Sosyal Bilimler

#Felsefe dizimizden #YeniKitap. Atilla Akalın'dan Metafizik, Kötülük, Özgürlük: Peter van Inwagen’ın Felsefesi. Gerçekten özgür müyüz? Yoksa tüm seçimlerimiz geçmiş olayların ve doğa yasalarının zorunlu sonuçları mıdır? Eğer determinizm doğruysa eylemlerimizin bize ait olan yönü nedir? Determinizmi reddettiğimizde geriye gerçek bir özgürlük mü kalır yoksa yalnızca rastlantı mı? Çağdaş metafiziğin en etkili isimlerinden Peter van Inwagen, özgür irade tartışmasını bu temel gerilim üzerinden yeniden inşa eder. Geliştirdiği sonuç ve şans argümanıyla özgürlük ile nedensel zorunluluk arasındaki gerilimi keskin biçimde sorgular, bağdaşırcı yaklaşımların sınırlarını görünür kılar. Atilla Akalın’ın bu çalışması, van Inwagen’ın bağdaşmazcılık savunusunu ele alırken onun mereoloji tartışmaları ve kötülük problemi üzerine geliştirdiği analizleri de bütünlüklü bir çerçeve içinde değerlendirir. Çağdaş analitik felsefe bağlamında özgür irade sorununu tartışan bu çalışma, Türkçe literatüre önemli bir katkı sunmaktadır. Kitabın Detayları: akademimkitapligi.com/kitap/metafizi… #Metafizik #Özgürlük #Kötülük #Özgürİrade #AnalitikFelsefe #PetervanInwagen #ÇağdaşFelsefe

#YeniKitap | Estetiğin Tarihi Editörler: Ayşe Taşkent, Gamze Keskin Estetik, yalnızca sanatla ilgili sorulara cevap arayan bir çaba olmayıp insanın dünyayla kurduğu duyusal ve varoluşsal ilişkiyi de anlamaya yönelik bir düşünce faaliyetidir. Böylesi bir faaliyet güzellikten yüceye, temsilden bedenselliğe, doğadan hayal gücüne kadar yayılan kavramları, tarihsel bağlamlarıyla tematik bir bütünlük içinde ele almayı gerektirir. Estetiğin Tarihi, estetik ve sanat felsefesi hakkında akademik ilgi ya da uğraşısı olanlara tarihsel bir çerçeve sunmayı amaçlarken, meseleye çok katmanlı bir yaklaşım getirmek isteyen okurlar için de başvuru niteliğinde bir kaynak olmayı hedeflemektedir. Kitapta Platon’dan Rancière’e, Baumgarten’dan Beauvoir’a uzanan geniş bir filozof yelpazesiyle estetik düşüncenin hem klasik hem de çağdaş yönelimlerine dair kapsayıcı bir tablo çizilmeye çalışılmıştır. Çağdaş sanat ve estetik düşüncesini belirleyen tek taraflı yaklaşımlardan uzak durularak yalnızca Batı felsefesi geleneğine değil, İslam felsefe geleneğinin sanat ve estetik düşüncesinin kaynak metinlerini üreten İhvân-ı Safâ’dan İbn Rüşd’e kadar önemli filozoflarına da odaklanılmıştır. Çalışmada yer alan yazarlar, ele aldıkları filozofların görüşlerini kendi düşünsel bağlamları içinde değerlendirerek yalnızca ne söylediklerini değil, bunu neden ve nasıl söylediklerini de açığa çıkarmayı amaçlamıştır. Günümüze uzanan estetik ve sanat felsefesi literatürünü, bütünlüklü bir biçimde ele alan, eleştirel bir gözle değerlendiren ve tutarlı bir biçimde sınıflandıran bir kaynak metne ihtiyaç duyulduğuna dair inanç, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Estetik tarihine, felsefi derinlikten ödün vermeden farklı düşünsel hatları bir araya getiren bu eserin akademik bir kaynak ve başvuru metni olmasının yanı sıra estetik nosyonunu yaşam pratiğinin merkezine alan okurlar nezdinde de ilgi göreceğine inanıyoruz. Yazarlar: A. Onur Aktaş, Abdulkadir Coşkun, Abdullah Başaran, Ateş Uslu, Ayşe Taşkent, Berker Basmacı, Çiğdem Yazıcı, Derya Sakin Hanoğlu, Elis Şimşon, Emre Şan, Fatma Turgay, Gamze Keskin, Habip Türker, Hazal Gemicioğlu, M. Taha Tunç, Maya Mandalinci, Mehmet Barış Albayrak, Mehmet Şiray, Mert Erçetin, Merve Arlı Özekes, Muhammet Fatih Kılıç, Murat Tala, Oğuzcan Sever, Özge Ejder, Sena Aydın, Seniye Tilev, Serkan Denkçi, Umur Başdaş, Zeynep Talay Turner. 860 sayfa, 16,5 x 24 x 4 cm. 1350 gr., Birinci Hamur, 70 gr. Sora Press Kitabın Detayları: akademimkitapligi.com/kitap/estetigi… #Felsefe #Estetik #Sanat #AkademimKitaplığı

"Kojève’nin sıra dışı bir figür olduğu söylenebilir. Kendisi, üniversitenin rutinlerinden ve entelektüellerinden tiksinen ilham dolu bir eğitimciydi. Sonrasında bürokrasi oyununun çok daha üstün geldiğini savunmuş bir filozoftu. İronik tonunu sürdürürken kışkırtıcı, paradoksal ve apaçık eksantrik olandan zevk alırdı. Çalışmalarında görüleceği üzere hem dostlarını hem de düşmanlarını şaşırtmak için yarattığı tavrıyla çelişen ciddiyetiyle kısmen bir entelektüel bir züppeydi." Jeff Love'ın yazısını Rumeysa Tuğçe Arman çevirdi, Sosyal Bilimler'de ⤵️ sosyalbilimler.org/alexandre-koje… #Felsefe #Kojève #Hegel #SosyalBilimler #TarihinSonu #Efendi #Köle #Kölelik #Özgürlük

Kökleri yeraltına, dalları göğe uzanan ağaç, insanlık tarihinin en kadim ve en kutsal simgelerinden biridir. Üst, orta ve alt dünyaları birbirine bağlayan ağaç tarihöncesinden beri bir hac ve tapınak merkezi olmuştur. Bugün az sayıdaki avcı-toplayıcı halkın hâlâ kutsal ağaçları vardır ve topraklarından sürgün edilmiş olsalar bile o ağaçları ziyaret etmeye devam etmektedirler. Ortaçağın sonlarında Doğu Avrupa’daki son pagan toplumların dinini değiştirmek isteyen misyonerler kutsal korulara saldırmıştı. Neolitik ilahlardan önce ağaçlar vardı. Atalarımız onların gölgesine sığınıp dua etti. Kışın yapraklarını döküp baharda yeniden dirilen ağaç tanrısal tezahürün en arkaik biçimlerinden biridir. Ağaç Mitolojisi, dünyayı anlamlandırma maceramızın, korkularımızın ve ümitlerimizin tarihine bakıyor. #Ağaç #Mitoloji #AğaçMitolojisi

Nathan Novemsky, spor bahislerinin yaygınlaşmasının spor izleme deneyimini yalnızca teknik ya da ekonomik düzeyde değil, izleyicinin dikkatini, beklentilerini ve oyuna yüklediği anlamı dönüştürdüğünü ileri sürüyor. Özellikle 2018 sonrasında bahislerin yasallaşmasıyla birlikte spor karşılaşmaları, bütüncül bir rekabet anlatısı olmaktan çıkarak bireysel oyuncu performanslarına, anlık oranlara ve mikro sonuçlara bölünmüş bir deneyim hâline geliyor. İzleyici artık maçın genel gidişatını değil, kendi bahis senaryosunun gerçekleşip gerçekleşmediğini takip ediyor. Novemsky’nin temel hipotezi, bu dönüşümün sporu “takım merkezli” bir kolektif deneyimden uzaklaştırdığı yönünde. Fantazi ligler ve bahis uygulamaları, izleyiciyi oyunun ritmine değil, olasılık hesaplarına ve kişisel kazanç ihtimaline odaklıyor. Bu durum, sporun ortak heyecanını zayıflatırken, izleme pratiğini daha bireysel ve parçalı bir dikkat biçimine dönüştürüyor. Yazının tamamı için: insights.som.yale.edu/insights/how-g… #SosyalBilimler #Compendium #Spor #Bahis #Ekonomi

#Teknofeodalizm, büyük teknoloji şirketlerinin geçmişteki feodal derebeylere benzer bir güce sahip olduğu modern bir ekonomik sistemi tanımlamak için kullanılan terim. Kimilerine göre #kapitalizm'den bir farkı yok. Kavram üzerine 24 dakikalık bir #podcast bölümü, ilgilisine.

İnternette gördüklerimiz az sayıda insanın yüksek sesle ürettiği imajlardan ibaret. Bilgi arttıkça hakikat değersizleşiyor, konuşmak riskli, susmak güvenli hâle geliyor. Sorunları adlandırarak rahatlıyor, yapay yakınlıklarla yalnızlığı bastırıyoruz. open.spotify.com/episode/7nMevN…

Emre Şan'ın İmaj Üzerine kitabı vesilesiyle 20 Aralık 2025’te, Salt Beyoğlu binasındaki Robinson Crusoe 389’da, Hasan Cem Çal’ın moderatörlüğünde Emre Şan ile gerçekleştirilen söyleşi YouTube kanalımızda yayınlandı. Aşağıdaki linkten izleyebilir ve gelecek videolardan haberdar olmak için kanalımıza abone olabilirsiniz: youtube.com/watch?v=yZwymE… #İmajTeorisi #İmaj #Felsefe #Fenomenoloji #Sanat #DijitalÇağ #Teknoloji #YapayZeka @rob389 @jnpatocka @hasancemcal

Merhaba! Yakında bir podcaste başlıyoruz. Yayıncılığın farklı aşamalarında çalışanlarla konuşacağız. Editörler, çevirmenler, yazarlar, yayıncılar, tasarımcılar, dizgiciler, meslek birlikleri. Sektörel meseleler, fuarlar, sorunlar, yeni çıkanlar ve eskimeyenler… Heyecanlıyız.

Neoliberalizm gerçekten çöktü mü, yoksa biz mi yanlış anladık? Dani Rodrik, “Ekonomiyi Neoliberalizmden Kurtarmak” yazısında serbest piyasa dogmalarını, tek tip reçeteleri ve “her derde aynı ilaç” anlayışını eleştiriyor. Asıl sorun piyasalar değil, bağlamdan kopmuş ideoloji diyor. Yazının linki: sosyalbilimler.org/ekonomiyi-neol… #Çeviri #İktisat #Siyaset #Neoliberalizm #SosyalBilimler

Descartes, İkinci Meditasyon’da duyuların ve imgelemin hakikatin ölçütü olamayacağını balmumu örneğiyle gösterir. One Flew Over the Cuckoo’s Nest, bu gerilimi sahneye taşır: McMurphy duyusal deneyime yaslanırken, Ratched deneyimi düzenleyen zihinsel yapıyı temsil eder. Film, basit bir özgürlük–baskı karşıtlığının ötesinde, daha rahatsız edici bir soruyu açık bırakır: Duyulara dayalı deneyim, kendi başına, hakikatin ölçütü olabilir mi? sosyalbilimler.org/descartes-ve-g… #Sinema #Felsefe #SosyalBilimler #Çeviri #GugukKuşu #Descartes

1975’te yayımlanan Hayvan Özgürleşmesi, hayvanların ahlaki statüsünü felsefi tartışmanın merkezine taşıyan dönüm noktalarından biri oldu. Peter Singer’ın “acı çekme kapasitesi” etrafında kurduğu bu çerçeve, yalnızca bireysel vicdanları değil, hukuk, politika ve tüketim pratiklerini de etkilemeyi hedefliyordu. Aradan geçen elli yılın ardından tablo çelişkili: etik farkındalık ve yasal düzenlemeler artarken, endüstriyel hayvancılığın ölçeği ve yol açtığı acı da büyümeye devam ediyor. Daan Stoop'un metni, Singer’ın mirasını tarihsel bağlamı içinde ele alırken, hayvan hakları düşüncesinin neden kalıcı ve yapısal bir dönüşüm üretemediğini eleştirel bir perspektifle tartışıyor. Abdülkadir Ülger'in çevirisiyle. sosyalbilimler.org/peter-singer-v… #HayvanÖzgürleşmesi #HayvanHakları #PeterSinger #HayvanEtiği #GıdaEtiği #Etik #HayvanÇalışmaları #Veganlık #EndüstriyelTarım #AnimalLiberation #AnimalLiberationNow #PeterSinger @ayrintiyayinevi

Terapist mi, koç mu? Yardım ararken doğru kapıyı çalmak neden bu kadar önemli? Yael Schonbrun ve Brad Stulberg'un metni, terapi ile koçluk arasındaki farkı “kişisel gelişim” jargonu yerine bilimsel dayanak, etik sınırlar ve işlevsel ihtiyaçlar üzerinden tartışıyor. Ne zaman terapi gerekir, ne zaman koçluk anlamlıdır; hangisi neyi yapamaz? Karar vermeden önce okunması gereken, berrak ve eleştirel bir çerçeve. Yazıyı okumak için: sosyalbilimler.org/terapist-ya-da… #SosyalBilimler #Psikoloji #Terapi #Koçluk #RuhSağlığı

Cezalandırma gerçekten adalet mi üretir, yoksa yalnızca içimizi mi rahatlatır? Hapishaneler dolup taşarken, eşitsizlik derinleşirken ve ceza açıkça “işe yaramazken”, neden hâlâ cezalandırmaya bu kadar sıkı tutunuyoruz? Henrique Carvalho ve Anastasia Chamberlen, cezayı suçlularla ilgili teknik bir mesele olarak değil, toplumsal aidiyet, dayanışma ve adalet ihtiyacımızın bir semptomu olarak okuyor. Ceza, “onlar”a uygulanan bir araç olmaktan çok, “biz”i bir arada tutmaya çalışan kırılgan bir ritüel olabilir mi? Metin, cezalandırmanın neden vazgeçilmez göründüğünü; neden çoğu zaman bir çözümden çok plasebo gibi işlediğini ve adalet fikrini nasıl daralttığını tartışıyor. Makaleyi okumak için: sosyalbilimler.org/cezalandirma-i… #Hukuk #Felsefe #Ceza #Toplum #Suç #Adalet #SosyalBilimler

Modern dünyada “pagan” olmak ne demek? Antik inançlar bugün gerçekten geri mi dönüyor, yoksa çağdaş bir anlam mı kazanıyor? Neopaganizm, doğayla ilişkiyi, kutsallık fikrini ve kişisel deneyimi nasıl yeniden kuruyor? Wu Mingren, modern paganizmi egzotik bir kalıntı gibi değil; modernliğin içinden çıkan bir arayış olarak ele alıyor. Yazıyı okumak için: sosyalbilimler.org/modern-bir-dun… #Paganlık #Paganizm #Neopaganizm #Antropoloji #SosyalBilimler #Çeviri