Sebastian Stodolak

FINALLY some numbers for EU-US comparison that make sense of lived reality. h/t Seth Ackerman

Genialny taktyk opozycji w PRL (nieco gorzej z wizjami :) Na codzień przez ponad 20 lat dyktował agendę opozycji. Najbardziej znienawidzony przez komunistów. Uwielbiałem jego mądrości typu: "Proust? Co Ty czytasz. Zostaw to teraz - będziesz miał na to czas w więzieniu" albo "Więzienie to zbawienie dla ruchu demokratycznego. Wyznacza proste i zrozumiałe cele, uklada priorytety, organizuje wokół więźnów całą działalność ruchu demokratycznego" czy też "W więzieniu należy się czymś zająć, do tego stopnia, że jak będa cię wypuszczać, to będziesz żałował, że już wychodzisz a nie zdążyłeś wszystkiego zrobić" - to ostatnie to mi osobiście bardzo pomogło w siedzeniu.

Co za absurdalna teza. No ale skoro już obiecałem w komentarzu pod tekstem to dowożę: dlaczego Grzegorza Braun i jego postulaty *nie są* libertariańskie: ani w treści, ani w formie. Libertarianizm przede wszystkim jest teorią sprawiedliwości, a nie teorią opodatkowania albo zbiorem jakichś doraźnych, populistycznych postulatów. Celem libertarianizmu nie jest „likwidacja podatków”, biurokracji czy też nawet „efektywność gospodarcza”. Jest nim znalezienie odpowiedzi na pytanie o uprawnioną dystrybucję tytułów własności. Dopiero wtórnie z tej teorii wyprowadzamyt konkretne stanowiska wobec podatków, biurokracji, roli państwa i czegokolwiek innego. Punktem wyjścia dla libertarian jest kilka aksjomatów: zasada samoposiadania w odniesieniu do własnego ciała oraz zasady pierwotnego zawłaszczenia i dobrowolnego transferu w odniesieniu do dóbr i sposobu zmiany tytułów własności do nich. Na przykładzie podatków: sprzeciw wobec nich i postulat ich likwidacji (słynne "taxation is theft") nie są celem samym w sobie, ale wynika logicznie z rozpoznania, że ich ustanowienie systemowo narusza prawa własności opodatkowanych. Nie ma tu znaczenia ich wysokość, celowość, uciążliwość ani przeznaczenie - kluczowy jest fakt, że każda forma opodatkowania jest przymusowym transferem cudzej własności, dokonywanym pod groźbą agresji. Tymczasem dla Brauna i jego środowiska podobna analiza nie ma znaczenia. Gotowość działania wbrew tym zasadom demonstrowali zresztą wielokrotnie. Ich sprzeciw wobec opodatkowania, biurokracji i czego tam jeszcze ma charakter czysto instrumentalny i w warstwie retorycznej jest wprost sprzeczny z libertarianizmem (Braun mówi: „dzięki niższym podatkom państwo będzie silniejsze”, czyli skuteczniejsze w naruszaniu tytułów własności jednostek w innych obszarach). Ten pozorny libertarianizm Brauna ma charakter czysto utylitarny, a nie deontologiczny. Postulaty likwidacji podatków, biurokracji itp. nie wynikają dla niego z wymogów sprawiedliwości ale są jedynie środkami do osiągnięcia celów politycznych i społecznych - często stojących w sprzeczności z fundamentalnymi zasadami libertarianizmu. Podobnie w warstwie etycznej: libertarianie swoje postulaty wywodzą z zasady nieagresji, wynikającej z przyjęcia wcześniejszych reguł i ustanawiającej negatywny obowiązek wobec innych ludzi - obowiązek nienaruszania ich praw. Libertarianin nie ma prawa inicjować przemocy fizycznej (ani nawet nią grozić) wobec drugiej osoby i jej własności. Nie trzeba chyba udowacniać, że z tym poglądem Braun i jego środowisko nie tylko nie ma nic wspólnego ale są wręcz jego zaprzeczeniem, normalizując i promując w Polsce akceptację dla przemocy politycznej (np. słynne „batożenie”). Sam Braun postuluje z resztą państwo silne, ingerujące m. in. w sferę wychowania i edukacji, inwigilujące organizacje pozarządowe, posiadające i zarządzające „polską ziemią i jej zasobami” (to tylko część wyimków z jego programu prezydenckiego). Pod tym względem, na poziomie deklarowanych celów, znacznie bliżej mu do Kolegów z Klubu Jagiellońskiego niż do libertarianizmu; różni ich jedynie dobór środków oraz fakt, że postulaty Brauna - czystym przypadkiem, a nie w wyniku trafności jego analizy - mogłyby okazać się skuteczniejsze w ich realizacji.