Sabitlenmiş Tweet
این متن تا حدی با چاشنی ستایر (طنز انتقادی) نوشته شده و هدف آن نقد کردن فاصله ی میان ادعا و امکان اجرایی ست، نه نفی رویاپردازی.
سیلیکون ولی (Silicon Valley) چیست؟
«Silicon» به عنصر شیمیایی سیلیکون اشاره دارد؛ ماده ای که در ساخت تراشه های کامپیوتری و نیمه رساناها کاربرد گسترده دارد. این واژه وارد نام Silicon Valley شد، چون این ناحیه در دهه های آغازین رشد خود به کانون شرکت های تولیدکننده تراشه و نیمه رساناها تبدیل شد و صنعت چیپ سازی نقش مهمی در شکل گیری هویت اقتصادی آن داشت.
«Valley» در لغت به معنی دره ست. در نام Silicon Valley، منظور به طور مشخص Santa Clara Valley یا همان دره سانتا کلارا در جنوب خلیج سان فرانسیسکو ست؛ ناحیه ای جغرافیایی که بسیاری از شرکت های آغازین فناوری در آن شکل گرفتند. اصطلاح Silicon Valley نیز از نام همین دره گرفته شده ست.
اما امروز، منظور از «سیلیکون ولی» تنها یک منطقه ی جغرافیایی نیست؛ بلکه یک کانون فوق متراکم نوآوری و شرکت های فناوری ست. جایی که شرکت های بزرگ فناوری، مهندس ها و برنامه نویس های نخبه، دانشگاه هایی مانند استنفورد، برکلی و دانشگاه کالیفرنیا که کارشان پژوهش و تجاری سازی ست، استارتاپ ها و سرمایه گذاران ریسک پذیر، همگی در کنار هم قرار دارند. شرکت هایی مانند گوگل، اپل، متا و انویدیا در همین اکوسیستم رشد کردند.
از این رو، ساختن «سیلیکون ولی ایران در چابهار» این گونه تعبیر می شود که کانون فناوری و نوآوری کشور، با همان ویژگی ها و استانداردهای بالا که درباره ی سیلیکون ولی به آن اشاره شد، در چابهار ساخته شود؛ چیزی که فعلا بیشتر به قلمرو خیال تعلق دارد، چون از یک پارک فناوری با چند ساختمان و چند بنر انگیزشی سخن نمی گوییم.
سیلیکون ولی در کنار بندر شکل نگرفت؛ در کنار دانشگاه استنفورد شکل گرفت. در عمل، نخبگان باعث به وجود آمدن آن شدند، و نه فقط یک جایگاه جغرافیایی. بنابراین، پیش از هر چیز لازم است هزاران مهندس، سرمایه گذار، شرکت، دانشگاه معتبر و تامین کننده در آن جایگاه جغرافیایی با یکدیگر دادوستد فکری و همکاری داشته باشند. به بیان دیگر، قبل از «سیلیکون»، باید در این منطقه ی جغرافیایی «مغز» وجود داشته باشد.
اگر در آینده ای بسیار دور، دهه ها بعد، زمانی که بسیاری از ما دیگر نیستیم، منطقه ی اقتصادی ویژه ای در چابهار ساخته شود و فناوری کاربردی ای درآمدزا- نه تنها در حد اپلیکیشن، چیزی شبیه شنژن - در آن به وجود بیاید، و اگر اکوسیستم نوآوری در آن شکل بگیرد، که خود این فرایند دست کم با شرایط حال چابهار چند دهه زمان خواهد برد، آن وقت شاید بتوان تنها به رویای سیلیکون ولی در ناحیه ی چابهار اندیشید؛ زیرا در آن صورت، دست کم یک هاب منطقه ای با همین ویژگی های پاراگراف قبلی، در آنجا شکل گرفته ست.
در حال حاضر، شاید به دشواری بتوان به چابهار به عنوان یک هاب ترانزیتی در آینده ای نامعلوم اندیشید؛ چون جایگاه جغرافیایی آن برای این نقش یک برتری به شمار می رود. البته همین هم دست کم به یک دهه زمان نیاز دارد و در این راه، رقیبانی مانند دبی، پاکستان و همسایگان دیگری نیز حضور دارند که به گمان زیاد بیکار ننشسته اند تا ما به سرعتی کمتر از یک دهه به نتیجه برسیم.
از دیگر مواردی که می توان درباره ی چابهار در موردش خیال پردازی کرد، تبدیل شدن چابهار به کانون دیتاسنتر و فناوری ست؛ خیال پردازی از آن رو که برای یک کانون دیتاسنتر و فناوری، نیاز به برق ارزان و پایدار، آب فراوان، اینترنت بین المللی فوق پایدار، ریسک سیاسی و حقوقی پایین، امنیت فیزیکی و سایبری و چیزهایی همانند وجود دارد. در غیر این صورت، فضای زیاد، امکان انرژی خورشیدی و بادی، و نزدیکی بالقوه به کابل های دریایی، به تنهایی همان اندازه کمک می کنند که داشتن زمین فوتبال به ساختن تیم قهرمان جهان.
در عمل، چابهار باید یک راه تاریخی بسیار طولانی را طی کند؛ راهی که دهه ها زمان می برد تا حتی بتوان به رویای سیلیکون ولی نزدیک شد. پس مرور می کنیم: نخست، چابهار باید پس از سال ها تلاش، وقتی شرایط منطقه ای اش مهیا شد، کم کم به هاب ترانزیتی منطقه ای تبدیل شود؛ سپس، پس از ثبات و توسعه ی پایدار هاب ترانزیتی، باید مدت ها تلاش شود که به یک کانون مهم دیتاسنتر بدل شود؛ و پس از گذشت دهه ها، شاید تازه بتوان گفت که چابهار توان تبدیل شدن به سیلیکون ولی را خواهد داشت. تازه اگر آن مرحله هم برسد، باز باید سال ها بگذرد (شاید حتی یک یا دو دهه) تا چیزی واقعا شبیه سیلیکون ولی شکل بگیرد.
از این رو، پیشنهاد من این ست که شاید اگر دانش ما نسبت به موضوع کافی نیست، بد نباشد برخی، پیش از اعلام بی رحمانه ی رویاهای ژئوتکنولوژیک در اندازه های قاره ای و تبدیل بندری به نسخه ی آماده ی سیلیکون ولی، دست کم چند دقیقه ای با چت جی پی مانند من گفت وگو کنند و کمی رویاهایشان را با واقعیت، زمان، زیرساخت، سرمایه، دانشگاه، نیروی انسانی و چند دهه تاریخ توسعه بسنجند.
از آن مهم تر، اگر احیانا کسی در یک نشست خبری حرفی هیجانی زد، شاید گروه رسانه ای اش هم لازم باشد پیش از خبررسانی «سیلیکون ولی در چابهار»، به او کمی رحم کنند و یک بار از خود و اطرافیانشان بپرسند: آیا این یک چشم انداز است یا یک برنامه ی اجرایی؟ چون گاهی بزرگ ترین پرسش، خود جمله نیست که جایی بیان شده است؛ پافشاری بر تبدیل آن جمله به پوستری تبلیغاتی ست. وگرنه ممکن است ناخواسته بحث به جایی برسد که مردم، به جای گفت وگو درباره ی آینده ی فناوری ایران، آغاز کنند درباره ی نسبت خوش بینی به واقعیت و البته ضریب تحلیل گوینده و پیرامونیانش پرسش هایی مطرح کنند.
#SiliconValley #FutureOfTech #سیلیکون_ولی #چابهار #DigitalBlackOutIran
فارسی
