Developerx
50 posts








#YapayZeka hakkında en yanlış anlaşılan mevzu: “zeka” kavramı. Gerçekten. Ortada zeka falan yok. İşbu kavram, işbu teknolojiyi ifade etmiyor, sadece kafaları karıştırıyor. Sebebi de tarihsel, 1950’lere gider. Açık Erişim Kitap versiyonunda detaylı anlatacağım. Kısa geçeyim. İşbu teknoloji, ABD’de 1950’lerde artık kuluçkadan çıkıyor. Akademi, sermaye & devlet buluşuyor. Lakin, teknolojinin daha ismi yok. Dartmouth Üni’de olması lazım, büyük bir konferansta “isim önerileri” paylaşılıyor. Gerçekten de teknolojiyi daha iyi ifade eden isimler öneriliyor, lakin “yapay zeka, “etkileyici & çarpıcı” olduğu için kazanıyor. Halbuki olayın “zeka” ile alakası yok. Yapay Zeka, bir kavram olarak aslında hayal gücümüze biraz fazla hitap ediyor. İnsan gibi zeki, “bilinç” sahibi, ama yapay. Sonsuz sayıda bilim kurgu eseri var işbu sohbeti harlayan. Skynet, Her, Matrix. Lakin, gerçek hayattaki sohbet insan zekası ile ilgili değil. Makinelere büyük ölçekte hesaplama yaptırmak üzerinden ilerliyor. Yapay Zeka’nın kısa tarihini çok kısa geçeyim: - İlk aşamalarda “tümden gelim” (deduction) yöntemi ile yol alınıyor. Bu mecra bir yerde tıkanıyor. Eğer buradan bir yol olsaydı, belki o zaman “insanımsı ama aşırı rasyonel, Skynet Kasa” bir yapay zeka çıkabilirdi. Şu anki YZ, işbu kuramsal YZ değil. - İlk başlarda üvey evlat olarak gözüken “tüme varım” (induction) yöntemi, bizim şu an kullandığımız Büyük Dil Modelleri’ne yol veriyor. Mevzu temelde istatistik ve istatistiksel “tahmin.” Veri lazım, daha da veri lazım, hesaplayacak cihaz lazım. Biz şu an işbu istikametteyiz. Aşırı önemli: YZ nasıl bizimle “konuşuyor?” Bilen biliyor da, YZ nasıl bizimle bazen sanki insanmış gibi konuşuyor? Çok zeki olduğu için değil, çünkü ortada insanımsı bir zeka yok. Peki, nasıl “konuşuyor” o zaman? Cevap basit: “Dil” ile. İnsan diliyle. Son 2-4 senede YZ’nin asıl patlama sebebi, sıradan, yazılımcı olmayan insanların bile, misal, İngilizce kullanarak YZ ile iletişim kurabilmesi. Yahu, YZ şaka falan da yapıyor artık - aşırı zeki olmalı (teknoloji endüstrisi de sürekli köpürtüyor yatırım gelsin diye). “Espri Sohbeti,” aslında “hayalimizdeki YZ” & “önümüzdeki YZ” arasındaki farkı anlamak için ideal. Şahsen, 2 sene önceye kadar katıksız bir YZ Cahili idim. YZ hakkındaki düşüncem uzmanı olduğum bilim kurgu filmlerine dayanıyordu. O filmlerde de YZ’nin “şaka” yapması bir dönemeçti. “Vay, asıl şimdi insana benzedin Terminatör Kardeşim.” Ben de YZ cahili aklımla, “YZ ne zaman şahsımı güldürebilecek şaka yapar, o zaman konuşalım.” Cehalete bakar mısın? 2024 itibarı ile ChatGPT adeta benden daha iyi espri yapacak hale gelmişti. Vallahi de arada iyi şakalar yapıyor kerata, yalanı yok. Peki, Büyük Dil Modelleri nasıl espri yapıyor gerçek hayatta? Anlayarak yapmıyorlar. “Anlayacak” makineler değil bunlar. YZ’yi gömmek değil bu, lakin kavramın altında yatan felsefi-istatistiksel-teknolojik gerçekleri ne kadar erken idrak ederseniz, o kadar iyi. YZ nasıl “şaka” yapar? Dil üzerinden. O nasıl olacak? Madem işbu cihazlar herhangi bir mevzuyu (dil dahil) “anlayamıyor,” şakalar nereden geliyor? Temeli eski bir teknoloji/ilim: Doğal Dil Modelleri. Kısaca: Kelimeleri sayılara çevirmek. Burası alengirli: 1 Kelime = 1 Sayı mevzusu yok. Zaten bir kelimenin bağlama göre 1001 anlamı olabilir. “Kral” & “kral hareket” terimindeki kral, “semantik” olarak aynı değil misal. Biz görünce hemen “anlıyoruz” da, makine anlamıyor ki. Peki olan ne? Kelimelerin vektörel düzlemde matematiksel koordinatlarını çıkarıyorlar. Öyle, kral = 12,456 olayı falan yok. Burayı uzun açmak lazım. Daha token konuşmadık. Kısaca: YZ “Doğal Dil Modelleri” yöntemiyle bizimle “konuşuyor.” İnternetteki tüm veriyle eğitilmiş (açacağım bu eğitim olayını da). İstatistiksel olarak “ne istediğinizi” tahmin etmeye çalışıyor. YZ böyle karmaşık bir yöntemler silsilesi üzerinden “şaka” yapıyor. Neden bazen iyi şaka yapıyor? Düşünürseniz: Veri bol. Sizin 10 sene önce Face’te yaptığınız şaka bile belki veri setindeydi.




tıp fakültesi kazanma hikayem ilk 5k gelirse muhendislik yaz gelmezse tıp yaz 13k yaptım tıp yazdım





Yorumu siz yapın: fortune.com/2026/05/26/sam…

SAM ALTMAN: “WE SEE A FUTURE WHERE INTELLIGENCE IS A UTILITY, LIKE ELECTRICITY OR WATER, AND PEOPLE BUY IT FROM US ON A METER.”











