowej, która określa przyrost stopy kredyt/PKB w relacji do trendu, wynosiła w 2007 r. aż 12 proc. PKB, teraz zaś wynosi -12 proc. Ta miara jest uznawana za wskaźnik ryzyka kryzysu kredytowego. Więcej o podobieństwach i różnicach obecnej sytuacji do 2008 r.👇👇👇 pb.pl/kryzys-bis-jes…

Gospodarcze skutki ataku na Iran - jak długo Ameryka może prowadzić wojnę bez wpływu na gospodarkę? Czy Rosja i Chiny na tym skorzystają? 👉youtu.be/T1jel6lRNBI Z @iggnacy rozmawiamy również o programie SAFE i propozycji prezydenta - czy jest realne, aby 80% pieniędzy z SAFE poszło na rozwój krajowego przemysłu?