#FactCheck . จากกรณีที่มีการกล่าวหาว่าพรรคประชาชนต้องการ "ล้ม" โครงการระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (Universal Health Coverage) หรือบัตรทอง พรรคขอชี้แจงว่าไม่เป็นความจริง . ข้อเท็จจริงมีดังนี้ . 1. ประเด็นที่เกิดขึ้นล่าสุดมาจากการสัมมนาการปฏิรูปกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ โครงการสัมมนาเชิงนโยบาย (ระดับประเทศ) เรื่อง "การปฏิรูประบบงบประมาณ การบริหารจัดการ และธรรมาภิบาลกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เพื่อยกระดับประสิทธิภาพระบบบัตรทอง และสนับสนุนการปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้อง" เมื่อวันที่ 13 ก.ค. 2569 ที่ผ่านมา . 2. ในช่วงเช้า เป็นการเสวนาที่มีวิทยากรหลายท่านได้เสนอถึงแนวคิดการร่วมจ่าย (co-payment) อยู่บ่อยครั้ง โดยสาเหตุคือสถานะทางการคลังของประเทศอยู่ในสถานะที่ไม่ดี และสถานะทางการเงินของสถานพยาบาลที่บริการประชาชน ก็อยู่ในสถานะที่ลำบากเช่นกัน โดยมีตัวอย่างการเสนอแนวคิด เช่น - ภก.ดร.อนันต์ชัย อัศวเมฆิน ที่ปรึกษาประจำคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข วุฒิสภา และคณะทำงานจัดทำร่างพ.ร.บ. หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ(ฉบับที่....) พ.ศ… (hfocus.org/content/2026/0…) - นพ.วีระพันธ์ ลีธนะกุล รองเลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือ สปสช.(facebook.com/story.php?stor…) - อ.นวพร เรืองสกุล อดีตผู้บริหารแบงก์ชาติ อดีตเลขาฯ กบข. ในฐานะ อดีตประธานคณะกรรมการปรับปรุงระบบการเงินและบัญชีโรงพยาบาลของรัฐ (facebook.com/Vajiravit/post…) โดยสรุปก็คือ แนวคิดการร่วมจ่าย(co-payment) มีมายาวนานแล้ว และมีการใช้แตกต่างกันไป เช่น โครงการ 30 บาทรักษาทุกโรคก็เป็นการร่วมจ่ายแบบหนึ่ง ก่อนจะปรับรูปแบบนโยบายมาเป็นแบบบัตรทอง ซึ่งแนวทางในแต่ละสถานพยาบาลก็ยังมีความแตกต่างกัน (สามารถติดตามการสัมมนาช่วงเช้าได้ที่นี่: youtube.com/watch?v=Kp1HJ_…) . 3. ในช่วงบ่ายของงานสัมมนา มีเวทีให้ตัวแทนพรรคการเมืองได้เข้าร่วมในหัวข้อ “อนาคตบัตรทองไทย : พรรคการเมืองจะสร้างสมดุลระหว่างสิทธิประชาชน คุณภาพบริการ และความยั่งยืนของประเทศอย่างไร” โดยมีตัวแทนเข้าร่วมจาก 5 พรรคการเมือง ได้แก่ พรรคภูมิใจไทย : นายแพทย์เอกภพ เพียรพิเศษ พรรคเพื่อไทย : ทันตแพทย์หญิงศรีญาดา ปาลิมาพันธ์ พรรคประชาชน : นายเอกภพ สิทธิวรรณธนะ พรรคประชาธิปตย: นายสกลธี ภัทธิยกุล พรรคไทยภักดี : นายแพทย์วรงค์ เดชกิจวิกรม . โดยพิธีกรได้ถามคำถามเกี่ยวกับการแก้ไขกฎหมายกับตัวแทนแต่ละพรรค โดยเน้นหลักใน 2 ประเด็น คือ 1. ประเด็นที่มาของบอร์ด สปสช. 2. แนวคิดเรื่องการร่วมจ่าย (co-payment) ซึ่งก็ไม่ได้มีตัวแทนจากพรรคใดแสดงความเห็นคัดค้านกับการแก้ไข ตัวอย่าง เช่น ทันตแพทย์หญิงศรีญาดา ก็ได้ตอบคำถามในช่วงท้ายของการเสวนาว่า “ในการแก้กฎหมาย เรื่องของ พ.ร.บ. มันก็เป็นเรื่องที่ต้องไปพูดคุยในระดับ สส. สว. ซึ่งเราก็ไม่ขัดเลยถ้ายังคุ้มครอง… เค้าเรียก Financial Protection เราเอา UHC ของ WHO เป็นหลัก ถ้าสมมติว่ายังคุ้มครองได้อยู่ ยังมีคุณภาพ บริการ มีความเท่าเทียม เราก็ไม่ขัดในการที่จะแก้ไขเพื่อมุ่งสู่คุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชน อย่างไรก็ตาม ก็คงต้องมีการพูดคุยกัน” (youtube.com/live/6RxScPWbR…) . 4. หลังการเสวนา สส.เอกภพ พรรคประชาชน ได้เขียนโพสต์อธิบายเพิ่มเติมจากเวทีเสวนา เนื่องจากมีผู้ร่วมเสวนาหลายท่านเสนอเรื่องการร่วมจ่ายไว้อย่างหลากหลาย โดยได้สรุปจุดยืนของตนว่า . บริการจำเป็นพื้นฐานหรือชุดสิทธิประโยชน์หลักของระบบประกันสุขภาพถ้วนหน้าต้องไม่ร่วมจ่าย (co-payment) การร่วมจ่ายไม่ใช่คำตอบหลักในการแก้ปัญหางบประมาณระบบสุขภาพ ที่นอกเหนือจากนั้นก็ต้องมาพูดคุยกันกับทุกภาคส่วนถึงทางเลือกในการร่วมจ่าย เช่น การร่วมจ่ายเพื่อเข้าถึงยานอกบัญชียาหลัก การรักษาที่เพิ่มอาจเพิ่มคุณภาพแต่อยู่นอกสิทธิประโยชน์จำเป็นพื้นฐาน การรักษานอกเวลา การร่วมจ่ายเพื่อขีดเส้นว่าอะไรคือชุดสิทธิประโยชน์หลัก โดยต้องมีเงื่อนไขสำคัญคือ ต้องไม่ทำให้ผู้ป่วยชะลอการรักษา ต้องมีข้อยกเว้นและเพดานคุ้มครองเพื่อป้องกันครอบครัวล้มละลายจากการรักษาพยาบาล . ทั้งนี้ ก่อนจะพูดเรื่องการร่วมจ่าย ต้องทำการปฏิรูประบบสุขภาพอย่างจริงจัง 6 ด้าน ได้แก่ อภิบาลระบบ, ลงทุนงบประมาณ, กำหนดสิทธิประโยชน์พื้นฐานเท่าเทียม, พัฒนาสุขภาพปฐมภูมิ, คุ้มครองบุคลากร, เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการ ข้อเสนอเหล่านี้ก็ยังเป็นไปตามหลักเกณฑ์ UHC ของ WHO ที่ทันตแพทย์หญิงศรีญาดา จากพรรคเพื่อไทยได้กล่าวไว้เช่นกัน . ดังนั้นการกล่าวถึงการร่วมจ่ายนี้จึงไม่ใช่การ “ล้ม” หรือ “เลิก” ระบบบัตรทองแต่อย่างใด แต่เป็นข้อเสนอที่ยืนยันว่าการจะปฏิรูประบบสุขภาพให้ยั่งยืนได้ ต้องทำอย่างอื่นก่อนที่จะพูดเรื่องการร่วมจ่าย และการร่วมจ่ายนั้นต้องไม่ส่งผลให้ประชาชนเข้าถึงบริการสุขภาพพื้นฐานจำเป็นได้ยากขึ้นด้วย จึงจะเป็นการแก้ไขปัญหาที่เหมาะสม . ถ้าการยกเลิกโครงการบัตรทองเป็นเรื่องจริง ก็จะเป็นเรื่องใหญ่มากที่กระทบกับประชาชนทั้งประเทศ ซึ่งสื่อหลักจะต้องเกาะติดและทำข่าวอย่างแน่นอน ซึ่งปัจจุบันมีเพียงกลุ่มบุคคลการเมืองบางกลุ่มเท่านั้นที่พยายามจุดกระแสเรื่องนี้ขึ้นมาว่าเป็นการล้มโครงการบัตรทอง ซึ่งไม่เป็นความจริง . #FactCheckPPLE #บัตรทอง #หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า
