Centrum Mieroszewskiego

🇵🇱🇺🇦 Kończymy Polsko-Ukraiński Kongres Historyczny. Już dziś wiemy, że było to największe spotkanie badaczy w historii relacji polsko-ukraińskich, zbudowane na zasadach dialogu historycznego, akademickiej rzetelności i wzajemnego szacunku. Przez trzy dni historycy z Polski i Ukrainy prowadzili wymagającą, ale otwartą rozmowę o wspólnej przeszłości i sposobach jej badania. Atmosfera obrad pokazała, że możliwe jest tworzenie przestrzeni dialogu, wolności badań i akademickiej debaty – nawet wokół tematów najtrudniejszych. Jak padło podczas podsumowania Kongresu, w historii chodzi nie tylko o przeszłość, ale także o przyszłość. Dziękujemy naszemu współorganizatorowi – Ukraińskiemu Instytutowi Pamięci Narodowej @Uinp_gov_ua – oraz całemu zespołowi za zaangażowanie, współpracę i ogrom pracy włożony w realizację tego wydarzenia. Dziękujemy wszystkim uczestnikom Kongresu – historykom, badaczom, ekspertom i osobom zaangażowanym w organizację. Dziękujemy również mediom, które relacjonowały obrady Kongresu i towarzyszącą mu debatę publiczną. fot. Marek Gorczyński

Relacje polsko-ukraińskie wymagają odpowiedzialności, dialogu i konsekwencji w działaniu. W @kultura_gov_pl rozmawialiśmy dziś o kolejnych etapach prac ekshumacyjnych i poszukiwawczych oraz dalszej współpracy w obszarze pamięci historycznej. To trudne tematy, ale właśnie dlatego wymagają spokojnej, partnerskiej rozmowy i szacunku wobec ofiar oraz ich rodzin. Jeszcze w czerwcu rozpoczynamy prace poszukiwawcze w Hucie Pieniackiej i kontynuować prace w dawnej wsi Puźniki. @pawelkowalpl @ipngovpl @pumszczecin @LukaszAdamskiPL @MieroszewskiPL @FundacjaWiD

Putin mówi o pokoju. Rosyjskie rakiety znów spadają na ukraińskie miasta. Czy Kreml zaczyna tracić kontrolę nad własną narracją? Nowa analiza @PogorzelskiP już dostępna. youtube.com/watch?v=5u_jjM… #Putin #Rosja #Geopolityka @E_Wyciszkiewicz (@MieroszewskiPL)

📌Historia stoi na drodze do współpracy Polski i Ukrainy. Dlatego Centrum Mieroszewskiego i ukraiński IPN zorganizowały kongres, na którym wystąpili najwybitniejsi historycy obu stron. Jakie są rezultaty obrad? - pisze Rafał Bieryło klubjagiellonski.pl/2026/05/18/pol…

Miłe spotkanie z prezesem @Uinp_gov_ua Oleksandr Alfyorov, który odwiedził dziś, będąc przejazdem w Warszawie, @MieroszewskiPL. Wymieniliśmy się jeszcze raz wrażeniami z Polsko-Ukraińskiego Kongresu Historycznego, a także porozmawialiśmy o współpracy obu instytucji oraz o szansach i zagrożeniach dla polsko-ukraińskiego dialogu historycznego. Przekazałem też jako upominek album w języku ukraińskim z rycinami Artura Grottgera, urodzonego pod Lwowem i pochowanego na Cmentarzu Łyczakowskim. Album został wydany pod moją redakcją przez Centrum Mieroszewskiego i Wydawnictwo "Mystectwo".

🗓 18 maja 1944 roku władze Związku Sowieckiego rozpoczęły deportację Tatarów Krymskich z Krymu. W ciągu kilku dni niemal cała krymskotatarska ludność półwyspu została przymusowo wywieziona – głównie do Uzbekistanu oraz innych regionów Związku Sowieckiego. Tysiące osób zmarły podczas transportu i w pierwszych latach zesłania. Pamięć o deportacji Tatarów Krymskich pozostaje ważnym kontekstem dla rozmowy o współczesnym Krymie i działaniach Rosji wobec miejsc istotnych dla historii i tożsamości tej społeczności. 🏛️ Jednym z najbardziej symbolicznych przykładów jest Pałac Chanów w Bakczysaraju – najważniejszy zachowany zabytek kultury krymskotatarskiej i historyczna siedziba chanów krymskich. Pod pretekstem „restauracji” obiekt od lat poddawany jest pracom, które – według ekspertów – prowadzą do jego niszczenia. Dochodzi także do nielegalnych prac archeologicznych i wywożenia artefaktów z Krymu. Rosja próbuje przepisać historię Krymu, osłabić pamięć o jego rdzennej społeczności i zmienić kulturowy krajobraz półwyspu. 🔎 Więcej o tym, co dzieje się dziś z dziedzictwem Krymu – w tym miejscami ważnymi dla historii Tatarów Krymskich – pisze dla nas Olha Kuryszko, prawniczka, obrończyni praw człowieka i Stała Przedstawicielka Prezydenta Ukrainy w Autonomicznej Republice Krymu ➡️ mieroszewski.pl/blog/ukradzion…

📌 Dziś o 17:00 czasu polskiego — „Czarne Niebo – Raport” W najnowszej audycji wracamy do rozmów z Pierwszego Polsko-Ukraińskiego Kongresu Historycznego w Baranowie Sandomierskim oraz do tematu pamięci polskiej na Wołyniu. W programie wywiad Pawła Bobołowicza z dr. Mariuszem Zajączkowskim z Instytutu Studiów Politycznych PAN - o polsko-ukraińskiej rozmowie historycznej, jej trudnościach i odpowiedzialności badaczy za język debaty publicznej. Drugim tematem będzie rozmowa na żywo z Jarosławem Kowalczukiem o otwarciu pomnika polskich żołnierzy na cmentarzu Dubieńskim w Równem. To upamiętnienie wojskowych poległych w walce z bolszewikami, na które miejscowa społeczność polska czekała przez dziesięciolecia. Audycję poprowadzą: Dmytro Antoniuk z Kijowa, Artur Żak ze Lwowa i Wojciech Jankowski z Warszawy. 🎥 YouTube: youtube.com/watch?v=iUOQlB… 📻 Radio Wnet: sluchaj.wnet.fm @MieroszewskiPL @ArthurZhak @Wo_Jan @dmytroan37 #CzarneNiebo #Ukraina #PolskaUkraina #Historia #Wołyń #Równe

„Volhynia remains a wound Russia seeks to exploit against Kyiv and Warsaw” Here's my interview with professor Grzegorz Motyka. We discuss memory politics, and how Russian intelligence seeks to weaponize painful history between Poland and Ukraine🇵🇱🇺🇦👇 kyivpost.com/interviews/762…

Polish-Ukrainian Historical Congress, or how scholars are trying to dismantle the bomb🇵🇱🇺🇦 Here’s my summary of the event organised by @MieroszewskiPL and @Uinp_gov_ua 👇 kyivpost.com/post/76150

Za nami pierwszy Polsko-Ukraiński Kongres Historyczny – największe spotkanie historyków z 🇵🇱 i 🇺🇦 poświęcone wspólnej refleksji nad historią relacji obu narodów. 📌 W wydarzeniu wzięło udział ponad 100 badaczy reprezentujących różne ośrodki akademickie oraz tradycje historiograficzne. Kongres był przestrzenią rozmowy o interpretacji przeszłości, metodologii badań historycznych oraz znaczeniu historii dla współczesnych relacji między społeczeństwami Europy Środkowo-Wschodniej. 💬 Zapraszamy do wysłuchania, co o znaczeniu Kongresu mówią jego uczestnicy, współorganizatorzy oraz członkowie Komitetu Organizacyjnego: dr Łukasz Adamski @LukaszAdamskiPL, dr Oleksandr Ałfiorow, Wasyl Bodnar @VasylBodnar, prof. Ihor Cependa, dr Łukasz Kamiński, Piotr Łukasiewicz @P_Lukasiewicz, prof. Grzegorz Motyka, prof. Andrzej Nowak, prof. Oleksij Sokyrko, prof. Natalia Starczenko, prof. Myrosław Wołoszczuk oraz dr Ernest Wyciszkiewicz @E_Wyciszkiewicz. Organizatorami Polsko-Ukraińskiego Kongresu Historycznego byli Centrum Mieroszewskiego i Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej @Uinp_gov_ua. Wydarzenie odbyło się w Zamku w Baranowie Sandomierskim. 🎬 Transmisję wszystkich sesji Kongresu można obejrzeć na YouTubie -> bit.ly/Polsko-Ukrains…

Wczoraj zakończyła się dziesięcioletnia kadencja Ernesta Wyciszkiewicza @E_Wyciszkiewicz jako dyrektora Centrum Mieroszewskiego, a zarazem jego piętnastoletnia współpraca z naszą instytucją. 📌 Dziękujemy za lata zaangażowania, zaufanie i wkład w rozwój Centrum. Minione lata to ważny etap w historii naszej instytucji – czas rozwoju, budowania zespołu i wzmacniania pozycji Centrum w Polsce i za granicą. Dziękujemy także za tworzenie środowiska pracy opartego na zaufaniu, otwartości na inicjatywy pracownicze i wysokich standardach współpracy. Funkcję dyrektora Centrum Mieroszewskiego obejmuje Łukasz Adamski @LukaszAdamskiPL, dotychczasowy wicedyrektor instytucji. fot. Marek Gorczyński

👏👏👏 Świetna instytucja @MieroszewskiPL, świetnie zarządzana.

Wielkie dzięki🫡 Kiedy 9 lat temu dołączałem do Centrum, nie mogłem wiedzieć, w co się pakuję. W kreatywny i pełny inicjatywy zespół dowodzony przez kogoś ze strategicznym oglądem sytuacji i umiejętnością wydobywania z ludzi tego, co najlepsze. PS Polihistor 2.0 jedzie dalej🏎️

Erneście, @E_Wyciszkiewicz dziękuję Ci z całego serca za dziesięć lat kierowania Centrum. Dzięki Twojej ofiarnej, codziennej pracy, zaangażowaniu w realizację jego misji, a także niezwykłej koleżeńskości, mądrości życiowej i trzeźwości sądów analitycznych udało się stworzyć instytucję, która stała się ważnym instrumentem realizacji racji stanu Rzeczypospolitej. To, co zbudowałeś, będzie dla mnie zobowiązaniem i ważnym punktem odniesienia.

5/ Nowemu dyrektorowi @LukaszAdamskiPL i całemu zespołowi życzę powodzenia, sukcesów i satysfakcji z rozwijaniu misji Centrum. Wierzę, że przed Wami kolejne ważne lata. Dziękuję za wszystko czego się dzięki Wam nauczyłem. I trzymam mocno kciuki za Was i za Centrum.

1/ Dzisiaj kończę kadencję jako dyrektor Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego. To dla mnie moment szczególny: zamknięcie bardzo ważnego etapu zawodowego i osobistego, który trwał dziesięć intensywnych lat. @MieroszewskiPL

💬 „Dlatego tego typu spotkania mają na celu po prostu rozmowę, obniżenie poziomu napięć, usłyszenie argumentacji drugiej strony, zweryfikowanie, czy może faktycznie warto uparcie obstawać przy swoim dotychczasowym zdaniu. Chodzi też o wysłanie sygnałów do opinii publicznej, że jest dialog, polemika na argumenty, a nie na emocje.” Dr Łukasz Adamski @LukaszAdamskiPL w rozmowie z @PAPinformacje opowiadał o znaczeniu Polsko-Ukraińskiego Kongresu Historycznego i potrzebie regularnej rozmowy między polskimi i ukraińskimi historykami 👇 Więcej: 🔗dzieje.pl/wiadomosci/luk…

👉 W piątek 8 maja zakończył się Polsko-Ukraiński Kongres Historyczny w Baranowie Sandomierskim, największe tej rangi i rozmiarami przedsięwzięcie w dotychczasowej historii dialogu historyków z obu krajów 🇵🇱 🇺🇦 💬 Obrady były szeroko komentowane w mediach społecznościowych i tradycyjnych. Szczegółowe relacje z baranowskiej imprezy i pełen zapis wideo dyskusji panelowych (blisko 30 godzin!) znaleźć można na stronach internetowych i Facebooku organizatorów: warszawskiego @MieroszewskiPL i Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. ❗W organizacji Kongresu brali udział Profesorowie Jan Jacek Bruski i Andrzej Nowak, w roli panelistów wystąpili również Profesor Adam Świątek oraz Dr Vitaliy Nagirnyy 😇 fot. Marek Gorczyński

📻 Audycja już za 30 minut!

Polsko-Ukraiński Kongres Historyczny zakończył się. Wszystkim uczestnikom naprawdę serdecznie dziękuję Przygotowanie takiej kilkudniowej, intensywnej konferencji niemal stu badaczy z Polski i z Ukrainy było bardzo dużym wyzwaniem dla całego zespołu @MieroszewskiPL oraz @Uinp_gov_ua , a także dla Komitetu Konferencyjnego (prof. Jan Jacek Bruski, prof. Hieronim Grala, prof. @pawelkowalpl , prof. Grzegorz Motyka, prof. Profesor Andrzej Nowak, prof. Marjan Mudryj, prof. Myrosław Wołoszczuk, prof. Oleksij Sokyrko, prof. Natalia Starczenko). Wszystkim jeszcze raz z całego serca dziękuję. Osobno dziękuję szefowi Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu i przewodniczącemu @rada_plua i Pawłowi Kowalowi, jednemu z inicjatorów tego spotkania, minister Elizie Zeidler z @MAPGOVPL, ministrowi Markowi Krawczykowi z @kultura_gov_pl i ministrowi Oleksandrowi Miszczence z @MFA_Ukraine za obecność i życzliwe wsparcie tej konferencji. Kilka osobistych refleksji na gorąco: Ewidentnie między polskimi a ukraińskimi historykami istnieje potrzeba intensyfikacji dialogu na temat metodologii, w tym adekwatności stosowanej dotychczas terminologii, oraz na temat interdyscyplinarnego podejścia do badania przeszłości, w tym uwzględnienia w historiografii instrumentarium charakterystycznego dla nauki o prawie międzynarodowym i dla etyki. Podobnie jak potrzeba pogłębienia interakcji między historią akademicką a popularną, tą, którą można znaleźć w podręcznikach szkolnych, podkastach czy – zwłaszcza w wypadku Ukrainy – w szkoleniach dla żołnierzy, dla których w końcu historia jest jednym z motywatorów do toczenia wojny obronnej z Rosją. Podczas Kongresu nieustannie odwoływano się do Rzeczypospolitej. Dyskutowano na temat celowości bądź nie wprowadzania terminu „rzeczpospolitański”, co dowodzi, że na Ukrainie w coraz większym stopniu internalizuje się jej dziedzictwo, traktując Rzeczpospolitą jako część własnej historii, a nawet jako własne państwo, nie zaś – jak pisał Mikołaj Kostomarow w XIX wieku – jako „trupa, który przegnił jeszcze za życia”. To kolejny pozytywny wniosek. Bo kluczem do załagodzenia problemów na tle interpretacji historii wieku XX jest zbliżenie perspektyw co do ocen przynależności Rusi-Ukrainy do Korony w wieku XVI–XVIII i procesów narodowotwórczych w XIX. Kongres ewidentnie utwierdził mnie w przekonaniu, że idziemy we właściwym kierunku. Na pewno spotkanie potwierdziło potrzebę dialogu. Dialogu rozumianego jako dyskusja, czasem jako polemika na argumenty, ale także jako rozmowy w kuluarach, które pozwalają łagodzić emocje, a niekiedy wyjaśnić wieloletnie nieporozumienia. To wszystko się działo, a chęć dyskusji i otwartość na argumenty były dla mnie ewidentne. Zarówno wśród uczestników z Polski, jak i z Ukrainy. O ile przed Kongresem niektórzy obserwatorzy jego przygotowań uważali, że może i trzeba „dialogować”, ale najlepiej tak „z osobna”, to przebieg tego spotkania – myślę – zmienił ich zdanie. Wreszcie widać było też, że było spore zapotrzebowanie na transmisję obrad, prywatnie dostałem wiele komentarzy, dziękujących za umożliwienie śledzenia obrad. Pełna ścieżka dźwiękowa w języku polskim (także w tłumaczeniu symultanicznym referatów wygłaszanych po ukraińsku) jest na stronie YouTube Centrum Mieroszewskiego, a po ukraińsku – naszych partnerów – Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Teraz trzeba się zastanowić, jak wykorzystać tę dynamikę wygenerowaną przez Kongres do intensyfikacji wspólnych badań oraz łatwiejszego rozwiązywania politycznych problemów na tle historii. Przebieg spotkania utwierdził mnie też w przekonaniu, że efektywny dialog wymaga, aby jego uczestnicy byli nacechowani empatią i posiadali minimalne kompetencje psychologiczne. Dlatego też w zakończeniu konferencji wspomniałem słowa ks. Tischnera, które pod tym postem w komentarzu zacytuję w pełniejszej wersji: „Drugi ze swego punktu widzenia zawsze ma trochę racji. Nikt nie zamyka się w kryjówce dobrowolnie, widocznie ma jakiś powód.”